ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΡΕΘΥΜΝΗΣ

ΜΑΝΟΣ Γ. ΑΣΤΡΙΝΟΣ

ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΡΕΘΥΜΝΗΣ

[Ρέθυμνο 2010, σχ. 16ο (19Χ22), σσ. 128]

ΚΩΣΤΗ ΗΛ. ΠΑΠΑΔΑΚΗ
http://ret-anadromes.blogspot.com/

    Κυκλοφόρησε πρόσφατα από τον Δικηγορικό Σύλλογο Ρεθύμνης ένα πρωτότυπο και εντυπωσιακό φωτογραφικό λεύκωμα, γενναιόδωρα «φορτωμένο» με άφθονες αναμνήσεις από ιστορικές του τόπου στιγμές και με δεκάδες μορφές, γνωστές και άγνωστες, Ρεθυμνίων λειτουργών της Θέμιδος και κοντά σ’ αυτούς τους τελευταίους και πολλών άλλων Ρεθεμνιωτών, γνωστών από την γόνιμη και αποτελεσματική παρουσία τους στα κοινά της πόλης αυτής.
    Το όμορφο αυτό λεύκωμα, με τον τίτλο: «Δικηγορικός Σύλλογος Ρεθύμνης- Μια φωτογραφική αναδρομή», προήλθε χάρη στην αγαστή σύμπραξη και συνεργασία δύο ενεργών και δραστήριων συμπολιτών μας. αφενός του γνωστού και ειδήμονος συλλέκτη κ. Μανού Γ. Αστρινού, κι αφετέρου του σε πολλά ανήσυχου λόγιου δικηγόρου κ. Χαρίδημου Α. Παπαδάκη, που παρότρυνε δημιουργικά τον πρώτο να θέσει στην υπηρεσία του Δικηγορικού Συλλόγου Ρεθύμνης το πολύτιμο φωτογραφικό αρχείο του, το αφορών στους δικηγόρους της πόλης μας. Έτσι προήλθε η προγραφείσα καλαίσθητη και εξαιρετικά φροντισμένη έκδοση, με εκατόν είκοσι οκτώ σελίδες και ισάριθμες, περίπου, ασπρόμαυρες ιστορικές φωτογραφίες.
   Το Λεύκωμα συνοδεύεται και από τρία ενημερωτικά σημειώματα, που προετοιμάζουν μέσα από τρεις διαφορετικές οπτικές γωνίες την κατά το δυνατόν ουσιαστικότερη και πληρέστερη προσέγγισή του από τον αναγνώστη. Πρώτο σημείωμα το «Αντί Προλόγου» του τωρινού Προέδρου του Δικηγορικού Συλλόγου κ. Εμμανουήλ Δρυμάκη, ο οποίος εστιάζει στη σημερινή- και κυρίως τις δύο τελευταίες δεκαετίες- αριθμητική αύξηση της δικηγορικής οικογένειας του νομού μας, γεγονός που καθιστά αναγκαία μια λιπαρά πληροφόρηση και γνωριμία των σημερινών μελών του Συλλόγου με τους προκατόχους τους, σε παλαιότερες εποχές, σε αυτόν τον ίδιο επαγγελματικό χώρο, θυμίζοντάς μου ο λόγος αυτός του Προέδρου τον γνωστό λόγο του Ποιητή (Κ. Παλαμά): «Όσο γνωρίζεις πιο βαθιά, τόσο αγαπάς πιο πλέρια». Έτσι, συνεχίζει ο κ. Δριμάκης: «Η παρούσα έκδοση αναμφισβήτητα θα συμβάλλει στην ενεργοποίηση των σημερινών μελών του Συλλόγου μας, για την επιλογή συμπεριφορών σαν αυτές που κατέλειπαν οι προκάτοχοί μας, οι οποίες μπορούν να αξιολογηθούν και να εκτιμηθούν στο παραπάνω πλαίσιο από τους, κατά τεκμήριο, νοήμονες συναδέλφους, σημερινούς δικηγόρους».

    Ακολουθεί, δεύτερο, το «Εισαγωγικό Σημείωμα» του κ. Μανού Γ. Αστρινού, ο οποίος, με τη σειρά του, ως λαμπρός και ειδήμων της πόλης μας συλλέκτης, εστιάζει κυρίως στην εικοσιπενταετή συλλεκτική προσπάθειά του και στο ουσιαστικότερο σημείο αυτής, την ταυτοποίηση, την ταύτιση των προσώπων, που οσημέραι καθίσταται δυσκολότερη και πιο επίπονη, από τη στιγμή που, όπως και ο ίδιος παρατηρεί: «η προσωπική επαφή που είναι απαραίτητη για κάθε συλλέκτη κινήθηκε με αργούς ρυθμούς, αφού οι παλαιότεροι που δίνουν τις πληροφορίες φεύγουν και οι επίγονοι δυσκολεύονται να ταυτίσουν άλλα πρόσωπα, πέραν των οικείων τους».Και είμαστε σε θέση να γνωρίζουμε- από πρόσφατη συνεργασία που είχαμε μαζί του, για παροχή φωτογραφικού και όχι μόνον υλικού, για το βιβλίο μας που εκδόθηκε πρόσφατα «Ρέθυμνο 1900- 1950, Το Ρέθυμνο που μας κληροδότησε το σημερινό Ρέθυμνο»- ότι ο κ. Αστρινός από το προσωπικό του αρχείο είναι ικανός να «προικοδοτήσει» με ανάλογο αρχειακό και φωτογραφικό υλικό και πολλούς άλλους επαγγελματικούς χώρους, συλλόγους και σωματεία της πόλης μας, το οποίο θεωρούμε ότι δεν θα βραδύνει να το κάνει, αλλ’ η εγνωσμένη για τον τόπο του αγάπη θα τον οδηγήσει χωρίς χρονοτριβή σε αυτό.
    Ακολουθεί τρίτο και τελευταίο εισαγωγικό του παρουσιαζομένου λευκώματος σημείωμα, που αφορά σε μια σύντομη μεν αλλά περιεκτική αναφορά στην Ίδρυση του Δικηγορικού Συλλόγου Ρεθύμνης από τον λόγιο συμπολίτη δικηγόρο κ. Χαρίδημο Α. Παπαδάκη, που είχε και την όλη Επιμέλεια του Λευκώματος. Ο κ. Παπαδάκης διαπιστώνει ότι ο Δικηγορικός Σύλλογος Ρεθύμνης παρά το ότι «το καταστατικό του εγκρίνεται την 6η Μαΐου 1900 και δημοσιεύεται στην επίσημη εφημερίδα της Κρητικής Πολιτείας την 10η Ιουλίου 1900 (Επίσημη Εφημερίς Κρητικής Πολιτείας 1900), προϋφίσταται ως σύλλογος που ιδρύθηκε μεταξύ 10.11.1884 και 8.11.1885», αποδεικνύοντας, μάλλιστα, και μέσα από τις πηγές τη διαπίστωσή του αυτήν. Με αυτό το ακριβές και άκρως εμπεριστατωμένο άρθρο του, ο φίλος Χάρης Παπαδάκης θεωρούμε ότι έθεσε γερές βάσεις για μια μελλοντική καταγραφή της ιστορίας του Δικηγορικού Συλλόγου Ρεθύμνης.
    Θερμά συγχαίρουμε και ευχαριστούμε όλους τους παραπάνω συντελεστές του ωραίου αυτού έργου. Η αίσθηση του χρέους απέναντι στην πνευματική και πολιτισμική κληρονομιά τού Τόπου είναι, νομίζω, εκείνη που καθοδήγησε τις προσπάθειές τους και συνέβαλλε στο ξεπέρασμα των οποιωνδήποτε δυσχερειών. Η προσπάθειά τους, ανάγκη βαθιά εσωτερική, αντανακλά το περίσσευμα της ψυχής τους και ενθαρρύνει την ανάληψη και στο μέλλον παρόμοιων πρωτοβουλιών. Χωρίς κανένα δισταγμό μπορούμε να ισχυριστούμε ότι το φωτισμένο ενδιαφέρον ορισμένων ανθρώπων για την ιστορική και πνευματική του τόπου τους ανάδειξη, το γνήσιο συναίσθημα ευθύνης του καθενός μας απέναντι στον συνάνθρωπό του, η ολοπρόθυμη συνεργασία του με άλλους για ανώτερους σκοπούς και ιδανικά αποτελούν την ασφαλέστερη βάση για την προαγωγή και ανάπτυξη ενός τόπου.

ΣΚΕΨΕΙΣ ΓΥΡΩ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΙΔΙΟΠΡΟΣΩΠΙΑ ΜΕ ΑΦΟΡΜΗ ΕΝΑ ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΗΝ ΙΣΠΑΝΙΑ

Εικ. 20. Μόντε Κάρλο. Το καζίνο.

                                                                           Εικ. 19. Μονακό, το ανάκτορο του Ρενιέ

Εικ. 18.Σεβίλλη, το περίπτερο της Ισπανίας

Εικ. 17. Τολέδο, γενική θέα της ιστορικής πόλης με το ποτάμι.

Εικ. 16. Βαλέντσια, Το Τηλεγραφείο, ένα εξαίρετο νεοκλασικό κτίριο

Εικ. 15.Λισαβόνα, Το Μνημείο των Θαλασσοπόρων

             

Εικ.14. Λισαβόνα, το εντυπωσιακό κτίριο του σιδηροδρομικού σταθμού
 [σε ρυθμό Manueline δηλαδή Ύφος (γραμμή) του Μανουέλ στην Πορτογαλία].

Εικ. 13. Εντυπωσιακή και πρωτότυπη φυσική αίθουσα,
 μέσα σε μοναδικού κάλλους σπήλαιο του βράχου του Γιβραλτάρ,
 που, λόγω της εξαιρετικής ακουστικής της,
χρησιμοποιείται ως αίθουσα συναυλιών κλασικής μουσικής.

Εικ. 12. Τα πιθηκάκια του Γιβραλτάρ
(από την απέναντι αφρικανική ακτή προερχόμενα)
έχουν εξοικειωθεί
με τους χιλιάδες επισκέπτες.

               Εικ. 11. Βαλέντσια, η αρένα και ο σιδηροδρομικός σταθμός

        Εικ. 10. Το Γιβραλτάρ, πόλη και λιμενικές εγκαταστάσεις, ψηλά από τον Βράχο.

Εικ. 9. Η άλλη όψη του μνημείου,προς τα Στενά, 

όπου αναγράφεται "Ο Νέος Κόσμος".

Eικ. 8. Γιβραλτάρ:"Ο Αρχαίος Κόσμος"Στη βάση του μνημείου 
αναγράφεται: "The Pillars of Hercules" (= Οι Ηράκλειες Στήλες).

Εικ. 7. Γρανάδα: Κήποι Χενεραλίφε

                    Εικ. 6. Γρανάδα: Κήποι Χενεραλίφε

                                                                             

 Εικ. 5. Γρανάδα: Ανάκτορο Αλάμπρας

Εικ. 4. Γρανάδα: Ανάκτορο Αλάμπρας

Εικ. 3. Γρανάδα: Ανάκτορο Αλάμπρας

Εικ. 2.Βαρκελώνη: Ολυμπιακές Εγκαταστάσεις

                       Εικ. 1. Μαδρίτη: Πάρκο Ρετίρο

ΣΚΕΨΕΙΣ ΓΥΡΩ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΙΔΙΟΠΡΟΣΩΠΙΑ ΜΕ ΑΦΟΡΜΗ ΕΝΑ ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΗΝ ΙΣΠΑΝΙΑ

ΚΩΣΤΗ ΗΛ. ΠΑΠΑΔΑΚΗ
http://ret-anadromes.blogspot.com
   Ήταν ένα πολυήμερο ταξίδι είκοσι ημερών στις χώρες Ισπανία, Πορτογαλία, Ανδόρα και Μονακό, ο τελευταίος προορισμός μου στην Ευρώπη, ύστερα από δέκα χρόνια ταξιδιών μου στη γηραιά Ήπειρο, οπότε είχα την ευκαιρία να επισκεφθώ όλα ανεξαιρέτως τα ευρωπαϊκά κράτη και, τουλάχιστον, τις πρωτεύουσες και κυριότερες πόλεις τους, για να μπορώ σήμερα να καταλήξω σε ορισμένες διαπιστώσεις, με πρώτη-πρώτη τη διαπίστωση, από αυτό το τελευταίο μου ταξίδι, ότι η Ισπανία αποτελεί έναν από τους κορυφαίους προορισμούς για την Ευρώπη, τον πρώτο, ίσως, μετά ή μαζί με τη Ρώμη και τη Ρωσία (εξαιρώ από τη σύγκριση αυτήν την Ελλάδα).
   Σε αυτήν την τελευταία, και μάλιστα στην πανέμορφη και λουλουδιασμένη Αγία Πετρούπολη της παλιάς τσαρικής Ρωσίας, τη «Βενετία του Βορρά», κτισμένη πάνω σε πολλά νησάκια στον ποταμό Νέβα, με υπέροχα κανάλια, ο επισκέπτης μπορεί να γίνει «μάρτυρας» της πονεμένης Ορθοδοξίας, να προσκυνήσει την Παναγία του Καζάν, να επισκεφθεί τα χειμερινά ανάκτορα με το περίφημο μουσείο Ερμιτάζ- από τα σπουδαιότερα στον κόσμο- και να περιπατήσει τη γη που καθαγίασε με την παρουσία του ο παγκοσμίου βεληνεκούς χριστιανός διανοητής και λογοτέχνης Φιοντόρ Ντοστογιέφσκη.

   Η Ισπανία, από την άλλη μεριά, έχει, κυρίως, να μας προβάλλει έναν πολιτισμό που προέρχεται από τον 16ο και 17ο αιώνα, τους αιώνες ακμής και μεγαλείου στην Ιστορία της Ισπανίας, όταν ο ήλιος δεν έδυε ποτέ στην Αυτοκρατορία του Καρόλου Α', του Φιλίππου Β', του Φιλίππου Γ', και ο πλούτος έρρεε άφθονος από τις αποικίες, που ξεκίνησαν με το τολμηρό εγχείρημα του Γενουάτη Χριστόφορου Κολόμβου, πολιτογραφημένου, πάντως, και αυτού Ισπανού, όπως και ο δικός μας Δομήνικος Θεοτοκόπουλος. Αναπτύσσονταν, περαιτέρω, τα γράμματα και οι τέχνες και οι Ισπανοί είχαν να περηφανεύονται έναν Θερβάντες, έναν Βελάθκεθ, τον Μουρίλο, τον Λόπε ντε Βέγκα, τον Γκόγια και μάλιστα τον προαναφερθέντα Έλληνα Θεοτοκόπουλο (που ως «Ελ Γκρέκο» υπέγραφε πάντα τους πίνακές του), του οποίου η παρουσία αλλού πουθενά, σε κανένα άλλο μουσείο της Ευρώπης, δεν γίνεται τόσο αισθητή, μέσα από δεκάδες πίνακές του, όσο στο Μουσείο Πράδο της Μαδρίτης και στο Τολέδο, με τη ζωή του οποίου στην πόλη αυτή συνδέονται σπουδαιότατοι πίνακές του. Εδώ, στην εκκλησία του Αγίου Θωμά, μπορείς να θαυμάσεις και το αριστουργηματικό έργο του Ελ Γκρέκο “Η Ταφή του Κόμητος Οργκάθ”. Συνδυάζοντας το Μουσείο Πράδο με το γειτονικό του Εθνικό Μουσείο Τέχνης «Βασίλισσα Σοφία» (όπου εκτίθεται ο περίφημος πίνακας Γκουέρνικα του Πάμπλο Πικάσο), ο επισκέπτης αποκτά μια σφαιρική αντίληψη του Δυτικού Πολιτισμού, εφάμιλλη με αυτήν που του δίνουν τα Μουσεία της Αγίας Πετρούπολης (Ερμιτάζ), του Παρισιού (Λούβρου) και του Λονδίνου.
   Πέραν των ανωτέρω, κορυφαία αίσθηση στην Ισπανία προκάλεσε σε μένα προσωπικά και η επίσκεψή μου στον περίφημο πορθμό του Γιβραλτάρ. Το Γιβραλτάρ, πλήρες μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αποτελεί παγκόσμια αναγνωρισμένο offshore οικονομικό κέντρο. Η χώρα βρίσκεται στο άκρο της Ιβηρικής Χερσονήσου, βόρεια του Μαρόκου και νότια της Ισπανίας, εξαρτάται διοικητικά από το Βρετανικό Στέμμα, έχει, όμως, τη δική του κυβέρνηση και το Ηνωμένο Βασίλειο είναι υπεύθυνο μόνο για τις εξωτερικές και τις διεθνείς σχέσεις τής περιοχής. Το Γιβραλτάρ είναι και διατηρεί πλήρη ανεξαρτησία από το Ηνωμένο Βασίλειο σε θέματα φορολογίας.
   Εδώ, στον βράχο αυτόν, διαπιστώνεις την έντονη παρουσία της ελληνικής Μυθολογίας, που με τις περίφημες Ηράκλειες Στήλες έφτασε μέχρι αυτές τις εσχατιές της ευρωπαϊκής γης. Οι στήλες του Ηρακλή- δύο στύλοι που είχε στήσει ο Ηρακλής όταν πήγε τα μήλα των εσπερίδων στον Ευρυσθέα- κοσμούν σήμερα το έμβλημα της Ισπανίας. Στον τόπο αυτόν τοποθετούνταν από τους αρχαίους το τέλος του τότε γνωστού κόσμου, που οριζόταν, ακριβώς, από τη λεκάνη της Μεσογείου, με σπουδαιότερα κέντρα της εποχής την Αθήνα, τη Σπάρτη, την Αλεξάνδρεια και τη Ρώμη.
   Το γεγονός αυτό αποδίδεται εντυπωσιακά στη μια όψη μνημείου που έχει στηθεί εκεί στην κορυφή του βράχου, ενώ στην άλλη όψη του μνημείου εξεικονίζεται η σημερινή πραγματικότητα της θέσης του βράχου του Γιβραλτάρ, που συνεχίζει να αποτελεί κέντρο του παγκόσμιου πλέον χάρτη, αφού από εκεί φαίνονται να εξακτινώνονται όλοι οι δρόμοι προς τις εσχατιές του σύγχρονου κόσμου (εικ. 8 και 9).
   Μετά από τις παραπάνω συνοπτικές διαπιστώσεις από την ιστορία κυρίως του τόπου, ένα ακόμα βασανιστικό ερώτημα με κατέτρωγε γυρεύοντας απάντηση κατά τις επισκέψεις μου σε όλες τις πόλεις της Ισπανίας, αλλά και άλλων πόλεων της Ευρώπης, προηγούμενών μου ταξιδιών. Πώς, αλήθεια, οι λαοί αυτοί κατάφεραν να διασώσουν τόσα παλιά οικοδομήματα και αρχοντικά στις πόλεις τους και στα χωριά τους (ειδικά η Αγία Πετρούπολη), τόσα ιστορικά και διατηρητέα ακίνητα που ενσωματώνουν εξαιρετικά στοιχεία καλλιτεχνικής, ιστορικής και αρχιτεκτονικής κληρονομιάς σε κάθε χώρα, σπίτια με ξέχωρη έκφραση και προσωπικότητα, διακοσμημένα με πλούσια αρχιτεκτονικά στοιχεία των δύο τελευταίων κυρίως αιώνων; Κυριολεκτικά κουράστηκα- εκτός από την Αγία Πετρούπολη- και στη Λισαβόνα της πτωχής Πορτογαλίας να καταμετρώ αρχοντικά στη μεγάλη λεωφόρο που οδηγεί ίσια κάτω προς τον Ατλαντικό ωκεανό. Την ίδια ώρα εμείς εδώ στην Ελλάδα αφορμή γυρεύουμε πώς και πώς να «ξεπαστρέψουμε» φουγάρα παλιών εργοστασίων αλλά και κάθε μορφή παλιάς αρχιτεκτονικής και στη θέση τους να οικοδομήσουμε νέες ανέκφραστες οικοδομές και πολυκατοικίες. Στη Ισπανία (Μαδρίτη και Βαρκελώνη) μέτρησα, όλως τυχαία, τρία τέτοια εργοστασιακά φουγάρα, καλώς διατηρημένα, που με εντυπωσίασαν ιδιαίτερα λόγω του σάλου που πρόσφατα είχε δημιουργηθεί και στην πόλη μας για το εάν θα έπρεπε να διατηρηθεί το φουγάρο του πυρηνελαιουργείου, δυτικά της πόλης μας, στον Κουμπέ.
   Άλλο συναφές θέμα είναι και αυτό που αφορά στην καθαριότητα των πόλεων και στον σεβασμό του περιβάλλοντος χώρου. Και επ’ αυτού ενδιαφέρθηκα- γιατί με έχει πονέσει πολλές φορές στον τόπο μου- και διερεύνησα ειδικότερα το θέμα της λεγόμενης «τέχνης του δρόμου», του γκράφιτι (που ορίζεται από κραυγές αποτυπωμένες συνήθως με σπρέι από ομάδες νέων που επιθυμούν να δώσουν το στίγμα τους στην ανώνυμη μουντάδα της πόλης). Και μπορεί μεν και σε άλλες ευρωπαϊκές πόλεις το γκράφιτι να παρατηρείται σε μεγαλύτερο ή μικρότερο βαθμό. Πρόσεξα, όμως, ότι το γκράφιτι των πόλεων αυτών δεν είναι στην άθλια μορφή των δικών μας πόλεων, όπου συνήθως καταντά μια σκέτη ακαλαίσθητη μουντζούρα, που την πλασάρουμε όπου μας γουστάρει, χωρίς να ενδιαφερόμαστε αν πρόκειται για μια φρεσκοβαμμένη οικοδομή ή αν πρόκειται για ένα κτίσμα διατηρητέο μεγάλης αισθητικής αξίας. Μερικοί, φτάνω να πιστεύω, και τον Παρθενώνα αν εύρισκαν μπροστά τους θα τον «περιποιόντουσαν» με τον ίδιο βάναυσο τρόπο, εναποθέτοντας επάνω του όλα τους τα απωθημένα.
   Στις περισσότερες ευρωπαϊκές πόλεις το γκράφιτι το βρήκα «ελεγχόμενο»- συνήθως σε γέφυρες και δημόσιους τείχους και κάποτε με εξαιρετικό γούστο και καλαισθησία που έφτανε να βελτιώνει την αισθητική της πόλης, χωρίς, συνήθως, να συνδέεται με την αμφισβήτηση και την ανυπακοή ή άλλα κτηνώδη εγωκεντρικά ορμέμφυτα. Παράδειγμα χαρακτηριστικό η Αγκόνα της Ιταλίας, όπου στα υποστυλώματα της εκεί γέφυρας, κοντά στο λιμάνι, βρίσκεις να θεριεύει ένας ολόκληρος ζωολογικός κήπος φτιαγμένος με αυτήν ακριβώς την τέχνη του γκράφιτι.
   Βλέπεις, περαιτέρω, τους πολιτισμένους της Ευρώπης να διατηρούν καθαρές, ευρύχωρες και καταπράσινες πολιτείες, να σέβονται τον πολίτη και τη συλλογική αξιοπρέπεια και μάλιστα τα ΑμΕΑ και να δίνουν προτεραιότητα πάνω στις διαβάσεις στους πεζούς, αντίθετα με τη δική μας εγωιστική αθλιότητα να θεωρούμε ότι η διάβαση ανήκει στον πεζό, όταν μόνο έχει ελευθερωθεί παντελώς από τα αυτοκίνητα, οπότε… «δώρον άδωρο»!
   Και είναι αυτά τα τελευταία διαπιστώσεις πόνου, συγκρίνοντας τα ημέτερα με αυτά της Ευρώπης, που μπόρεσε ζώντας στον σκοτεινό μεσαίωνα και συλλαβίζοντας τον Αριστοτέλη σε λατινικές μεταφράσεις από τα αραβικά να δημιουργήσει τον κυρίαρχο σήμερα σε ολόκληρο τον πλανήτη πολιτισμό, παραμένοντας, δυστυχώς, την ίδια στιγμή, στην Ελλάδα, εκατόν ογδόντα χρόνια μετά, ο Παρθενώνας στα σκοτάδια της συμπλεγματικής μειονεξίας και του αυτοεξευτελισμού του. Και μπορεί μεν ο δυτικοευρωπαίος να αξιοποίησε τον αρχαίο ελληνικό πολιτισμό σύμφωνα με τους όρους της δικής του νοητικής πρόσληψης και αφομοίωσης, όμως κατάφερε και έτσι να δημιουργήσει πρόοδο και πολιτισμό, αξιοποιώντας έξυπνα και τα παραμικρότερα στοιχεία της πολιτιστικής του κληρονομιάς.
   Ας ευχηθούμε ότι κάποτε και εμείς θα εκπολιτιστούμε και σε αυτά τα «εξωτερικά» της ζωής γεγονότα, γιατί θέλω να συνεχίσω να πιστεύω- όσο κι αν στις μέρες μας δυσκολεύομαι σε αυτό- ότι ο Έλληνας συνεχίζει να διαθέτει ακόμα κάποια τουλάχιστον σπέρματα «πολιτισμού της ψυχής», που είναι, ίσως, ικανά να συντελέσουν σε μια πλήρη αναδόμηση τού είναι του, του πολιτισμού και της αξιοπρέπειάς του.

Η ΔΥΣΗ ΤΗΣ ΑΝΑΤΟΛΗΣ

ΠΑΡΑΣΚΕΥΑ Γ. ΣΥΓΙΑΝΟΓΛΟΥ
Η ΔΥΣΗ ΤΗΣ ΑΝΑΤΟΛΗΣ
[Εκδοτικές Επιχειρήσεις Καλαϊτζάκης Α.Ε., Ρέθυμνο 2010, σχ. 8ο (20,5Χ15), σσ. 217]

ΚΩΣΤΗ ΗΛ. ΠΑΠΑΔΑΚΗ
http://ret-anadromes.blogspot.com

Αφορμή για τη συγγραφή του παρόντος πονήματος στάθηκε η επιθυμία της θεατρικής ομάδας του Συλλόγου Ρεθυμνίων Μικρασιατών να βρει και να παρουσιάσει από σκηνής κάποιο θεατρικό έργο σχετικό με τη Μικρασιατική Καταστροφή. Μετά τους πρώτους δισταγμούς, ο κ. Παρασκευάς Γ. Συγιανόγλου, γνωστός στην πόλη μας από την αξιόλογη περί τα Μικρασιατικά Γράμματα συγγραφική του ευδοκίμηση και δραστηριότητα, τόλμησε να θεραπεύσει την ανάγκη αυτήν, αποτυπώνοντας σε θεατρικό έργο τον ξεριζωμό της Χριστιανοσύνης από την Ανατολή, το χάος που επικράτησε και έμεινε πίσω, αλλά και το άγιο μπόλιασμά της, στη συνέχεια, πάνω στο σώμα της ελεύθερης Ελλάδας. Όλα αυτά ο κ. Συριανόγλου κατόρθωσε να τα αποτυπώσει μέσα σε τρία θεατρικά έργα, που, μάλιστα, κάποια στιγμή, ζωντάνεψαν και έλαβαν σάρκα και οστά με την από σκηνής παρουσίασή τους, κάτω από την επίβλεψη και καθοδήγηση της κ. Μαρίας Σακκαράκη- Σακκαδάκη και τη συνεργασία της θεατρικής ομάδας του «Πολιτιστικού Συλλόγου Άδελε- Αγίας Παρασκευής». Δόθηκαν δύο παραστάσεις στην αίθουσα του Ελληνικού Ωδείου της πόλης μας με κριτικές και σχόλια πολύ εγκωμιαστικά. Θεώρησε, λοιπόν, ο συγγραφέας σκόπιμο να επεκτείνει την εργασία του αυτήν, να τη βελτιώσει και να την παρουσιάσει με μορφή αφηγήματος για το ευρύτερο κοινό και το αποτέλεσμα της προσπάθειάς του αυτής είναι το παρουσιαζόμενο με το σημείωμά μας αυτό βιβλίο.
Μετά από μια μακρά Εισαγωγή (σελίδες 1- 22) άρχεται η αφήγηση. Διαβάζοντας το εν λόγω βιβλίο το πρώτο πράγμα που διαπιστώνεις είναι η λιπαρά γνώση της Ιστορίας από τον συγγραφέα και μάλιστα αυτής που αφορά στο δράμα του Μικρασιατικού Ελληνισμού. ονόματα, γεγονότα, τόποι, χρονολογίες παρελαύνουν από μπροστά μας με σύστημα και ιστορική μεθοδικότητα φέρνοντας στο φως όλη τη σκληρή πραγματικότητα της εποχής. Παρουσιάζεται ρεαλιστικά το στημένο σκηνικό των «συμμάχων», που όφειλαν, κατά τη διαταγή, να τηρήσουν απόλυτη ουδετερότητα και δεν δίστασαν να θυσιάσουν έναν ολόκληρο λαό, με έναν βαρύτατο πίσω του πολιτισμό και να τον παραδώσουν σ’ ένα ανελέητο και φρικιαστικό μαρτύριο, πλάι στο άγριο μαρτύριο του επισκόπου του Σμύρνης Χρυσοστόμου. Και όλες αυτές τις φρικαλεότητες οι σύμμαχοι, ψυχροί θεατές, να τις παρακολουθούν απαθείς πάνω από τα πλεούμενά τους!
Εντυπωσιακός ο τίτλος του έργου, «Η Δύση της Ανατολής», έρχεται οξυμώρως και με μεταφορική σημασία να εκφράσει το στυγερό μαρτύριο και τον θάνατο του μικρασιατικού ελληνισμού, καταδεικνύοντας ότι η αποχώρηση των Ελλήνων από τις πατρογονικές τους εστίες υπήρξε ένα έργο καθολικού θρήνου και σπαραγμού. Και η πραγματικότητα αυτή θεωρώ ότι καταγράφεται σωστά και με ακέραιη την αλήθεια εδώ, στο εν λόγω βιβλίο του κ. Π. Συριανόγλου. Εδώ, σε τέτοια μόνο βιβλία σαν και αυτό του κ. Συριανόγλου, διαβάζεις την Ιστορία ατόφια, στην αληθινή και καθαρή της διάσταση, που σε κάνει να μονολογείς μέσα σου σαν και τον Μεσολογγίτη γέρο του Γιάννη Βλαχογιάννη: «Να, ωρέ, έτσι ήτανε!». Έτσι ήτανε ρε παιδιά!..., και όχι όπως μας προβάλλουν τα γεγονότα οι πολιτικές σκοπιμότητες με τον περιβόητο… «συνωστισμό» (!!!) στην προβλήτα του λιμανιού της Σμύρνης, το 1922, που μας περιέγραψε η περιώνυμη Μαρία Ρεπούση στο αλησμόνητο βιβλίο της Έκτης Δημοτικού, πράγματα που προσβάλλουν τη μνήμη του περήφανου λαού μας.
Και πραγματικά μόνον από τα χείλια ενός πονεμένου Μικρασιάτη μπορείς να μάθεις την ιστορική αλήθεια των δύσμοιρων πατρίδων. Όσα συγκλονιστικά ο κ. Συριανόγλου διηγείται στο βιβλίο του τα άκουσε από ανθρώπους του περιβάλλοντός του που πόνεσαν και βίωσαν προσωπικά τα γεγονότα. Επισκέφτηκε, στη συνέχεια, προσκυνητής πολλές φορές τα άγια μέρη της Μ. Ασίας, τα αφουγκράστηκε και περισυνέλλεξε όλες τις πίκρες και τους καημούς τους, τη φρίκη και τον πόνο του ξεριζωμού, την αγωνία της μικρασιάτισσας μάνας, αλλά και τη νοσταλγία για τις πατρίδες που χάθηκαν, πράγματα που, δυστυχώς, δεν είχαν την τύχη ποτέ να αποτυπωθούν σε εκθέσεις, κρατικά έγγραφα και σχολικά εγχειρίδια, αλλά μοναχά στις καρδιές αυτών των ίδιων των πονεμένων Μικρασιατών.
Τα τρία αφηγήματα του βιβλίου λειτουργούν συμπληρωματικά, το ένα είναι συνέχεια του άλλου, και απεικονίζουν στιγμιότυπα, κομμάτια αληθινά οικογενειακών ιστοριών και ατομικών συναισθημάτων, που συνέθεσαν μιαν από τις μελανότερες σελίδες της παγκόσμιας Ιστορίας του 20ου αιώνα. Το 1ο θεατρικό με τίτλο: «Μέσα από την κόλαση» αναφέρεται στο μαρτύριο της αποχώρησης από τις πατρογονικές εστίες της Μικράς Ασίας, τη νύχτα της 24ης Αυγούστου. Το δεύτερο, με τίτλο «Τα πουλιά», αναφέρεται στην τουρκάλα Αϊσέ, που σώζει από βέβαιο θάνατο έναν τραυματισμένο Έλληνα στρατιώτη, πιστεύοντας ότι έτσι ανασταίνει τον γιο της, που είχε σκοτωθεί στον πόλεμο. Το τρίτο, «Νέα Γη», είναι φυσική συνέχεια του πρώτου και περιγράφει τη διασπασμένη από τα τραγικά γεγονότα οικογένεια μιας προσφυγοπούλας, της Κυριακής, εδώ, στη μητέρα Ελλάδα και μάλιστα στην Κρήτη, στα χέρια μιας καλής και φιλάνθρωπης οικογένειας Κρητών, του Μανόλη και της Μαρίας. Στο αφήγημα αυτό με ρεαλιστικά σχήματα εξεικονίζονται οι διαφορετικές αντιδράσεις του ντόπιου στοιχείου στην παρουσία των μικρασιατών προσφύγων και η συγκινητική προσφορά ποικίλων ρεθεμνιώτικων κοινωνικών παραγόντων (Συλλόγου Κυριών, Λυκείου Ελληνίδων), που βγήκαν στους δρόμους, στέσανε καζάνια, μαγειρεύοντας και μοιράζοντας φαγητό σ’ όλους τους πεινασμένους. Στο τέλος, του αφηγήματος επέρχεται και το ποθητό “happy end” με την επανένωση της διασπασμένης οικογένειας της ηρωίδας μας, με τη βοήθεια των αναζητήσεων μέσω του Ελληνικού Ερυθρού Σταυρού.
Ο κ. Παρασκευάς Συριανόγλου είναι άξιος του «δικαίου επαίνου» αλλά και της αγάπης όλων μας και γι αυτό το νέο πόνημά του, που, πραγματικά, αποτελεί περισπούδαστη και κεφαλαιώδους σημασίας μελέτη για το τόπο. Έχει βαθιά συναίσθηση της ευθύνης που τον βαραίνει. Ο κίνδυνος της λησμονιάς και της αλλοίωσης των γεγονότων είναι που προσμετρά περισσότερο στη ζυγαριά της αυτοκριτικής του και γι’ αυτό τολμά και αποδύεται σ’ έναν σπουδαίο και έντιμο αγώνα διάσωσης της αλήθειας. Για άλλη μια φορά συγχαίρουμε και θερμά ευχαριστούμε τον εκλεκτό φίλο και δόκιμο συγγραφέα και του ευχόμαστε ο Θεός να του δίνει δύναμη και υγεία, για να συνεχίζει τη γόνιμη, εργώδη και δημιουργική δραστηριότητά του στον χώρο των "ρεθεμνιώτικων και μικρασιατικών γραμμάτων", στα οποία τόσο μεγάλη και ουσιαστική είναι η μέχρι σήμερα συμβολή του.

ΠΑΝΑΓΙΩΤΗ Μ. ΠΑΡΑΣΚΕΥΑ- ΥΠΟ ΤΗΝ ΣΚΙΑΝ ΤΗΣ ΧΡΥΣΗΣ ΠΛΑΤΑΝΟΥ

ΠΑΝΑΓΙΩΤΗ Μ. ΠΑΡΑΣΚΕΥΑ

ΥΠΟ ΤΗΝ ΣΚΙΑΝ ΤΗΣ ΧΡΥΣΗΣ ΠΛΑΤΑΝΟΥ

Μελέτες για τις σχέσεις της Θήβας με την Περσία και τις άλλες ελληνικές πόλεις από την μάχη των Λεύκτρων έως την μάχη της Μαντινείας 371- 362 π.Χ.[Εκδόση Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών- Σαριπολείου Βιβλιοθήκης, Αθήνα 2009, σχ. 8ο (24Χ17), σσ. 244]

  ΚΩΣΤΗ ΗΛ. ΠΑΠΑΔΑΚΗ

http://ret-anadromes.blogspot.com

      Πρόσφατα και σε εξαιρετικά καλαίσθητη έκδοση 244 σελίδων, κυκλοφόρησε η διδακτορική διατριβή του γνωστού φιλολόγου και Κρητολόγου κ. Παναγιώτη Μ. Παρασκευά, Σχολικού Συμβούλου Φιλολόγων Χανίων, που εγκρίθηκε, από τη Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου της Αθήνας.
     Το βιβλίο μελετά τις σχέσεις των ελληνικών πόλεων με την Περσία κατά την περίοδο 371- 362 π.Χ., που αποτελούν μέρος των ευρύτερων ελληνοπερσικών σχέσεων και της εξέλιξής τους από την εποχή του Κύρου Β΄ του Αχαιμένους (6ος αι. π.Χ) μέχρι το 371 π.Χ. αλλά και αργότερα έως την κατάκτηση της Ασίας από τον Μ. Αλέξανδρο. Τις σχέσεις αυτές η μέχρι σήμερα έρευνα έχει αποπειραθεί να μελετήσει είτε μέσα από συνολικές μελέτες, είτε μέσα από επί μέρους. Γενικά, πάντως, όλα τα έργα- όπως, για παράδειγμα, αυτά του Ε. Meyer και του Beloch- διερευνούν τις σχέσεις αυτές μέσα από μια γενική θεώρηση της αρχαιότητας, που προσφέρει μεν μιαν αναλυτική θεώρηση του όλου των εξελίξεων, τους διαφεύγουν, όμως, οι λεπτομέρειες μιας πιο διεισδυτικής εικόνας της συγκεκριμένης περιόδου και μάλιστα του μεγέθους μιας δεκαετίας.
     Ο Συγγραφέας στο «Εισαγωγικό Σημείωμα» της διατριβής του παραθέτει μιαν όλως ενδιαφέρουσα σειρά εξειδικευμένων έργων ξένων ερευνητών, που όλα εξετάζουν τις εν λόγω ελληνοπερσικές σχέσεις, όμως, άλλως ο καθένας μελετά το πλέγμα και τα αποτελέσματα των σχέσεων αυτών. Όλες, περαιτέρω, είναι μελέτες που ως επίκεντρό τους θέτουν την Αθήνα και τη Σπάρτη, παραβλέποντας σε σημαντικό βαθμό τον ρόλο της Θήβας, αλλά και των άλλων ελληνικών πόλεων που, οπωσδήποτε, αθροιστικά επηρέασαν όχι μόνον τις Ελληνοπερσικές αλλά και τις ενδοελληνικές σχέσεις.
     Έτσι, η παρούσα μελέτη επιχειρεί πρωτίστως να εξετάσει τις ελληνοπερσικές σχέσεις κατά την περίοδο 371- 362 και κάτω από αυτήν την παραθεωρημένη και όλως υποβαθμισμένη από τις λοιπές μελέτες οπτική γωνία, της Θήβας, κατά πρώτο λόγο, αλλά και των λοιπών ελληνικών πόλεων (Κορίνθου, Άργους, Αρκάδων, Φλειούντος, Φερών αλλά και Συρακουσών), χωρίς, πάντως, ουδόλως να υποβαθμίζει και τον ρόλο της Σπάρτης ή της Αθήνας.
       Η Θήβα, που κατόρθωσε μετά τη νίκη στη μάχη των Λεύκτρων να καταστεί η τρίτη δύναμη στην Ελλάδα, μετά την Αθήνα και τη Σπάρτη, επιχείρησε την πλήρη ανατροπή των σχέσεων μεταξύ των ηγεμονίδων πόλεων στην Ελλάδα, διεκδικώντας, με τη σειρά της, και τη δική της ηγεμονία και διασαλεύοντας συνειδητά το πλέγμα που ρύθμιζε από το 387/6 π.Χ. τις ελληνοπερσικές σχέσεις. Το θάρρος αυτό η Θήβα το έλαβε από το γεγονός ότι πέτυχε, αφενός, την εξουδετέρωση της Σπάρτης με τις επανειλημμένες εισβολές της στη Λακωνική και την ίδρυση, αφετέρου, της Μεσσήνης και της Μεγαλόπολης. Ίδρυσε, επίσης, το «Κοινό των Βοιωτών» με χρήματα περσικά, που τροφοδότησαν τον εμφύλιο σπαραγμό στην Ελλάδα και το κυριότερο(!). η Θήβα υπήρξε, πραγματικά, η μόνη πόλη της Ελλάδας που περηφανευόταν για τη στυγερή αυτή συνεργασία της με τους Πέρσες. Έτσι, όταν όλοι οι Έλληνες το 480 π.Χ. περηφανεύονταν- και ειδικά η Αθήνα και η Σπάρτη- για τον τιτάνιο αγώνα τους ενάντια των Περσών, ο Πελοπίδας, το 367 π.Χ., περηφανευόταν για τη συνεργασία και τον συνασπισμό των Θηβαίων με τους Πέρσες και τη συμφωνία μιας περσοθηβαϊκής συνεργασίας στήριξης από τους Πέρσες της θηβαϊκής Αρχής στην Ελλάδα. Και κάτι τέτοιο είναι γεγονός ότι δεν είχε συμβεί ποτέ άλλοτε στην Ελλάδα.
   Συμπερασματικά, ο συγγραφέας καταδεικνύει ότι η Θήβα έγινε ο μηχανισμός διά του οποίου η Περσία προκάλεσε την περαιτέρω διάσπαση του ελληνικού κόσμου σε πολλά κομμάτια μετά το 362 π.Χ., αλλά και νωρίτερα στη δεκαετία 371- 362, αποδυνάμωσε τη Σπάρτη σχεδόν ολοκληρωτικά, την Αθήνα στο μεσοπρόθεσμο μέλλον και, τελικά, οδήγησε στο χάος εκείνο που ο Ξενοφών απελπισμένος αναφέρει στο τέλος των «Ελληνικών» του.
       Η κατανόηση της συγκεκριμένης μελέτης του κ. Παρασκευά διευκολύνεται ουσιαστικά από ένα ευρύτατα κατατοπιστικό «Εισαγωγικό Σημείωμα», όπως και από μια σειρά εξαντλητικών και άκρως διαφωτιστικών «Συμπερασμάτων», στο τέλος της διατριβής. Η περίληψη, περαιτέρω, στην Αγγλική, τα αναλυτικά Ευρετήρια Όρων και Ονομάτων, αλλά και η πλουσιότατη τετράγλωσση Βιβλιογραφία (ελληνική, γερμανική, αγγλική και γαλλική) ολοκληρώνουν την αποτελεσματικότητα της έρευνας στην ουσιώδη και εξαιρετική οικείωσή της από τον αναγνώστη.
     Η διατριβή εκπονήθηκε κάτω από την ηθική και πνευματική καθοδήγηση του συμπατριώτη και παλιού δασκάλου του συγγραφέα στο Πανεπιστήμιο Κρήτης κ. Εμμανουήλ Μικρογιαννάκη, την ουσιαστική επίβλεψη και διόρθωση του σώματος της διατριβής από την κ. Άννα Ραμού- Χαψιάδη και, επίσης, την καίρια συμβολή και τις λεπτές επισημάνσεις και παρατηρήσεις του κ. Κωνσταντίνου Μπουραζέλη, ενώ η έκδοσή της, σε μια εξαιρετικά καλαίσθητη έκδοση 244 σελίδων από τη Σαριπόλειο Βιβλιοθήκη, επιτεύχθηκε μετά από θετική αξιολόγηση και έγκρισή της από τον Πρόεδρο κ. Χρήστο Κίττα, Πρύτανη του Πανεπιστημίου Αθηνών και τα μέλη της Επιτροπής του Σαριπολείου Ιδρύματος, γεγονός, οπωσδήποτε, που περιποιεί μεγάλη τιμή στο πρόσωπο του συγγραφέα.
     Το παραπάνω έργο τού κ. Παναγιώτη Μιχ. Παρασκευά είναι αξιολογότατο και έρχεται να καλύψει ένα σημαντικό κενό στη επιστήμη της Ιστορίας. Λαμπρός ιστορικός ο ίδιος ερευνά και εξετάζει με ευρυμάθεια, γλαφυρότητα και συνθετικό πνεύμα ένα σπουδαίο ιστορικό ζήτημα. Είναι, γι’ αυτό άξιος του «δικαίου επαίνου» όλων μας και, μάλιστα, της διεθνούς επιστημονικής κοινότητας και γι’ αυτό το νέο πόνημά του, που αφορά ειδικά στην επιστήμη της Αρχαίας Ιστορίας και αποτελεί περισπούδαστη και κεφαλαιώδους σημασίας μελέτη και συμβολή στη διεθνή ιστορική θεματογραφία. Ευχή μας να έχει υγεία και δύναμη, για να συνεχίζει τη γόνιμη, εργώδη και δημιουργική δραστηριότητά του τόσο στον ειδικό χώρο της εξειδίκευσής του, την Ιστορία, όσο και στον χώρο των κρητολογικών και όχι μόνο μελετών, στις οποίες τόσο μεγάλη, επίσης, είναι η μέχρι σήμερα συμβολή του.

ΡΕΣΙΤΑΛ ΠΙΑΝΟΥ ΑΠΟ ΤΟ ΝΤΟΥΕΤΟ “BLANC- NOIR’’

ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΔΙΑΔΟΣΕΩΣ ΚΑΛΩΝ ΤΕΧΝΩΝ ΡΕΘΥΜΝΟΥ
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΩΔΕΙΟΥ - 1931 –

ΡΕΣΙΤΑΛ ΠΙΑΝΟΥ

ΑΠΟ ΤΟ ΝΤΟΥΕΤΟ “BLANC- NOIR’’, ΜΕ ΤΙΣ:

ΕΛΕΝΗ ΠΕΡΠΙΡΑΚΗ ΚΑΙ ΕΛΕΝΗ ΤΖΙΡΑΚΗ

ΚΩΣΤΗ ΗΛ. ΠΑΠΑΔΑΚΗ
http://ret-anadromes.blogspot.com
Σε μιαν εποχή εξαιρετικά δύσκολη για μουσουργούς και επιλογές εκλεπτυσμένες, θεωρούμε ιδιαίτερα ενθαρρυντικά και άκρως ελπιδοφόρα, όσα ο καλός φίλος γιατρός και Πρόεδρος του «Συνδέσμου Διαδόσεως Καλών Τεχνών Ρεθύμνου», κ. Μανόλης Καλλέργης, ανέφερε προλογίζοντας την προχτεσινή συναυλία στο Ωδείο Ρεθύμνου. Ο κ. Καλλέργης θέλησε να φέρει τον ακροατή σε επαφή με τους συνθέτες, αφενός, αλλά και να εξηγήσει τον λόγο της συναυλίας, αφετέρου, που εντάσσεται στις λεγόμενες «Βραδιές Τέχνης», που από καιρό οργανώνει ο προαναφερθείς δραστήριος και μη κερδοσκοπικός ιστορικός Σύλλογος της πόλης μας, με ένα μικρό, συμβολικό εισιτήριο, αποβλέποντας σε έναν ιερό σκοπό. στην απόκτηση και ενός δεύτερου πιάνου για το Ωδείο Ρεθύμνου, τόσο απαραίτητου για μια πόλη που φημίζεται ως "πόλη των Τεχνών και των Γραμμάτων", αλλά και δεδομένου ότι πολλά μουσικά κομμάτια είναι γραμμένα εξαρχής από τους συνθέτες τους «για δυο πιάνα».
    Ήταν, λοιπόν, μια όμορφη και ατμοσφαιρική βραδιά δροσερής, ανάλαφρης, αισθησιακής «μουσικής τέχνης» αυτή που πραγματοποιήθηκε στην πόλη μας, την Κυριακή που πέρασε, 13 Ιουνίου 2010, στην αίθουσα του Ελληνικού Ωδείου. Το πρόγραμμα είχε να μας προτείνει μιαν άκρως ενδιαφέρουσα μουσική διαδρομή από το πιανιστικό ντουέτο «Blanc- Noir», αποτελούμενο από τις Καθηγήτριες του Ελληνικού Ωδείου Ελένη Περπιράκη και Ελένη Τζιράκη.
     Και για την ιστορία υπενθυμίζουμε ότι την πρώτη του εμφάνιση το ντουέτο πραγματοποίησε τον Μάιο τού 2006, στην αίθουσα του «Ελληνικού Ωδείου Ρεθύμνου», σε συναυλία που οργάνωσε ο «Σύνδεσμος Διαδόσεως Καλών Τεχνών» για τα 75 χρόνια πολιτιστικής δράσης και προσφοράς του στην πόλη μας. Το εν λόγω ντουέτο είναι, περαιτέρω, το αποτέλεσμα μιας όμορφης συνεργασίας και φιλίας που αναπτύχθηκε εδώ στο Ρέθυμνο, στα πλαίσια τού κορυφαίου «Διεθνούς Διαγωνισμού Πιάνου SEILER», που εμείς οι Ρεθεμνιώτες είχαμε την τύχη να διεξαχθεί στην πόλη μας, χάρις στο εξαιρετικό και γενναίο ενδιαφέρον του Δ. Σ. του Ελληνικού Ωδείου (παράρτημα Ρεθύμνου) και του Καλλιτεχνικού Διευθυντή του κ. Μπάμπη Πραματευτάκη, που είχε την τόλμη να προωθήσει και να φέρει σε πέρας το μέγα αυτό καλλιτεχνικό γεγονός, επωμιζόμενος το βάρος, με την αμέριστη, βέβαια, συμπαράσταση όλων, Ελληνικού Ωδείου, αρχών και κοινού. Αιωρείται, πάντως, μετέωρο το ερώτημα γιατί παρά τις αρχικές δεσμεύσεις και υποσχέσεις δεν υπήρξε συνέχεια του καλλιτεχνικού αυτού γεγονότος. Στον Διεθνή αυτόν Καλλιτεχνικό Διαγωνισμό και οι δύο πιανίστριες του ντουέτου και του Ωδείου μας τιμήθηκαν με διάκριση. Αυτό, ακριβώς, αποδεικνύει την ποιότητα των Καθηγητών του Ελληνικού μας Ωδείου, πράγμα που το έχουμε υπογραμμίσει επανειλημμένα, με την ευκαιρία και άλλων μουσικοκριτικών παρουσιάσεών μας στο παρελθόν.
     Η προχθεσινή συναυλία περιλάμβανε έργα G. Faure, M. Ravel, Grieg, Tschaikowsky και Nino Rota. Από τα έργα αυτά, στην Ισπανική Ραψωδία του Ravel (I. Prelude a la Nuit- II. Malaguenia- III. Habanera (1895)- IV. Feria), κομμάτι δύσκολο και απαιτητικό και ιδιαίτερα γνωστό και δημοφιλές, οι πιανίστριες είχαν την ευκαιρία να αποτυπώσουν το πλήρες καλλιτεχνικό διαμέτρημά τους, χαρίζοντας στο φιλόμουσο κοινό μιαν ερμηνεία λαμπερή, ανεπιφύλακτα δυναμική και υπερδεξιοτεχνική, που πραγματικά ενθουσίασε το κοινό.
   Στη μουσική ο όρος ραψωδία (που καθιερώθηκε τον 19ο αι.) υποδηλώνει τη σύνθεση που είναι ελεύθερη και αποδεσμευμένη από τυπικά και προκαθορισμένα σχέδια και αναφέρεται σε θέματα εθνικής και λαϊκής μουσικής. Ραψωδίες συνέθεσαν πολλοί, όπως ο Λιστ ("Ουγγρικές ραψωδίες"), ο Γκέρσουιν ("Γαλάζια ραψωδία”), ο Μπραμς, αλλά και ο Ραβέλ ("Ισπανική ραψωδία").
     Ο Μωρίς Ραβέλ (1875-1937) θεωρείται ως ένας από τους πιο σημαντικούς εκπροσώπους τού Νεοκλασικισμού στη Γαλλία, η δε Ισπανική του Ραψωδία, έργο του 1907, θεωρείται από τα αριστουργήματά του, στο οποίο οι μελωδίες και οι ρυθμοί της ισπανικής παραδοσιακής μουσικής συνυπάρχουν με το χαρακτηριστικό προσωπικό μουσικό ιδίωμα του Ραβέλ και την απαράμιλλη τεχνική του στην ενορχήστρωση.
   Εδώ ξεχωρίσαμε την εντυπωσιακή ευαισθησία του πρώτου μέρους (Πρελούδιου), τις εξαιρετικά δυναμικές εναλλαγές του δεύτερου (Malaguenia), τον δύσκολο και φιγουράτο εξωτικό ρυθμό της Habanera - πάνω σε όμορφους αφροκουβανέζικους ρυθμούς, που οδήγησαν στην εκρηκτική ανάπτυξη της κουβανέζικης μουσικής στον 20ό αιώνα- και, μάλιστα, το θυελλώδες και νευρικό Feria με τις εξαιρετικά μελωδικές γραμμές του, που κάτω από τα μαγικά δάκτυλα των δύο πιανιστριών κατάφεραν και κυριολεκτικά έσπασαν και ξεπέρασαν τη φυλακή του πενταγράμμου.
     Ακολούθησε ο Grieg (peer Gynt suit I, op. 46 I. Morgenstimmung, II. Ases Tod, III. Anitras Tanz, IV. In der Halle des Bergkonigs). O Γκρήγκ Έντβαρντ (1843- 1907), Νορβηγός συνθέτης και πιανίστας, υπήρξε εθνική φυσιογνωμία της πατρίδας του. Η μουσική τού Γκρήγκ αποφεύγει συστηματικά τις μεγαλύτερες φόρμες τής όπερας και της συμφωνίας και, σε κάθε περίπτωση, είναι το εθνικό ιδίωμα που φαίνεται να δεσπόζει γενναία στα έργα του.
  Στην προχθεσινή συναυλία το κομμάτι αυτό παρουσιάστηκε μ’ ένα παίξιμο αέρινο, δεξιοτεχνικά ακριβές, στυλιστικά προσεγμένο, διάφανο, δυναμικό που προσδιόρισε συνολικά το πνεύμα της συγκεκριμένης μουσικής ερμηνείας.
    Ακολούθησε το μπαλέτο «Η ωραία κοιμωμένη» (1888-9) του P. Tschaikowsky (1840- 1893), σε διασκευή του S. Rachmaninow. Ο P. Tschaikowsky θεωρείται ως ένας από τους γνωστότερους συνθέτες της ρωσικής σχολής. Αν και δεν είναι ο ακριβώς γνήσιος εκπρόσωπός της- εφόσον χρησιμοποιεί πιο πολύ "δυτικότροπα" στοιχεία και τεχνοτροπία στις συνθέσεις του- εντούτοις το άκουσμα της μουσικής του φανερώνει καθαρά το δυναμισμό και το χρώμα της πατρίδας του.
Στο κομμάτι που παίχτηκε απολαύσαμε στο ΙΙ μέρος όμορφα και γεμάτα δύναμη σημεία, καθώς και ένα μελωδικότατο IV μέρος, το Πανόραμα. Στο τέλος το χειμαρρώδες V μέρος, το γνωστό και γλυκερό εκείνο βάλς με το ανάλαφρο πεταχτό στυλ και το χαρακτηριστικό στακάτο παίξιμο στις νότες της παρτιτούρας, κυριολεκτικά ζωντάνεψε μπροστά στα μάτια μας, μέσα από ονειρικές φιγούρες, την "Ωραία Κοιμωμένη" του παραμυθιού. Από το πιάνο ξεπηδούσαν μελωδίες άλλοτε δυνατές, άλλοτε ευαίσθητες και συχνά μελαγχολικές- βασικό και αυτό χαρακτηριστικό της τσαϊκόβσκιας μουσικής- που εξασκούσαν τεράστια συναισθηματική δύναμη και φόρτιση στο ακροατήριο.
   Στο τέλος, η συναυλία έκλεισε με γνωστές κινηματογραφικές μελωδίες από τη μουσική του Νino Rota, σε διασκευή για 4 χέρια του A. Chartreux.
   Επιλογικά, η συνεργασία και των δύο εκτελεστριών υπήρξε πραγματικά άψογη, υποδειγματική πετυχαίνοντας την ένταση μέσα από σφιχτές ταχύτητες και σαφή άρθρωση των φράσεων και των παραγράφων με ιδιαίτερα αδρούς τονισμούς. Ευχή μας να συνεχίσουν να ανεβαίνουν το ίδιο δυναμικά στον γόνιμο δρόμο της συστηματικής και καρποφόρας προσπάθειάς του στον όμορφο κόσμο της μουσικής, που τόσο τις καταξιώνει.

ΕΛΣΑ ΦΗΤΑΜ- ΝΤΟΡΑ ΜΑΝΙΤΑΚΗ- ΡΕΣΙΤΑΛ ΜΕ ΕΡΓΑ ΓΙΑ ΔΥΟ ΠΙΑΝΑ

ΝΤΟΡΑ ΜΑΝΙΤΑΚΗ- ΕΛΣΑ ΦΗΤΑΜ

ΡΕΣΙΤΑΛ ΜΕ ΕΡΓΑ ΓΙΑ ΔΥΟ ΠΙΑΝΑ

ΚΩΣΤΗ ΗΛ. ΠΑΠΑΔΑΚΗ
http://ret-anadromes.blogspot.com

      Με ένα συναρπαστικό ρεσιτάλ με έργα για δυο πιάνα, που εντυπωσίασε και δικαίωσε απεριόριστα το πολυάριθμο ακροατήριό του, εορτάστηκαν, το Σάββατο 5 Ιουνίου 2010, στην αίθουσα του Ωδείου της πόλης μας, δυο ταυτόχρονα γεγονότα. η φετινή, αφενός, επέτειος της Παγκόσμιας Ημέρας Περιβάλλοντος και τα δέκα, αφετέρου, χρόνια από την ίδρυση του Ωδείου «Μονόχορδο» της πόλης μας, που εγκαινίασε ταυτόχρονα και τη νέα ιστοσελίδα του (www. monochordo.gr). Ενός Ωδείου με πλούσια προσφορά στα μουσικά πράγματα της πόλης μας σε όλο αυτό το χρονικό διάστημα.

    To ντουέτο τού εν λόγω πιανιστικού ρεσιτάλ αποτελούν δυο νέες πιανίστριες, με πλούσια πτυχία και περγαμηνές τόσο από την Ελλάδα όσο και το Εξωτερικό, αλλά και συμμετοχές σε ρεσιτάλ και συναυλίες εντός και εκτός Κρήτης. την Έλσα Φήταμ και την Ντόρα Μανιτάκη. Η Έλσα και η Ντόρα- όπως έγινε φανερό και από την προχτεσινή συναυλία- βρίσκονται σε μια γόνιμη και αποτελεσματική συνεργασία από το έτος 2009, ενώ η συνεργασία και των δύο εκτελεστριών σ’ αυτήν την τελευταία συναυλία υπήρξε πραγματικά άψογη και υποδειγματική και πέτυχε την ένταση μέσα από σφιχτές ταχύτητες και σαφή άρθρωση των φράσεων και των παραγράφων της μουσικής με ιδιαίτερα αδρούς τονισμούς.
    Τα μουσικά ενδιαφέροντά τους, στην προχτεσινή ειδικά συναυλία, στράφηκαν αποκλειστικά σε έργα σύγχρονης μουσικής, με στυλ γεμάτο γούστο και "φινίρισμα" και μια φανερή τάση για ένα πλούσιο αρμονικό και ηχοχρωματικό λεξιλόγιο, αλλά και με μια γενναία προδιάθεση να παραμείνουν πάντα στα όρια της κλασικής πρακτικής δεοντολογίας. Παρουσίασαν έργα F. Pulenc, C. Debussy, M. Ravel, G. Gershwin, R. Bennett, A. Piazzolla, D. Milhaud. Εκ των παραπάνω συνθετών ιδιαίτερα εντυπωσίασαν οι Maurice Ravel, G. Gershwin, o Astor Piazzolla και, φυσικά, ο ακροτελεύτιος του προγράμματος Darius Milhaud.
    Το πρόγραμμα ξεκίνησε με το Capriccio (1952), μια εύθυμη και ζωηρή μουσική σύνθεση με χαλαρή δομή, του F. Pulenc, ενός από τους πιο σημαντικούς Νεοκλασικούς της Γαλλίας, στο έργο του οποίου ξεχωριστή θέση κατέχουν τα λυρικά του τραγούδια. Οι πιανίστριες εδώ απελευθέρωσαν γενναιόδωρα την εκστατική μουσική τόσο στα εξαιρετικά γρήγορα και απαιτητικά σημεία της παρτιτούρας, όσο και στα σκερτσόζικα και ιδιαίτερα χαριτωμένα και απολλώνια αργά μέρη.
    Στην Ισπανική Ραψωδία, στη συνέχεια, του M. Ravel (I. Prelude a la Nuit- II. Malaguenia- III. Habanera (1895)- IV. Feria), κομμάτι δύσκολο και απαιτητικό, οι πιανίστριες είχαν την ευκαιρία να αποτυπώσουν το πλήρες καλλιτεχνικό διαμέτρημά τους, χαρίζοντας στο φιλόμουσο κοινό μια ερμηνεία λαμπερή, ανεπιφύλακτα δυναμική και υπερδεξιοτεχνική, που ενθουσίασε πραγματικά τους πάντες.
    Στη μουσική ο όρος ραψωδία (που καθιερώθηκε το 19ο αι.) υποδηλώνει τη σύνθεση που είναι ελεύθερη και αποδεσμευμένη από τυπικά και προκαθορισμένα σχέδια και αναφέρεται σε θέματα εθνικής και λαϊκής μουσικής. Ραψωδίες συνέθεσαν πολλοί, όπως ο Λιστ ("Ουγγρικές ραψωδίες"), ο Γκέρσουιν ("Γαλάζια ραψωδία”), ο Μπραμς, αλλά και ο Ραβέλ ("Ισπανική ραψωδία").
    Ο Μωρίς Ραβέλ (1875-1937) θεωρείται ως ένας από τους πιο σημαντικούς εκπροσώπους τού Νεοκλασικισμού στη Γαλλία, η δε Ισπανική του Ραψωδία, έργο του 1907, θεωρείται από τα αριστουργήματά του, στο οποίο οι μελωδίες και οι ρυθμοί της ισπανικής παραδοσιακής μουσικής συνυπάρχουν με το χαρακτηριστικό μουσικό ιδίωμα του Ραβέλ και την απαράμιλλη τεχνική του στην ενορχήστρωση. Εδώ ξεχωρίσαμε την εντυπωσιακή ευαισθησία του πρώτου μέρους (Πρελούδιου), τις εξαιρετικά δυναμικές εναλλαγές του δευτέρου (Malaguenia), τον δύσκολο και φιγουράτο εξωτικό ρυθμό της Habanera - πάνω σε όμορφους αφροκουβανέζικους ρυθμούς, που οδήγησαν στην εκρηκτική ανάπτυξη της κουβανέζικης μουσικής στον 20ό αιώνα- και, μάλιστα, το θυελλώδες και νευρικό Feria με τις εξαιρετικά μελωδικές γραμμές του, που κάτω από τα μαγικά δάκτυλα των δύο πιανιστριών κατάφεραν και κυριολεκτικά έσπασαν και ξεπέρασαν τις φυλακές του πενταγράμμου.
   Ακολούθησε ο George Gershwin (1898- 1937), που- αν και πέθανε πρόωρα το 1937, σε ηλικία 38 μόλις ετών- μας κληροδότησε πλήθος τραγούδια που ανήκουν πλέον στο κλασικό ρεπερτόριο της τζάζ, ηχογραφημένα σε πολυάριθμες εκτελέσεις από τους πιο σημαντικούς εκπροσώπους του είδους. Πρόκειται για έναν από τους πιο εμπνευσμένους τραγουδοποιούς του Νέου Κόσμου, ο οποίος ασχολήθηκε αποκλειστικά με το είδος της τζαζ, χρησιμοποιώντας γόνιμα και λειτουργικά κάθε τεχνική αρμονίας, ενορχήστρωσης και γενικά σύνθεσης της κλασικής σχολής και δίνοντας στην μουσική τζαζ έναν άλλον αέρα και ένα άλλο επίπεδο "μουσικής αποτελεσματικότητας".
   Εδώ διαφάνηκε η άψογη δεξιοτεχνική ικανότητα των δύο εκτελεστριών, που απέδωσαν το συγκεκριμένο μέρος κομψά, ανάλαφρα και με εντυπωσιακή ευκρίνεια και καθαρότητα. Ευέλικτες αρθρώσεις και πλαστικότητα ήχου απέδειξαν μεγάλη, ασφαλώς, επεξεργασία και εξοικείωση με το έργο τόσο στα δύο allegro όσο και στο ενδιάμεσο adante.
   Στο ρεπερτόριο του Σαββάτου συμπεριλαμβανόταν και το "Libertango" του Αstor Piazzolla (1921- 1992), ένα από τα πιο γνωστά έργα του, ευρέως αποδεκτό στον ευρωπαϊκό χώρο, κομμάτι ζωντανό και νευρώδες, με μια θαυμάσια ποικιλία ηχοχρωμάτων του τάνγκο. Η εκτέλεση υπήρξε άψογη και ακριβής με τελικό αποτέλεσμα έναν ατέλειωτο καταρράκτη από νότες, που συχνά διαδέχονταν η μια την άλλη με την ταχύτητα του φωτός, εντυπωσιάζοντας το ακροατήριο.
   Το πανηγυρικό κλείσιμο του Προγράμματος με το Scaramouche (1937), σε ρυθμό σάμπας, του γάλλου συνθέτη Darius Milhaud (1892- 1974) (I. Vif- II. Modere- III. Brazileira) αποδείχτηκε το ιδανικότερο μουσικό επιδόρπιο μιας σπάνιας καλλιτεχνικής βραδιάς, που μίλησε στην καρδιά του ρεθεμνιώτικου κοινού, χαρίζοντάς του πλούτο αισιοδοξίας και μια ανέφελη όσο και χαλαρή καλοκαιριάτικη διάθεση. Στα χέρια των δύο λαμπρών συμπολιτισσών εκτελεστριών τα μουσικά κομμάτια, μαζί και τα πιάνα, απέκτησαν φωνή, έλαμψαν εσωτερικά και ζωογόνησαν και δικαίωσαν τις προσδοκίες του κοινού.

Ο ΟΣΙΟΣ ΓΕΡΑΣΙΜΟΣ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΟΝΟΥΦΡΙΟΥ ΑΚΟΥΜΙΩΝ

                                                                                   Εικ. Μια άποψη του χωριού Ακούμια

Ο ΟΣΙΟΣ ΓΕΡΑΣΙΜΟΣ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΟΝΟΥΦΡΙΟΥ ΑΚΟΥΜΙΩΝ

(Ναοί του αγίου Ονουφρίου στον νομό Ρεθύμνου και την επαρχία Αγίου βασιλείου Ρεθύμνου)

    Στα Ακούμια, της επαρχίας Αγίου Βασιλείου Ρεθύμνου (σήμερα δήμου Λάμπης), ανατολικά του χωριού, συναντάμε την τοποθεσία Αϊ- Νούφρης με την ομώνυμη επ’ αυτής σπηλαιώδη εκκλησία του Αγίου Ονουφρίου. Γύρω από την εκκλησία, διατηρούνται κάποια κελάκια παλιού μοναστηριού, καταστραμμένα, που η παράδοση λέγει ότι εδώ, κάποτε, υπήρξε μοναστήρι ανδρικό που καταστράφηκε από τους κουρσάρους. Αργότερα, κατοίκησαν σε αυτό μερικές καλόγριες [1].
    Εντυπωσιάζει, πάντως, η εξαιρετικά συχνή παρουσία ναών του αγίου Ονουφρίου στην εν λόγω επαρχία Αγίου Βασιλείου. Η Ι. Μ. Πρέβελη και πέντε χωριά [Μαριού (σπηλαιώδης ναός), Μύρθιος (ανάμεσα Μύρθιου- Σελλιών), Κεραμές, Ακούμια, και Μουρνέ] από τα τριάντα έξι χωριά της επαρχίας (ποσοστό σχεδόν 17%) έχουν να παρουσιάσουν ναό και τοπωνύμιο αυτού του εντελώς άγνωστου, ονοματολογικά, Αγίου. Γιατί, απ’ όσο τουλάχιστον μπορώ να γνωρίζω, ειδικά εδώ στην Κρήτη, το όνομα Ονούφριος, ως βαφτιστικό, είναι εξαιρετικά σπάνιο, αν όχι παντελώς άγνωστο- τη στιγμή που άλλοι πολύ γνωστότεροι και θαυματουργοί άγιοι- για παράδειγμα ο άγιος Παντελεήμων, οι άγιοι Πάντες, ο άγιος Προκόπιος, οι άγιοι Σαράντα- διαθέτουν πολύ λιγότερα τοπωνύμια στην εξεταζόμενη επαρχία Αγίου Βασιλείου. έτσι, ο άγιος Παντελεήμονας διαθέτει μόλις δύο, οι άγιοι Πάντες ένα, ο άγιος Προκόπιος ένα και οι άγιοι Σαράντα, επίσης, ένα.
    Ο άγιος Ονούφριος (12 Ιουνίου) ήταν Αιγύπτιος ερημίτης, ο οποίος, αφού μόνασε για κάποιο διάστημα στο κοινόβιο της Ερμουπόλεως, στη Θηβαΐδα, ύστερα ζήλωσε τον βίο της ερήμου, αποσύρθηκε στα ενδότερα και έζησε ασκητικά για εξήντα χρόνια τρεφόμενος με χόρτα και ζώντας γυμνός, έχοντας ως μοναδικό ένδυμά του τη μακριά, μέχρι το έδαφος, γενειάδα του. Να θεωρήσουμε ότι αυτό το τελευταίο είναι που κατέστησε τον Όσιο τόσο γνωστό και αγαπητό στους απλοϊκούς ανθρώπους της υπαίθρου, όσο και στους ασκητές και ερημίτες, μια και ο ίδιος θεωρείται ως ένας από τους πρώτους ασκητές της ορθόδοξης παράδοσης; Πάντως, απ’ ό,τι διαπιστώσαμε, το τοπωνύμιο συνηθίζεται κυρίως στον νομό Ρεθύμνης, αν και απαντιέται, με μικρότερη, όμως, συχνότητα, και στους άλλους νομούς της Κρήτης. Έτσι, ναούς του αγίου Ονουφρίου στον νομό Ρεθύμνης συναντάμε και ανάμεσα στα χωριά Θρόνος και Γέννα Αμαρίου και στη δεξιά βραχώδη όχθη του φαραγγιού στο Ρισβάν Μετόχι, όπου ανοίγεται μεγάλη σπηλιά, στην οποία υπάρχει το εκκλησάκι του Αγίου [2] .
    Ειδικότερα, για τον Άγιο Ονούφριο Ακουμίων οι παλιοί έχουνε να πούνε πως το μοναστήρι ίδρυσε ένας καλόγερος πολύ τριχωτός, σκυφτός δε όπως πήγαινε από την εξαντλητική νηστεία έμοιαζε σαν το πρόβατο. Ο καλόγερος αυτός θεωρούνταν ως άγιος άνθρωπος και κάθε που έρχονταν οι Τούρκοι ειδοποιούσε τους Χριστιανούς από πού θα περνούσαν, για να έφευγαν εκείνοι από το άλλο μέρος και να γλυτώσουν.
    Οι Ακουμιανοί, επίσης, διηγούνται ότι μια φορά πήγαν στο μοναστήρι δυο άνθρωποι, από τους οποίους ο ένας είχε σκοτώσει τον αδελφό του άλλου. Πήγαν στο μοναστήρι, για να σκοτώσουν έναν από τους μοναχούς, που έφερε το όνομα Γεράσιμος, και είχε προφητικές και διορατικές ικανότητες. Όταν έφθασαν κοντά του, εκείνος τους είπε:

«Καλώς τα τά παιδιά μου, κι αυτό που έχετε στο νου σας να το κάνετε γρήγορα».

Αυτοί του απάντησαν:

«Άγιε, δεν έχουμε τίποτε να κάνουμε».

Αυτός τους απαντάει:

«Μα αφού ξέρω ότι ήρθατε με σκοπό να με σκοτώσετε».

    Και για να τους αποδείξει τη δύναμή του, τους παίρνει και τους πηγαίνει στη βρύση, που είναι πιο κάτω από τον μεγάλο βράχο. Παίρνει και ένα καθαρό ποτήρι, βάζει νερό του ενός κι εκείνος το πίνει. Βάζει και του δευτέρου, από την ίδια πηγή, και τον νερό έγινε αμέσως κατακόκκινο, αίμα καθαρό. Το δίνει στον άλλο λέγοντας του:

«Πιες το παιδί μου, ότι αυτό είναι το αίμα του αδελφού σου, το αίμα που σκότωσες».

    Τότε αυτός γονάτισε στα πόδια του και του φιλούσε τα χέρια.
    Ο άγιος αυτός ασκητής, με το όνομα Γεράσιμος, έζησε τον 19ο αιώνα και ο τάφος του βρίσκεται, σήμερα, δίπλα στον ναό του αγίου Ονουφρίου. Είναι όμως κενός, γιατί άγνωστοι αφαίρεσαν από ευσέβεια τα οστά του, λίγα χρόνια μετά τον θάνατό του, επειδή τα θεωρούσαν θαυματουργά. Η παράδοση, σύμφωνα με τις παραπάνω διηγήσεις, θέλει τον Γεράσιμο του Αγίου Ονουφρίου άγιο Γέροντα, προικισμένο με πολλά προσόντα και υπερφυσικές δυνατότητες. Ο Γεράσιμος θεωρείται όσιος στην περιοχή, χωρίς, πάντως, να υπάρχει και σχετική απόφαση αγιοποίησής του ή κάποια ακολουθία στη μνήμη του. Σε μια φθαρμένη από τον χρόνο και την υγρασία εικόνα, που βρίσκεται στον ιερό ναό του αγίου Ονουφρίου εικονίζεται ο ασκητής και υπάρχει επιγραφή που αναφέρει:

Ο ΑΓΙΟΣ ΓΕΡΑΣΙΜΟΣ

Ο ΝΕΟΣ Ο ΕΝ ΤΗ ΑΚΟΥΜΙΑΝΗ

ΓΙΑΛΙΑ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ

ΑΣΚΗΣΑΣ ΤΩ 1835

ΕΡΓΟΝ ΝΕΣΤΩΡΟΣ ΒΑΣΣΑ(ΛΟΥ)

  Άρα, η παραπάνω εικόνα του Νέστορος Βασσάλου- γνωστού αγιογράφου, δασκάλου της αγιογραφίας στο Ρέθυμνο και Ιδρυτή της Ι. Μ. του Σωτήρος Κουμπέ, Ρεθύμνου- θα αφορά, ασφαλώς, σε μιαν από τις μοναδικές υπάρχουσες εικόνες τού Οσίου και, υποθέτω ότι θα είναι πρώτος ο Νέστωρ που θα αποτύπωσε επί του ξύλου τον αγιογραφικό τύπο του εν λόγω Οσίου.
    Κάθε χρόνο στον μικρό επισκευασμένο σήμερα ναό συγκεντρώνονται πλήθη πιστών από τη γύρω περιοχή, για να ζητήσουν την ευλογία του. Στην περιοχή σώζονται ακόμη τα πρόχειρα οικήματα των παλιών ασκητών, συνήθως κτισμένα μέσα σε σπηλιές [3].

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ

1. Αλέξ. Κ. Χατζηγάκη, Εκκλησίες της Κρήτης, Παραδόσεις, Ρέθυμνο 1954, 114-15.
2. Περισσότερα για το βίο του Οσίου, βλ. Σωφρονίου Ευστρατιάδου, Αγιολόγιον της Ορθοδόξου Εκκλησίας, Έκδοση της Αποστολικής Διακονίας της Εκκλησίας της Ελλάδος, χ.χ. (αλφαβητικό). Βλ. και Κωστή Ηλ. Παπαδάκη, «Χριστιανικά Τοπωνύμια της επαρχίας Αγ. Βασιλείου», Νέα Χριστιανική Κρήτη, τ. 22, Ρέθυμνο 2003, 313.
3. Νίκου Ψιλάκη, Μοναστήρια και Ερημητήρια της Κρήτης, τ. Β΄, Ηράκλειο 1993. 438 και Μανόλη Γ. Παπαδογιάννη, «Ο όσιος Γεράσιμος» από τη Μουρνέ, Προμηθεύς ο Πυρφόρος, 22 (Νοέμβρ.- Δεκ. 1980), 367-371.