ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ Η ΕΠΑΡΧΙΑ ΑΜΑΡΙΟΥ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑ ΩΣ ΣΗΜΕΡΑ

Σημαντικό γεγονός για την επαρχία Αμαρίου, αλλά και τα Ρεθεμνιώτικα και Κρητολογικά Γράμματα, γενικότερα, κρίνεται το "Διεθνές Επιστημονικό Συνέδριο για την επαρχία Αμαρίου από την αρχαιότητα ως σήμερα", του οποίου- για τον σκοπόν αυτόν του γενικότερου ενδιαφέροντός του- δημοσιεύουμε το Πρόγραμμα από τις σελίδες του παρόντος Ιστολογίου μας.
Είναι πραγματικά ευτυχές το γεγονός ότι μετά το Διεθνές Επιστημονικό Συνέδριο της Επαρχίας Μυλοποτάμου, ακολούθησε το Διεθνές για την επαρχία Αγίου Βασιλείου και τώρα και του Αμαρίου.
Μήπως, αλήθεια, έχουμε μιαν, ακόμα, επαλήθευση του: "Οι Ρεθεμνιώτες για τα γράμματα";
*********************************************************************************

ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ

Η ΕΠΑΡΧΙΑ ΑΜΑΡΙΟΥ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑ ΩΣ ΣΗΜΕΡΑ

(Περιβάλλον – Αρχαιολογία – Ιστορία – Λαογραφία – Κοινωνία)

Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Ε Ρ Γ Α Σ Ι Ω Ν
(27-31 Αυγούστου 2010)
Δήμος Κουρήτων (Φουρφουράς), Παρασκευή, 27 Αυγούστου 2010.
Πρώτη -εναρκτήρια- συνεδρία: Καλωσόρισμα Συνέδρων
Προεδρείο: Ιωάννης Βολανάκης, Πρόεδρος Ο.Ε. και τα Μέλη της Ο.Ε.

18.30-18.35 Προσφώνηση του Προέδρου του Δ.Σ. της Ομοσπονδίας Σωματείων
Επαρχίας Αμαρίου κ. Στέφανου Αντωνακάκη
18.35-18.40 Προσφώνηση του Προέδρου της Οργανωτικής Επιτροπής του Συνεδρίου
κ. Ιωάννου Η. Βολανάκη
18.40-18.45 Χαιρετισμός του Δημάρχου Κουρήτων κ. Στέφανου Σημαντήρα
18.45-18.50 Χαιρετισμός του Δημάρχου Συβρίτου κ. Μιχάλη Πετρακάκη
18.50-18.55 Χαιρετισμός του Νομάρχου Ρεθύμνης κ. Γεωργίου Παπαδάκη
18.55-19.00 Χαιρετισμός του Γενικού Γραμματέα της Περιφέρειας Κρήτης
κ. Αθανάσιου Καρούντζου
19.00-19.05 Χαιρετισμός της Βουλευτού Ρεθύμνης κ. Όλγας Κεφαλογιάννη.
19.05-19.10 Χαιρετισμός του Βουλευτού Ρεθύμνης κ. Μανόλη Όθωνα.
19.10-19.15 Κήρυξη έναρξης των εργασιών του Συνεδρίου και ευλογία των Συνέδρων
από την Αυτού Σεβασμιότητα τον Μητροπολίτη Λάμπης, Συβρίτου και
Σφακίων κ.κ. Ειρηναίον.*
19.15-19.40 Νότα Καραμαλίκη:
Η ΕΠΑΡΧΙΑ ΑΜΑΡΙΟΥ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑ.
19.40-20.05 Μιχάλης Ανδριανάκης:
Η ΕΠΑΡΧΙΑ ΑΜΑΡΙΟΥ ΣΤΑ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΑ ΧΡΟΝΙΑ.
20.05-20.30 Σταμάτης Αποστολάκης:
Η ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΗ ΤΩΝ ΧΩΡΙΩΝ ΤΟΥ ΚΕΝΤΡΟΥΣ (1944) ΚΑΙ Η
ΛΑΪΚΗ ΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ.
20.30- ----- Δεξίωση των συνέδρων και προσκεκλημένων στο Φουρφουρά.

Δήμος Κουρήτων (Αίθουσα εκδηλώσεων Φουρφουρά), Σάββατο, 28 Αυγούστου 2010.
Δεύτερη συνεδρία, ενότητα: Προϊστορική και Κλασσική Αρχαιολογία.
Προεδρείο: Αθανασία Κάντα και Νότα Καραμαλίκη

09.00-09.20 Ιωάννης Τζεδάκης:
Η ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΣΤΑ ΧΡΟΝΙΑ ΤΟΥ ΠΟΛΕΜΟΥ.
09.20-09.40 Louis Godart:
Η ΕΛΛΗΝΟ-ΙΤΑΛΙΚΗ ΑΝΑΣΚΑΦΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΣΤΟ ΑΜΑΡΙ.
09.40-10.00 Αναστασία Τζιγκουνάκη:
ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΛΑΤΡΕΥΤΙΚΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ ΑΠΟ ΤΗ ΘΕΣΗ «ΚΑΡΤΣΑΛΗΣ»
ΑΓΙΟΥ ΙΩΑΝΝΗ ΑΜΑΡΙΟΥ.
10.00-10.20 Γιάννα Βενιέρη:
ΜΕΣΟΜΙΝΩΪΚΟΣ ΟΙΚΙΣΜΟΣ ΑΠΟΔΟΥΛΟΥ ΑΜΑΡΙΟΥ:
Ο ΧΑΡΑΚΤΗΡΑΣ ΤΗΣ ΠΑΛΑΙΟΑΝΑΚΤΟΡΙΚΗΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ, ΜΕΣΑ
ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΕΡΑΜΙΚΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΤΗΣ
10.20-10.40 Εύα Τέγου:
ΤΟ ΝΕΚΡΟΤΑΦΕΙΟ ΤΗΣ ΠΡΩΙΜΗΣ ΕΠΟΧΗΣ ΤΟΥ ΣΙΔΗΡΟΥ ΣΤΗ
ΘΕΣΗ «ΕΡΗΜΟΚΚΛΗΣΙΕΣ» ΤΗΣ ΠΑΝΤΑΝΑΣΣΑΣ ΑΜΑΡΙΟΥ.
10.40-11.00 Βασίλης Σιμιτζής και Ζαχαρίας Στρατηδάκης
ΙΕΡΑ ΣΠΗΛΑΙΑ ΤΟΥ ΑΜΑΡΙΟΥ.
11.00-11.05 Συζήτηση
11.05-11.15 Διάλειμμα

Δήμος Κουρήτων (Αίθουσα εκδηλώσεων Φουρφουρά), Σάββατο, 28 Αυγούστου 2010.
Τρίτη συνεδρία, ενότητα: Προϊστορική και Κλασσική Αρχαιολογία.
Προεδρείο: Louis Godart και Ιωάννης Τζεδάκης

11.15-11.35 Αθανασία Κάντα:
ΝΕΑ ΕΥΡΗΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΟ ΑΝΑΚΤΟΡΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΣΤΟ ΜΟΝΑΣΤΗΡΑΚΙ
11.35-11.55 Sara De Angelis:
POΤΤERY AND FUNCTION. THE CERAMIC MATERIAL FROM THE
RITUAL PITS AT THRONOS KEPHALA (ANCIENT SYBRITA)
11.55-12.15 Anna-Lucia D’ Agata:
ΤΕΛΕΤΟΥΡΓΙΚΟ, ΦΥΣΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΟ ΤΟΠΙΟ ΣΤΙΣ
ΠΛΑΓΙΕΣ ΤΗΣ ΙΔΗΣ ΣΤΟ ΤΕΛΟΣ ΤΗΣ ΥΣΤΕΡΗΣ ΕΠΟΧΗΣ ΤΟΥ
ΧΑΛΚΟΥ. Η ΘΕΜΕΛΙΩΣΗ ΤΟΥ ΟΙΚΙΣΜΟΥ ΤΗΣ ΑΡΧΑΙΑΣ ΣΥΒΡΙΤΟΥ
ΣΤΗΝ ΚΟΡΥΦΗ ΤΗΣ ΚΕΦΑΛΑΣ.
12.15-12.35 Ιωάννης Τζιφόπουλος
ΤΟ ΕΠΙΓΡΑΦΙΚΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑ ΤΗΣ ΕΠΑΡΧΙΑΣ ΑΜΑΡΙΟΥ.
12.35-12.55 Στυλιανός Λαμπάκης:
ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΚΟΥΡΗΤΕΣ ΤΗΣ ΑΡΧΑΙΑΣ ΜΥΘΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΙΣ ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ
«ΜΥΘΟΛΟΓΙΕΣ»
12.55-13.15 Αθηνά Βερνάρδου και Ειρήνη Ρενιέρη:
ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ ΕΠΑΡΧΙΑΣ ΑΜΑΡΙΟΥ
13.15-13.35 Συζήτηση

Στο χωριό Μοναστηράκι Σάββατο, 28 Αυγούστου 2010,
Επίσκεψη αρχαιολογικού χώρου
18.00-------- Αναχώρηση Συνέδρων από τα καταλύματα διαμονής.
18.30- 20.00 Επίσκεψη του αρχαιολογικού χώρου στο χωριό Μοναστηράκι.
20.00-------- Αναχώρηση από το Μοναστηράκι.
20.10-20.50 Στάθμευση στη Μονή Ασωμάτων

Δήμος Κουρήτων (Αίθουσα εκδηλώσεων Φουρφουρά), Κυριακή, 29 Αυγούστου 2010.
Τέταρτη συνεδρία, ενότητα: Βυζαντινή Αρχαιολογία και Τέχνη
Προεδρείο: Μαρία Κωνσταντουδάκη-Κιτρομηλίδου και Θεόδωρος Πελαντάκης.

09.45-10.05 Αθηνά Φραϊδάκη:
ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΣΤΟΝ ΤΟΙΧΟΓΡΑΦΗΜΕΝΟ ΔΙΑΚΟΣΜΟ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ
ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΣΤΟΥΣ ΛΑΜΠΙΩΤΕΣ ΑΜΑΡΙΟΥ
10.05-10.25 Νικολέττα Πύρρου:
ΟΙ ΤΟΙΧΟΓΡΑΦΙΕΣ ΤΟΥ ΝΑΟΥ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΣΤΟ ΜΕΡΩΝΑ.
10.25-10.45 Πετρούλα Βαρθαλίτου:
ΝΕΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΠΟ ΤΙΣ ΠΡΟΣΦΑΤΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗΣ ΣΕ
ΔΥΟ ΤΟΙΧΟΓΡΑΦΗΜΕΝΟΥΣ ΝΑΟΥΣ ΤΟΥ ΑΜΑΡΙΟΥ: ΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ
ΣΤΗ ΘΕΣΗ ΛΕΙΒΑΔΑ ΤΟΥ ΦΟΥΡΦΟΥΡΑ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΩΤΗΡΑ ΧΡΙΣΤΟΥ
ΣΤΟ ΜΕΡΩΝΑ.
10.45-11.05 Ιωάννης Βολανάκης:
Ο ΝΑΟΣ ΤΟΥ ΑΡΧΑΓΓΕΛΟΥ ΜΙΧΑΗΛ ΣΤΟ ΚΑΡ(Υ)ΔΑΚΙ ΑΜΑΡΙΟΥ
ΡΕΘΥΜΝΗΣ.
11.05-11.15 Συζήτηση
11.15-11.25 Διάλειμμα
Δήμος Κουρήτων (Αίθουσα εκδηλώσεων Φουρφουρά), Κυριακή, 29 Αυγούστου 2010.
Πέμπτη συνεδρία, ενότητα: Βυζαντινή Αρχαιολογία-Τέχνη, (συνέχεια)
Προεδρείο: Μιχάλης Αδριανάκης και Στυλιανός Λαμπάκης

11.25-11.45 Μαρία Κωνσταντουδάκη - Κιτρομηλίδου:
Ο ΝΑΟΣ ΤΩΝ ΕΙΣΟΔΙΩΝ ΤΗΣ ΘΕΟΤΌΚΟΥ ΣΤΟΝ ΣΜΙΛΕ ΑΜΑΡΙΟΥ.
11.45-12.05 Ευάγγελος Χαριτόπουλος:
ΙΑΤΡΙΚΑ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΣΕ ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΙΑΜΑΤΙΚΩΝ ΑΓΙΩΝ.
ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΙΣ ΑΠΟ ΤΟΙΧΟΓΡΑΦΗΜΕΝΟΥΣ ΝΑΟΥΣ ΤΟ ΑΜΑΡΙΟΥ
12.05-12.25 Αναστασία Γιαγκάκη:
ΕΝΤΟΙΧΙΣΜΕΝΑ ΕΦΥΑΛΩΜΕΝΑ ΑΓΓΕΙΑ ΣΕ ΕΚΚΛΗΣΙΕΣ ΤΗΣ
ΕΠΑΡΧΙΑΣ ΑΜΑΡΙΟΥ. ΠΡΟΚΑΤΑΡΤΙΚΕΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ.
12.25-12.45 Κωνσταντίνος Γιαπιτσόγλου:
ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΩΝ ΚΕΙΜΗΛΙΩΝ ΕΠΑΡΧΙΑΣ ΑΜΑΡΙΟΥ:
ΟΙ ΜΕΤΑΒΥΖΑΝΤΙΝΕΣ ΕΙΚΟΝΕΣ.
12.45-13.05 Μιχαήλ Τρουλλινός,
Η ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ΤΩΝ ΤΟΙΧΟΓΡΑΦΙΩΝ ΤΟΥ ΝΑΟΥ ΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΣΤΟ
ΜΕΡΩΝΑ.
13.05-13.25 Φωτεινή Κουγλέρη.
Ο ΝΑΟΣ ΤΟΥ ΣΩΤΗΡΑ ΧΡΙΣΤΟΥ ΣΤΗ ΜΟΝΗ ΚΑΛΟΕΙΔΑΙΝΑΣ, ΣΤΟ
ΑΝΩ ΜΕΡΟΣ ΑΜΑΡΙΟΥ. ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ.
13.25-13.45 Συζήτηση

Δήμος Συβρίτου (Δημαρχείο στους Αποστόλους), Κυριακή, 29 Αυγούστου 2010.
Έκτη συνεδρία, ενότητα: Βενετοκρατία.
Προεδρείο: Γιάννης Γρυντάκης και Κωστής Η. Παπαδάκης

17.30-17.50 Ρομίνα Τσακίρη.
ΕΓΚΛΗΜΑ ΣΤΗΝ ΕΠΑΡΧΙΑ ΑΜΑΡΙΟΥ (1571-1572): ΑΦΕΤΗΡΙΑ ΓΙΑ ΜΙΑ
ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ.
17.50-18.10 Μαρία Μονδέλου:
ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑ ΚΑΙ ΣΧΕΣΕΙΣ ΣΥΓΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΙΣ ΔΙΑΘΗΚΕΣ ΤΟΥ
ΝΟΤΑΡΙΟΥ ΜΑΝΟΛΗ ΒΑΡΟΥΧΑ (1597-1613).
18.10-18.30 Χαράλαμπος Γάσπαρης:
«ΑΠΑΝΩ ΣΥΒΡΙΤΟΣ»: Η ΕΠΑΡΧΙΑ ΑΜΑΡΙΟΥ ΣΤΑ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΑ
ΧΡΟΝΙΑ.
18.30-18.50 Κώστας Λαμπρινός:
ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΟΣ ΤΟΥ ΚΑΣΤΕΛΙΟΥ Τ’ ΑΜΑΡΙΟΥ: Η ΠΡΟΣΩΠΟΓΡΑΦΙΑ
ΕΝΟΣ ΥΠΑΛΛΗΛΟΥ ΤΗΣ ΒΕΝΕΤΟΚΡΗΤΙΚΗΣ ΥΠΑΙΘΡΟΥ (ΤΕΛΗ 16ΟΥ-
ΑΡΧΕΣ 17ΟΥ ΑΙ.)
18.50-19.10 Κώστας Τσικνάκης:
ΤΟ ΑΜΑΡΙ ΤΕΛΗ ΤΟΥ 16ΟΥ ΑΙΩΝΑ.
19.10-19.30 Ασπασία Παπαδάκη:
ΑΡΧEIAΚΕΣ ΜΑΡΤΥΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΑΡΧΙΑ ΑΜΑΡΙΟΥ ΚΑΤΑ ΤΗ
ΒΕΝΕΤΟΚΡΑΤΙΑ
19.30-19.50 Καδιανή Τζουλάκη-Δημητρακάκη:
ΤΟ ΧΩΡΙΟ ΛΑΜΠΙΩΤΕΣ ΣΤΑ ΣΥΜΒΟΛΑΙΑ ΤΟΥ ΝΟΤΑΡΙΟΥ ΜΑΝΟΛΗ
ΒΑΡΟΥΧΑ (1597-1613).
19.50-20.00 Συζήτηση
Δήμος Συβρίτου (Δημαρχείο στους Αποστόλους), Δευτέρα, 30 Αυγούστου 2010,
Έβδομη συνεδρία, ενότητα: Τουρκοκρατία-Νεότεροι χρόνοι-Προσωπογραφίες
Προεδρείο: Χαράλαμπος Γάσπαρης και Ασπασία Παπαδάκη:
09.00-09.20 Κωνσταντίνος Ψαρουδάκης,
Η ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΑΜΠΑΔΙΑ ΕΠΙ ΤΟΥΡΚΟΚΡΑΤΙΑΣ ΚΑΙ Η
ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΗΣ «ΠΑΙΔΟΜΑΘΙΑΣ», ΣΧΟΛΙΚΟΥ ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟΥ ΤΟΥ
1827.
09.20-09.40 Ζαχαρίας Στρατιδάκης:
ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΤΟΥ ΑΜΑΡΙΟΥ.
ΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΕΠΕΚΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΧΟΛΙΚΟΥ ΔΙΚΤΥΟΥ ΚΑΤΑ ΤΗΝ
ΠΕΡΙΟΔΟ 1840-1980.
09.40-10.00 Μιχάλης Τρούλης.
ΤΟΠΟΣ ΜΙΑΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ Ή Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΕΝΟΣ ΤΟΠΟΥ.
ΜΙΚΡΟΪΣΤΟΡΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ Ι. Μ. ΑΣΩΜΑΤΩΝ.
10.00-10.20 Ζαχαρίας Αντωνάκης.
ΤΟΠΟΣ ΜΙΑΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ Ή ΙΣΤΟΡΙΑ ΕΝΟΣ ΤΟΠΟΥ. Η ΠΡΑΚΤΙΚΗ
ΓΕΩΡΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΑΣΩΜΑΤΩΝ ΡΕΘΥΜΝΟΥ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ 1929-1939.
ΜΙΑ ΠΡΟΣΠΑΘΕΙΑ ΑΓΡΟΤΙΚΟΥ ΕΚΣΥΓΧΡΟΝΙΣΜΟΥ.
10.20-10.40 Κωνσταντίνος Μ. Παπαδάκης.
Η ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΗΣ ΙΕΡΑΣ ΜΟΝΗΣ ΑΣΩΜΑΤΩΝ ΑΜΑΡΙΟΥ.
10.40-11.00 Στέργιος Μ. Μανουράς,
ΗΓΟΥΜΕΝΟΙ, ΙΕΡΟΜΟΝΑΧΟΙ ΚΑΙ ΜΟΝΑΧΟΙ ΤΗΣ ΜΟΝΗΣ
ΑΣΩΜΑΤΩΝ ΤΗΣ ΕΠΑΡΧΙΑΣ ΑΜΑΡΙΟΥ.
11.00-11.05 Συζήτηση
11.05-11.10 Διάλειμμα

Δήμος Συβρίτου (Δημαρχείο στους Αποστόλους), Δευτέρα, 30 Αυγούστου 2010,
Όγδοη συνεδρία, ενότητα: Τουρκοκρατία-Νεότεροι Χρόνοι-Προσωπογραφίες
Προεδρείο: Σταμάτης Αποστολάκης και. Κώστας Λαμπρινός

11.10-11.30 Γιάννης Γρυντάκης:
ΤΟ ΑΜΑΡΙ ΣΤΟΝ ΑΠΟΗΧΟ ΤΗΣ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗΣ ΤΟΥ 1889.
11.30-11.50 Ζαχαρένια Σημανδηράκη,
ΛΑΪΚΑ ΑΣΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΜΑΡΙΩΤΕΣ ΑΓΩΝΙΣΤΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΑΡΧΕΙΟ
ΠΑΥΛΟΥ ΒΛΑΣΤΟΥ
11.50-12.10 Γεώργιος Εκκεκάκης
ΑΜΑΡΙΩΤΕΣ ΠΟΥ ΠΕΡΑΣΑΝ ΑΦΗΝΟΝΤΑΣ ΙΧΝΗ.
12.10-12.30 Μιχάλης Αντωνογιαννάκης,
ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΑ ΤΟΥ ΣΤΡΑΤΗΓΟΥ ΝΙΚΟΣΤΡΑΤΟΥ ΚΑΛΟΜΕΝΌΠΟΥΛΟΥ
ΚΑΙ Η ΕΝΑΣΧΟΛΗΣΗ ΤΟΥ ΜΕ ΤΗΝ ΕΠΑΡΧΙΑ ΑΜΑΡΙΟΥ
12.30-12.50 Γιάννης Ζ.Παπιομύτογλου και †Σπύρος Απ. Μαρνιέρος:
ΕΡΓΟΓΡΑΦΙΑ ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΓΕΝΕΡΑΛΙ
12.50-13.10 Θεόδωρος Πελαντάκης:
Η ΑΥΤΟΒΙΟΓΡΑΦΙΑ ΤΟΥ ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΓΕΝΕΡΑΛΙ.
13.10-13.30 Μανόλης Βουρλιώτης:
ΤΑ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΕΠΑΡΧΙΑ ΑΜΑΡΙΟΥ ΕΓΓΡΑΦΑ ΤΟΥ ΑΡΧΕΙΟΥ
ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΒΥΒΙΛΑΚΗ.
13.30-13.35 Συζήτηση
Δήμος Συβρίτου (Δημαρχείο στους Αποστόλους), Δευτέρα, 30 Αυγούστου 2010,.
Ένατη συνεδρία, ενότητες: Τουρκοκρατία-Νεότεροι χρόνοι-Φιλολογικά-Λαογραφία
Προεδρείο: Ζαχαρένια Σημανδηράκη και Μιχάλης Τρούλης
17.30-17.50 Νικόλαος Βερνάρδος- Απόστολος Θεοδωράκης-Στέργιος .Μανουράς:
ΕΓΓΡΑΦΑ ΤΟΥ 19ΟΥ ΑΙΩΝΑ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΕΠΑΡΧΙΑ
ΑΜΑΡΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΑΜΑΡΙΩΤΕΣ
17.50-18.10 Πέτρος Κασιμάτης:
ΙΑΤΡΟΙ ΣΤΗΝ ΕΠΑΡΧΙΑ ΑΜΑΡΙΟΥ ΜΕΤΑΞΥ 1850 ΚΑΙ 1950.
18.10-18.40 Καλλιόπη Ψαρουδάκη,
ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΠΕΡΙΘΑΛΨΕΩΣ ΣΤΗΝ ΕΠΑΡΧΙΑ ΑΜΑΡΙΟΥ ΣΤΑ
ΤΕΛΗ 19ΟΥ ΚΑΙ ΑΡΧΕΣ 20ΟΥ ΑΙΩΝΑ.
18.40-19.00 Κωνσταντίνος Φουρναράκης:
ΦΙΛΟΛΟΓΙΚΑ ΖΗΤΟΥΜΕΝΑ ΣΤΟΝ «ΡΟΔΑΡΗ» ΤΟΥ ΠΑΥΛΟΥ
ΒΛΑΣΤΟΥ.
19.00-19.20 Κωστής Ηλ. Παπαδάκης.
Η ΔΗΜΩΔΗΣ ΠΑΡΑΔΟΣΗ ΚΑΙ Η ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΗ ΥΜΝΟΓΡΑΦΙΑ ΓΙΑ
ΤΟΝ ΑΓΙΟ ΜΕΘΟΔΙΟ (ΣΥΛΙΓΑΡΔΟ) ΕΠΙΣΚΟΠΟ ΛΑΜΠΗΣ († 9.7.1793).
19.20-19.40 Σταύρος Φωτάκης:
ΤΟ ΡΙΖΙΤΙΚΟ ΤΡΑΓΟΥΔΙ ΣΤ’ ΑΜΑΡΙΩΤΙΚΑ ΧΩΡΙΑ.
19.40-20.00 Θεόδωρος Ρηγινιώτης:
ΘΡΥΛΟΙ ΚΑΙ ΠΑΡΑΔΟΣΕΙΣ ΣΤΑ ΑΜΑΡΙΩΤΙΚΑ ΧΩΡΙΑ.
20.20-20.25 Συζήτηση

Δήμος Συβρίτου (Δημαρχείο στους Αποστόλους), Τρίτη, 31 Αυγούστου 2010.
Δέκατη συνεδρία, ενότητα : Τοπωνύμια – Περιβάλλον
Προεδρείο: Γιάννης Παπιομύτογλου και Ζαχαρίας Στρατιδάκης

09.00-09.20 Ιωάννης Κρυοβρυσανάκης:
Η ΛΟΧΡΙΑ: ΓΕΝΙΚΗ ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ
09.20-09.40 Ελευθέριος Βολανάκης:
ΑΠΟ ΤΟ ΤΟΠΩΝΥΜΙΚΟ ΤΗΣ ΑΜΠΑΔΙΑΣ- ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΟΙΚΙΣΜΟΙ.
09.40-10.00 Σταύρος Φωτάκης:
ΤΟ ΤΟΠΩΝΥΜΙΚΟ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΤΟΥ ΧΩΡΙΟΥ ΑΓΙΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ
ΑΜΑΡΙΟΥ.
10.00-10.20 Άρης Κουτάκης:
ΤΑ ΜΙΚΡΟΤΟΠΩΝΥΜΙΑ ΤΟΥ ΟΙΚΙΣΜΟΥ ΟΨΥΓΙΑΣ ΑΜΑΡΙΟΥ.
10.20-10.40 Εμμανουήλ Σκαρσουλής:
ΕΠΩΝΥΜΑ ΚΑΙ ΤΟΠΩΝΥΜΙΑ ΕΠΑΡΧΙΑΣ ΑΜΑΡΙΟΥ. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ
ΣΤΑ ΝΟΤΑΡΙΑΚΑ ΕΓΓΡΑΦΑ ΤΟΥ ΜΑΝΟΛΗ ΒΑΡΟΥΧΑ 1590-1613 ΚΑΙ
ΣΤΟ ΟΘΩΜΑΝΙΚΟ ΚΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΤΟΥ 1670.
10.40-11.00 Άρης Κουτάκης:
Η ΕΝΤΟΝΗ ΑΡΧΑΙΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΝΟΜΑΤΟΔΟΣΙΑ ΣΤΑ ΚΥΡΙΑ
ΟΝΟΜΑΤΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΑΜΑΡΙΟΥ.
11.00-11.05 Συζήτηση.
11.05-11.10 Διάλειμμα.
Δήμος Συβρίτου (Δημαρχείο στους Αποστόλους) Τρίτη, 31 Αυγούστου 2010.
Ενδέκατη- καταληκτήρια- συνεδρία, ενότητα : Φυσικό και οικιστικό περιβάλλον.
Προεδρείο: Στέργιος Μ. Μανουράς και Σταύρος Φωτάκης

11.10-11.30 Αναστασία Πλατύρραχου και Ροδούλα Σταθάκη-Κούμαρη:
ΥΦΑΝΤΙΚΗ ΣΤΗΝ ΕΠΑΡΧΙΑ ΑΜΑΡΙΟΥ.
11.30-11.50 Αντώνης Νουκάκης:
ΑΡΧΕΤΥΠΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΚΑΤΟΙΚΗΣΗΣ ΣΤΟ ΟΡΕΙΝΟ ΑΜΑΡΙ.
11.50-12.10 Περίανδρος Επιτροπάκης:
ΤΟ ΚΟΝΑΚΙ ΤΗΣ ΚΑΛΛΙΤΣΑΣ ΣΤΟ ΑΠΟΔΟΥΛΟΥ ΑΜΑΡΙΟΥ
12.10-12.30 Ζαχαρίας Στρατιδάκης και Βασίλης Σιμιτζής:
ΤΑ ΣΠΗΛΑΙΑ ΤΗΣ ΕΠΑΡΧΙΑΣ ΑΜΑΡΙΟΥ.
12.30-12.50 Ελευθέριος Αλυσσανδράκης και Παναγιώτα Ψειροφωνιά:
Η ΑΜΠΑΔΙΑ ΚΑΙ Ο ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΣ ΕΛΑΙΩΝΑΣ
12.50-13.10 Βασίλης Σιμιτζής:
ΤΟ ΠΑΛΑΙΟΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΤΟΥ ΦΡΑΓΜΑΤΟΣ ΠΟΤΑΜΩΝ ΑΜΑΡΙΟΥ
13.10-13.15 Συζήτηση
13.15-13.40 Ιωάννης Βολανάκης:

ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΤΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ
13.40-13.45 Κλείσιμο εργασιών του Συνεδρίου.

ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΡΕΘΥΜΝΗΣ

ΜΑΝΟΣ Γ. ΑΣΤΡΙΝΟΣ

ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΡΕΘΥΜΝΗΣ

[Ρέθυμνο 2010, σχ. 16ο (19Χ22), σσ. 128]

ΚΩΣΤΗ ΗΛ. ΠΑΠΑΔΑΚΗ
http://ret-anadromes.blogspot.com/

    Κυκλοφόρησε πρόσφατα από τον Δικηγορικό Σύλλογο Ρεθύμνης ένα πρωτότυπο και εντυπωσιακό φωτογραφικό λεύκωμα, γενναιόδωρα «φορτωμένο» με άφθονες αναμνήσεις από ιστορικές του τόπου στιγμές και με δεκάδες μορφές, γνωστές και άγνωστες, Ρεθυμνίων λειτουργών της Θέμιδος και κοντά σ’ αυτούς τους τελευταίους και πολλών άλλων Ρεθεμνιωτών, γνωστών από την γόνιμη και αποτελεσματική παρουσία τους στα κοινά της πόλης αυτής.
    Το όμορφο αυτό λεύκωμα, με τον τίτλο: «Δικηγορικός Σύλλογος Ρεθύμνης- Μια φωτογραφική αναδρομή», προήλθε χάρη στην αγαστή σύμπραξη και συνεργασία δύο ενεργών και δραστήριων συμπολιτών μας. αφενός του γνωστού και ειδήμονος συλλέκτη κ. Μανού Γ. Αστρινού, κι αφετέρου του σε πολλά ανήσυχου λόγιου δικηγόρου κ. Χαρίδημου Α. Παπαδάκη, που παρότρυνε δημιουργικά τον πρώτο να θέσει στην υπηρεσία του Δικηγορικού Συλλόγου Ρεθύμνης το πολύτιμο φωτογραφικό αρχείο του, το αφορών στους δικηγόρους της πόλης μας. Έτσι προήλθε η προγραφείσα καλαίσθητη και εξαιρετικά φροντισμένη έκδοση, με εκατόν είκοσι οκτώ σελίδες και ισάριθμες, περίπου, ασπρόμαυρες ιστορικές φωτογραφίες.
   Το Λεύκωμα συνοδεύεται και από τρία ενημερωτικά σημειώματα, που προετοιμάζουν μέσα από τρεις διαφορετικές οπτικές γωνίες την κατά το δυνατόν ουσιαστικότερη και πληρέστερη προσέγγισή του από τον αναγνώστη. Πρώτο σημείωμα το «Αντί Προλόγου» του τωρινού Προέδρου του Δικηγορικού Συλλόγου κ. Εμμανουήλ Δρυμάκη, ο οποίος εστιάζει στη σημερινή- και κυρίως τις δύο τελευταίες δεκαετίες- αριθμητική αύξηση της δικηγορικής οικογένειας του νομού μας, γεγονός που καθιστά αναγκαία μια λιπαρά πληροφόρηση και γνωριμία των σημερινών μελών του Συλλόγου με τους προκατόχους τους, σε παλαιότερες εποχές, σε αυτόν τον ίδιο επαγγελματικό χώρο, θυμίζοντάς μου ο λόγος αυτός του Προέδρου τον γνωστό λόγο του Ποιητή (Κ. Παλαμά): «Όσο γνωρίζεις πιο βαθιά, τόσο αγαπάς πιο πλέρια». Έτσι, συνεχίζει ο κ. Δριμάκης: «Η παρούσα έκδοση αναμφισβήτητα θα συμβάλλει στην ενεργοποίηση των σημερινών μελών του Συλλόγου μας, για την επιλογή συμπεριφορών σαν αυτές που κατέλειπαν οι προκάτοχοί μας, οι οποίες μπορούν να αξιολογηθούν και να εκτιμηθούν στο παραπάνω πλαίσιο από τους, κατά τεκμήριο, νοήμονες συναδέλφους, σημερινούς δικηγόρους».

    Ακολουθεί, δεύτερο, το «Εισαγωγικό Σημείωμα» του κ. Μανού Γ. Αστρινού, ο οποίος, με τη σειρά του, ως λαμπρός και ειδήμων της πόλης μας συλλέκτης, εστιάζει κυρίως στην εικοσιπενταετή συλλεκτική προσπάθειά του και στο ουσιαστικότερο σημείο αυτής, την ταυτοποίηση, την ταύτιση των προσώπων, που οσημέραι καθίσταται δυσκολότερη και πιο επίπονη, από τη στιγμή που, όπως και ο ίδιος παρατηρεί: «η προσωπική επαφή που είναι απαραίτητη για κάθε συλλέκτη κινήθηκε με αργούς ρυθμούς, αφού οι παλαιότεροι που δίνουν τις πληροφορίες φεύγουν και οι επίγονοι δυσκολεύονται να ταυτίσουν άλλα πρόσωπα, πέραν των οικείων τους».Και είμαστε σε θέση να γνωρίζουμε- από πρόσφατη συνεργασία που είχαμε μαζί του, για παροχή φωτογραφικού και όχι μόνον υλικού, για το βιβλίο μας που εκδόθηκε πρόσφατα «Ρέθυμνο 1900- 1950, Το Ρέθυμνο που μας κληροδότησε το σημερινό Ρέθυμνο»- ότι ο κ. Αστρινός από το προσωπικό του αρχείο είναι ικανός να «προικοδοτήσει» με ανάλογο αρχειακό και φωτογραφικό υλικό και πολλούς άλλους επαγγελματικούς χώρους, συλλόγους και σωματεία της πόλης μας, το οποίο θεωρούμε ότι δεν θα βραδύνει να το κάνει, αλλ’ η εγνωσμένη για τον τόπο του αγάπη θα τον οδηγήσει χωρίς χρονοτριβή σε αυτό.
    Ακολουθεί τρίτο και τελευταίο εισαγωγικό του παρουσιαζομένου λευκώματος σημείωμα, που αφορά σε μια σύντομη μεν αλλά περιεκτική αναφορά στην Ίδρυση του Δικηγορικού Συλλόγου Ρεθύμνης από τον λόγιο συμπολίτη δικηγόρο κ. Χαρίδημο Α. Παπαδάκη, που είχε και την όλη Επιμέλεια του Λευκώματος. Ο κ. Παπαδάκης διαπιστώνει ότι ο Δικηγορικός Σύλλογος Ρεθύμνης παρά το ότι «το καταστατικό του εγκρίνεται την 6η Μαΐου 1900 και δημοσιεύεται στην επίσημη εφημερίδα της Κρητικής Πολιτείας την 10η Ιουλίου 1900 (Επίσημη Εφημερίς Κρητικής Πολιτείας 1900), προϋφίσταται ως σύλλογος που ιδρύθηκε μεταξύ 10.11.1884 και 8.11.1885», αποδεικνύοντας, μάλλιστα, και μέσα από τις πηγές τη διαπίστωσή του αυτήν. Με αυτό το ακριβές και άκρως εμπεριστατωμένο άρθρο του, ο φίλος Χάρης Παπαδάκης θεωρούμε ότι έθεσε γερές βάσεις για μια μελλοντική καταγραφή της ιστορίας του Δικηγορικού Συλλόγου Ρεθύμνης.
    Θερμά συγχαίρουμε και ευχαριστούμε όλους τους παραπάνω συντελεστές του ωραίου αυτού έργου. Η αίσθηση του χρέους απέναντι στην πνευματική και πολιτισμική κληρονομιά τού Τόπου είναι, νομίζω, εκείνη που καθοδήγησε τις προσπάθειές τους και συνέβαλλε στο ξεπέρασμα των οποιωνδήποτε δυσχερειών. Η προσπάθειά τους, ανάγκη βαθιά εσωτερική, αντανακλά το περίσσευμα της ψυχής τους και ενθαρρύνει την ανάληψη και στο μέλλον παρόμοιων πρωτοβουλιών. Χωρίς κανένα δισταγμό μπορούμε να ισχυριστούμε ότι το φωτισμένο ενδιαφέρον ορισμένων ανθρώπων για την ιστορική και πνευματική του τόπου τους ανάδειξη, το γνήσιο συναίσθημα ευθύνης του καθενός μας απέναντι στον συνάνθρωπό του, η ολοπρόθυμη συνεργασία του με άλλους για ανώτερους σκοπούς και ιδανικά αποτελούν την ασφαλέστερη βάση για την προαγωγή και ανάπτυξη ενός τόπου.

ΣΚΕΨΕΙΣ ΓΥΡΩ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΙΔΙΟΠΡΟΣΩΠΙΑ ΜΕ ΑΦΟΡΜΗ ΕΝΑ ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΗΝ ΙΣΠΑΝΙΑ

Εικ. 20. Μόντε Κάρλο. Το καζίνο.

                                                                           Εικ. 19. Μονακό, το ανάκτορο του Ρενιέ

Εικ. 18.Σεβίλλη, το περίπτερο της Ισπανίας

Εικ. 17. Τολέδο, γενική θέα της ιστορικής πόλης με το ποτάμι.

Εικ. 16. Βαλέντσια, Το Τηλεγραφείο, ένα εξαίρετο νεοκλασικό κτίριο

Εικ. 15.Λισαβόνα, Το Μνημείο των Θαλασσοπόρων

             

Εικ.14. Λισαβόνα, το εντυπωσιακό κτίριο του σιδηροδρομικού σταθμού
 [σε ρυθμό Manueline δηλαδή Ύφος (γραμμή) του Μανουέλ στην Πορτογαλία].

Εικ. 13. Εντυπωσιακή και πρωτότυπη φυσική αίθουσα,
 μέσα σε μοναδικού κάλλους σπήλαιο του βράχου του Γιβραλτάρ,
 που, λόγω της εξαιρετικής ακουστικής της,
χρησιμοποιείται ως αίθουσα συναυλιών κλασικής μουσικής.

Εικ. 12. Τα πιθηκάκια του Γιβραλτάρ
(από την απέναντι αφρικανική ακτή προερχόμενα)
έχουν εξοικειωθεί
με τους χιλιάδες επισκέπτες.

               Εικ. 11. Βαλέντσια, η αρένα και ο σιδηροδρομικός σταθμός

        Εικ. 10. Το Γιβραλτάρ, πόλη και λιμενικές εγκαταστάσεις, ψηλά από τον Βράχο.

Εικ. 9. Η άλλη όψη του μνημείου,προς τα Στενά, 

όπου αναγράφεται "Ο Νέος Κόσμος".

Eικ. 8. Γιβραλτάρ:"Ο Αρχαίος Κόσμος"Στη βάση του μνημείου 
αναγράφεται: "The Pillars of Hercules" (= Οι Ηράκλειες Στήλες).

Εικ. 7. Γρανάδα: Κήποι Χενεραλίφε

                    Εικ. 6. Γρανάδα: Κήποι Χενεραλίφε

                                                                             

 Εικ. 5. Γρανάδα: Ανάκτορο Αλάμπρας

Εικ. 4. Γρανάδα: Ανάκτορο Αλάμπρας

Εικ. 3. Γρανάδα: Ανάκτορο Αλάμπρας

Εικ. 2.Βαρκελώνη: Ολυμπιακές Εγκαταστάσεις

                       Εικ. 1. Μαδρίτη: Πάρκο Ρετίρο

ΣΚΕΨΕΙΣ ΓΥΡΩ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΙΔΙΟΠΡΟΣΩΠΙΑ ΜΕ ΑΦΟΡΜΗ ΕΝΑ ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΗΝ ΙΣΠΑΝΙΑ

ΚΩΣΤΗ ΗΛ. ΠΑΠΑΔΑΚΗ
http://ret-anadromes.blogspot.com
   Ήταν ένα πολυήμερο ταξίδι είκοσι ημερών στις χώρες Ισπανία, Πορτογαλία, Ανδόρα και Μονακό, ο τελευταίος προορισμός μου στην Ευρώπη, ύστερα από δέκα χρόνια ταξιδιών μου στη γηραιά Ήπειρο, οπότε είχα την ευκαιρία να επισκεφθώ όλα ανεξαιρέτως τα ευρωπαϊκά κράτη και, τουλάχιστον, τις πρωτεύουσες και κυριότερες πόλεις τους, για να μπορώ σήμερα να καταλήξω σε ορισμένες διαπιστώσεις, με πρώτη-πρώτη τη διαπίστωση, από αυτό το τελευταίο μου ταξίδι, ότι η Ισπανία αποτελεί έναν από τους κορυφαίους προορισμούς για την Ευρώπη, τον πρώτο, ίσως, μετά ή μαζί με τη Ρώμη και τη Ρωσία (εξαιρώ από τη σύγκριση αυτήν την Ελλάδα).
   Σε αυτήν την τελευταία, και μάλιστα στην πανέμορφη και λουλουδιασμένη Αγία Πετρούπολη της παλιάς τσαρικής Ρωσίας, τη «Βενετία του Βορρά», κτισμένη πάνω σε πολλά νησάκια στον ποταμό Νέβα, με υπέροχα κανάλια, ο επισκέπτης μπορεί να γίνει «μάρτυρας» της πονεμένης Ορθοδοξίας, να προσκυνήσει την Παναγία του Καζάν, να επισκεφθεί τα χειμερινά ανάκτορα με το περίφημο μουσείο Ερμιτάζ- από τα σπουδαιότερα στον κόσμο- και να περιπατήσει τη γη που καθαγίασε με την παρουσία του ο παγκοσμίου βεληνεκούς χριστιανός διανοητής και λογοτέχνης Φιοντόρ Ντοστογιέφσκη.

   Η Ισπανία, από την άλλη μεριά, έχει, κυρίως, να μας προβάλλει έναν πολιτισμό που προέρχεται από τον 16ο και 17ο αιώνα, τους αιώνες ακμής και μεγαλείου στην Ιστορία της Ισπανίας, όταν ο ήλιος δεν έδυε ποτέ στην Αυτοκρατορία του Καρόλου Α', του Φιλίππου Β', του Φιλίππου Γ', και ο πλούτος έρρεε άφθονος από τις αποικίες, που ξεκίνησαν με το τολμηρό εγχείρημα του Γενουάτη Χριστόφορου Κολόμβου, πολιτογραφημένου, πάντως, και αυτού Ισπανού, όπως και ο δικός μας Δομήνικος Θεοτοκόπουλος. Αναπτύσσονταν, περαιτέρω, τα γράμματα και οι τέχνες και οι Ισπανοί είχαν να περηφανεύονται έναν Θερβάντες, έναν Βελάθκεθ, τον Μουρίλο, τον Λόπε ντε Βέγκα, τον Γκόγια και μάλιστα τον προαναφερθέντα Έλληνα Θεοτοκόπουλο (που ως «Ελ Γκρέκο» υπέγραφε πάντα τους πίνακές του), του οποίου η παρουσία αλλού πουθενά, σε κανένα άλλο μουσείο της Ευρώπης, δεν γίνεται τόσο αισθητή, μέσα από δεκάδες πίνακές του, όσο στο Μουσείο Πράδο της Μαδρίτης και στο Τολέδο, με τη ζωή του οποίου στην πόλη αυτή συνδέονται σπουδαιότατοι πίνακές του. Εδώ, στην εκκλησία του Αγίου Θωμά, μπορείς να θαυμάσεις και το αριστουργηματικό έργο του Ελ Γκρέκο “Η Ταφή του Κόμητος Οργκάθ”. Συνδυάζοντας το Μουσείο Πράδο με το γειτονικό του Εθνικό Μουσείο Τέχνης «Βασίλισσα Σοφία» (όπου εκτίθεται ο περίφημος πίνακας Γκουέρνικα του Πάμπλο Πικάσο), ο επισκέπτης αποκτά μια σφαιρική αντίληψη του Δυτικού Πολιτισμού, εφάμιλλη με αυτήν που του δίνουν τα Μουσεία της Αγίας Πετρούπολης (Ερμιτάζ), του Παρισιού (Λούβρου) και του Λονδίνου.
   Πέραν των ανωτέρω, κορυφαία αίσθηση στην Ισπανία προκάλεσε σε μένα προσωπικά και η επίσκεψή μου στον περίφημο πορθμό του Γιβραλτάρ. Το Γιβραλτάρ, πλήρες μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αποτελεί παγκόσμια αναγνωρισμένο offshore οικονομικό κέντρο. Η χώρα βρίσκεται στο άκρο της Ιβηρικής Χερσονήσου, βόρεια του Μαρόκου και νότια της Ισπανίας, εξαρτάται διοικητικά από το Βρετανικό Στέμμα, έχει, όμως, τη δική του κυβέρνηση και το Ηνωμένο Βασίλειο είναι υπεύθυνο μόνο για τις εξωτερικές και τις διεθνείς σχέσεις τής περιοχής. Το Γιβραλτάρ είναι και διατηρεί πλήρη ανεξαρτησία από το Ηνωμένο Βασίλειο σε θέματα φορολογίας.
   Εδώ, στον βράχο αυτόν, διαπιστώνεις την έντονη παρουσία της ελληνικής Μυθολογίας, που με τις περίφημες Ηράκλειες Στήλες έφτασε μέχρι αυτές τις εσχατιές της ευρωπαϊκής γης. Οι στήλες του Ηρακλή- δύο στύλοι που είχε στήσει ο Ηρακλής όταν πήγε τα μήλα των εσπερίδων στον Ευρυσθέα- κοσμούν σήμερα το έμβλημα της Ισπανίας. Στον τόπο αυτόν τοποθετούνταν από τους αρχαίους το τέλος του τότε γνωστού κόσμου, που οριζόταν, ακριβώς, από τη λεκάνη της Μεσογείου, με σπουδαιότερα κέντρα της εποχής την Αθήνα, τη Σπάρτη, την Αλεξάνδρεια και τη Ρώμη.
   Το γεγονός αυτό αποδίδεται εντυπωσιακά στη μια όψη μνημείου που έχει στηθεί εκεί στην κορυφή του βράχου, ενώ στην άλλη όψη του μνημείου εξεικονίζεται η σημερινή πραγματικότητα της θέσης του βράχου του Γιβραλτάρ, που συνεχίζει να αποτελεί κέντρο του παγκόσμιου πλέον χάρτη, αφού από εκεί φαίνονται να εξακτινώνονται όλοι οι δρόμοι προς τις εσχατιές του σύγχρονου κόσμου (εικ. 8 και 9).
   Μετά από τις παραπάνω συνοπτικές διαπιστώσεις από την ιστορία κυρίως του τόπου, ένα ακόμα βασανιστικό ερώτημα με κατέτρωγε γυρεύοντας απάντηση κατά τις επισκέψεις μου σε όλες τις πόλεις της Ισπανίας, αλλά και άλλων πόλεων της Ευρώπης, προηγούμενών μου ταξιδιών. Πώς, αλήθεια, οι λαοί αυτοί κατάφεραν να διασώσουν τόσα παλιά οικοδομήματα και αρχοντικά στις πόλεις τους και στα χωριά τους (ειδικά η Αγία Πετρούπολη), τόσα ιστορικά και διατηρητέα ακίνητα που ενσωματώνουν εξαιρετικά στοιχεία καλλιτεχνικής, ιστορικής και αρχιτεκτονικής κληρονομιάς σε κάθε χώρα, σπίτια με ξέχωρη έκφραση και προσωπικότητα, διακοσμημένα με πλούσια αρχιτεκτονικά στοιχεία των δύο τελευταίων κυρίως αιώνων; Κυριολεκτικά κουράστηκα- εκτός από την Αγία Πετρούπολη- και στη Λισαβόνα της πτωχής Πορτογαλίας να καταμετρώ αρχοντικά στη μεγάλη λεωφόρο που οδηγεί ίσια κάτω προς τον Ατλαντικό ωκεανό. Την ίδια ώρα εμείς εδώ στην Ελλάδα αφορμή γυρεύουμε πώς και πώς να «ξεπαστρέψουμε» φουγάρα παλιών εργοστασίων αλλά και κάθε μορφή παλιάς αρχιτεκτονικής και στη θέση τους να οικοδομήσουμε νέες ανέκφραστες οικοδομές και πολυκατοικίες. Στη Ισπανία (Μαδρίτη και Βαρκελώνη) μέτρησα, όλως τυχαία, τρία τέτοια εργοστασιακά φουγάρα, καλώς διατηρημένα, που με εντυπωσίασαν ιδιαίτερα λόγω του σάλου που πρόσφατα είχε δημιουργηθεί και στην πόλη μας για το εάν θα έπρεπε να διατηρηθεί το φουγάρο του πυρηνελαιουργείου, δυτικά της πόλης μας, στον Κουμπέ.
   Άλλο συναφές θέμα είναι και αυτό που αφορά στην καθαριότητα των πόλεων και στον σεβασμό του περιβάλλοντος χώρου. Και επ’ αυτού ενδιαφέρθηκα- γιατί με έχει πονέσει πολλές φορές στον τόπο μου- και διερεύνησα ειδικότερα το θέμα της λεγόμενης «τέχνης του δρόμου», του γκράφιτι (που ορίζεται από κραυγές αποτυπωμένες συνήθως με σπρέι από ομάδες νέων που επιθυμούν να δώσουν το στίγμα τους στην ανώνυμη μουντάδα της πόλης). Και μπορεί μεν και σε άλλες ευρωπαϊκές πόλεις το γκράφιτι να παρατηρείται σε μεγαλύτερο ή μικρότερο βαθμό. Πρόσεξα, όμως, ότι το γκράφιτι των πόλεων αυτών δεν είναι στην άθλια μορφή των δικών μας πόλεων, όπου συνήθως καταντά μια σκέτη ακαλαίσθητη μουντζούρα, που την πλασάρουμε όπου μας γουστάρει, χωρίς να ενδιαφερόμαστε αν πρόκειται για μια φρεσκοβαμμένη οικοδομή ή αν πρόκειται για ένα κτίσμα διατηρητέο μεγάλης αισθητικής αξίας. Μερικοί, φτάνω να πιστεύω, και τον Παρθενώνα αν εύρισκαν μπροστά τους θα τον «περιποιόντουσαν» με τον ίδιο βάναυσο τρόπο, εναποθέτοντας επάνω του όλα τους τα απωθημένα.
   Στις περισσότερες ευρωπαϊκές πόλεις το γκράφιτι το βρήκα «ελεγχόμενο»- συνήθως σε γέφυρες και δημόσιους τείχους και κάποτε με εξαιρετικό γούστο και καλαισθησία που έφτανε να βελτιώνει την αισθητική της πόλης, χωρίς, συνήθως, να συνδέεται με την αμφισβήτηση και την ανυπακοή ή άλλα κτηνώδη εγωκεντρικά ορμέμφυτα. Παράδειγμα χαρακτηριστικό η Αγκόνα της Ιταλίας, όπου στα υποστυλώματα της εκεί γέφυρας, κοντά στο λιμάνι, βρίσκεις να θεριεύει ένας ολόκληρος ζωολογικός κήπος φτιαγμένος με αυτήν ακριβώς την τέχνη του γκράφιτι.
   Βλέπεις, περαιτέρω, τους πολιτισμένους της Ευρώπης να διατηρούν καθαρές, ευρύχωρες και καταπράσινες πολιτείες, να σέβονται τον πολίτη και τη συλλογική αξιοπρέπεια και μάλιστα τα ΑμΕΑ και να δίνουν προτεραιότητα πάνω στις διαβάσεις στους πεζούς, αντίθετα με τη δική μας εγωιστική αθλιότητα να θεωρούμε ότι η διάβαση ανήκει στον πεζό, όταν μόνο έχει ελευθερωθεί παντελώς από τα αυτοκίνητα, οπότε… «δώρον άδωρο»!
   Και είναι αυτά τα τελευταία διαπιστώσεις πόνου, συγκρίνοντας τα ημέτερα με αυτά της Ευρώπης, που μπόρεσε ζώντας στον σκοτεινό μεσαίωνα και συλλαβίζοντας τον Αριστοτέλη σε λατινικές μεταφράσεις από τα αραβικά να δημιουργήσει τον κυρίαρχο σήμερα σε ολόκληρο τον πλανήτη πολιτισμό, παραμένοντας, δυστυχώς, την ίδια στιγμή, στην Ελλάδα, εκατόν ογδόντα χρόνια μετά, ο Παρθενώνας στα σκοτάδια της συμπλεγματικής μειονεξίας και του αυτοεξευτελισμού του. Και μπορεί μεν ο δυτικοευρωπαίος να αξιοποίησε τον αρχαίο ελληνικό πολιτισμό σύμφωνα με τους όρους της δικής του νοητικής πρόσληψης και αφομοίωσης, όμως κατάφερε και έτσι να δημιουργήσει πρόοδο και πολιτισμό, αξιοποιώντας έξυπνα και τα παραμικρότερα στοιχεία της πολιτιστικής του κληρονομιάς.
   Ας ευχηθούμε ότι κάποτε και εμείς θα εκπολιτιστούμε και σε αυτά τα «εξωτερικά» της ζωής γεγονότα, γιατί θέλω να συνεχίσω να πιστεύω- όσο κι αν στις μέρες μας δυσκολεύομαι σε αυτό- ότι ο Έλληνας συνεχίζει να διαθέτει ακόμα κάποια τουλάχιστον σπέρματα «πολιτισμού της ψυχής», που είναι, ίσως, ικανά να συντελέσουν σε μια πλήρη αναδόμηση τού είναι του, του πολιτισμού και της αξιοπρέπειάς του.

Η ΔΥΣΗ ΤΗΣ ΑΝΑΤΟΛΗΣ

ΠΑΡΑΣΚΕΥΑ Γ. ΣΥΓΙΑΝΟΓΛΟΥ
Η ΔΥΣΗ ΤΗΣ ΑΝΑΤΟΛΗΣ
[Εκδοτικές Επιχειρήσεις Καλαϊτζάκης Α.Ε., Ρέθυμνο 2010, σχ. 8ο (20,5Χ15), σσ. 217]

ΚΩΣΤΗ ΗΛ. ΠΑΠΑΔΑΚΗ
http://ret-anadromes.blogspot.com

Αφορμή για τη συγγραφή του παρόντος πονήματος στάθηκε η επιθυμία της θεατρικής ομάδας του Συλλόγου Ρεθυμνίων Μικρασιατών να βρει και να παρουσιάσει από σκηνής κάποιο θεατρικό έργο σχετικό με τη Μικρασιατική Καταστροφή. Μετά τους πρώτους δισταγμούς, ο κ. Παρασκευάς Γ. Συγιανόγλου, γνωστός στην πόλη μας από την αξιόλογη περί τα Μικρασιατικά Γράμματα συγγραφική του ευδοκίμηση και δραστηριότητα, τόλμησε να θεραπεύσει την ανάγκη αυτήν, αποτυπώνοντας σε θεατρικό έργο τον ξεριζωμό της Χριστιανοσύνης από την Ανατολή, το χάος που επικράτησε και έμεινε πίσω, αλλά και το άγιο μπόλιασμά της, στη συνέχεια, πάνω στο σώμα της ελεύθερης Ελλάδας. Όλα αυτά ο κ. Συριανόγλου κατόρθωσε να τα αποτυπώσει μέσα σε τρία θεατρικά έργα, που, μάλιστα, κάποια στιγμή, ζωντάνεψαν και έλαβαν σάρκα και οστά με την από σκηνής παρουσίασή τους, κάτω από την επίβλεψη και καθοδήγηση της κ. Μαρίας Σακκαράκη- Σακκαδάκη και τη συνεργασία της θεατρικής ομάδας του «Πολιτιστικού Συλλόγου Άδελε- Αγίας Παρασκευής». Δόθηκαν δύο παραστάσεις στην αίθουσα του Ελληνικού Ωδείου της πόλης μας με κριτικές και σχόλια πολύ εγκωμιαστικά. Θεώρησε, λοιπόν, ο συγγραφέας σκόπιμο να επεκτείνει την εργασία του αυτήν, να τη βελτιώσει και να την παρουσιάσει με μορφή αφηγήματος για το ευρύτερο κοινό και το αποτέλεσμα της προσπάθειάς του αυτής είναι το παρουσιαζόμενο με το σημείωμά μας αυτό βιβλίο.
Μετά από μια μακρά Εισαγωγή (σελίδες 1- 22) άρχεται η αφήγηση. Διαβάζοντας το εν λόγω βιβλίο το πρώτο πράγμα που διαπιστώνεις είναι η λιπαρά γνώση της Ιστορίας από τον συγγραφέα και μάλιστα αυτής που αφορά στο δράμα του Μικρασιατικού Ελληνισμού. ονόματα, γεγονότα, τόποι, χρονολογίες παρελαύνουν από μπροστά μας με σύστημα και ιστορική μεθοδικότητα φέρνοντας στο φως όλη τη σκληρή πραγματικότητα της εποχής. Παρουσιάζεται ρεαλιστικά το στημένο σκηνικό των «συμμάχων», που όφειλαν, κατά τη διαταγή, να τηρήσουν απόλυτη ουδετερότητα και δεν δίστασαν να θυσιάσουν έναν ολόκληρο λαό, με έναν βαρύτατο πίσω του πολιτισμό και να τον παραδώσουν σ’ ένα ανελέητο και φρικιαστικό μαρτύριο, πλάι στο άγριο μαρτύριο του επισκόπου του Σμύρνης Χρυσοστόμου. Και όλες αυτές τις φρικαλεότητες οι σύμμαχοι, ψυχροί θεατές, να τις παρακολουθούν απαθείς πάνω από τα πλεούμενά τους!
Εντυπωσιακός ο τίτλος του έργου, «Η Δύση της Ανατολής», έρχεται οξυμώρως και με μεταφορική σημασία να εκφράσει το στυγερό μαρτύριο και τον θάνατο του μικρασιατικού ελληνισμού, καταδεικνύοντας ότι η αποχώρηση των Ελλήνων από τις πατρογονικές τους εστίες υπήρξε ένα έργο καθολικού θρήνου και σπαραγμού. Και η πραγματικότητα αυτή θεωρώ ότι καταγράφεται σωστά και με ακέραιη την αλήθεια εδώ, στο εν λόγω βιβλίο του κ. Π. Συριανόγλου. Εδώ, σε τέτοια μόνο βιβλία σαν και αυτό του κ. Συριανόγλου, διαβάζεις την Ιστορία ατόφια, στην αληθινή και καθαρή της διάσταση, που σε κάνει να μονολογείς μέσα σου σαν και τον Μεσολογγίτη γέρο του Γιάννη Βλαχογιάννη: «Να, ωρέ, έτσι ήτανε!». Έτσι ήτανε ρε παιδιά!..., και όχι όπως μας προβάλλουν τα γεγονότα οι πολιτικές σκοπιμότητες με τον περιβόητο… «συνωστισμό» (!!!) στην προβλήτα του λιμανιού της Σμύρνης, το 1922, που μας περιέγραψε η περιώνυμη Μαρία Ρεπούση στο αλησμόνητο βιβλίο της Έκτης Δημοτικού, πράγματα που προσβάλλουν τη μνήμη του περήφανου λαού μας.
Και πραγματικά μόνον από τα χείλια ενός πονεμένου Μικρασιάτη μπορείς να μάθεις την ιστορική αλήθεια των δύσμοιρων πατρίδων. Όσα συγκλονιστικά ο κ. Συριανόγλου διηγείται στο βιβλίο του τα άκουσε από ανθρώπους του περιβάλλοντός του που πόνεσαν και βίωσαν προσωπικά τα γεγονότα. Επισκέφτηκε, στη συνέχεια, προσκυνητής πολλές φορές τα άγια μέρη της Μ. Ασίας, τα αφουγκράστηκε και περισυνέλλεξε όλες τις πίκρες και τους καημούς τους, τη φρίκη και τον πόνο του ξεριζωμού, την αγωνία της μικρασιάτισσας μάνας, αλλά και τη νοσταλγία για τις πατρίδες που χάθηκαν, πράγματα που, δυστυχώς, δεν είχαν την τύχη ποτέ να αποτυπωθούν σε εκθέσεις, κρατικά έγγραφα και σχολικά εγχειρίδια, αλλά μοναχά στις καρδιές αυτών των ίδιων των πονεμένων Μικρασιατών.
Τα τρία αφηγήματα του βιβλίου λειτουργούν συμπληρωματικά, το ένα είναι συνέχεια του άλλου, και απεικονίζουν στιγμιότυπα, κομμάτια αληθινά οικογενειακών ιστοριών και ατομικών συναισθημάτων, που συνέθεσαν μιαν από τις μελανότερες σελίδες της παγκόσμιας Ιστορίας του 20ου αιώνα. Το 1ο θεατρικό με τίτλο: «Μέσα από την κόλαση» αναφέρεται στο μαρτύριο της αποχώρησης από τις πατρογονικές εστίες της Μικράς Ασίας, τη νύχτα της 24ης Αυγούστου. Το δεύτερο, με τίτλο «Τα πουλιά», αναφέρεται στην τουρκάλα Αϊσέ, που σώζει από βέβαιο θάνατο έναν τραυματισμένο Έλληνα στρατιώτη, πιστεύοντας ότι έτσι ανασταίνει τον γιο της, που είχε σκοτωθεί στον πόλεμο. Το τρίτο, «Νέα Γη», είναι φυσική συνέχεια του πρώτου και περιγράφει τη διασπασμένη από τα τραγικά γεγονότα οικογένεια μιας προσφυγοπούλας, της Κυριακής, εδώ, στη μητέρα Ελλάδα και μάλιστα στην Κρήτη, στα χέρια μιας καλής και φιλάνθρωπης οικογένειας Κρητών, του Μανόλη και της Μαρίας. Στο αφήγημα αυτό με ρεαλιστικά σχήματα εξεικονίζονται οι διαφορετικές αντιδράσεις του ντόπιου στοιχείου στην παρουσία των μικρασιατών προσφύγων και η συγκινητική προσφορά ποικίλων ρεθεμνιώτικων κοινωνικών παραγόντων (Συλλόγου Κυριών, Λυκείου Ελληνίδων), που βγήκαν στους δρόμους, στέσανε καζάνια, μαγειρεύοντας και μοιράζοντας φαγητό σ’ όλους τους πεινασμένους. Στο τέλος, του αφηγήματος επέρχεται και το ποθητό “happy end” με την επανένωση της διασπασμένης οικογένειας της ηρωίδας μας, με τη βοήθεια των αναζητήσεων μέσω του Ελληνικού Ερυθρού Σταυρού.
Ο κ. Παρασκευάς Συριανόγλου είναι άξιος του «δικαίου επαίνου» αλλά και της αγάπης όλων μας και γι αυτό το νέο πόνημά του, που, πραγματικά, αποτελεί περισπούδαστη και κεφαλαιώδους σημασίας μελέτη για το τόπο. Έχει βαθιά συναίσθηση της ευθύνης που τον βαραίνει. Ο κίνδυνος της λησμονιάς και της αλλοίωσης των γεγονότων είναι που προσμετρά περισσότερο στη ζυγαριά της αυτοκριτικής του και γι’ αυτό τολμά και αποδύεται σ’ έναν σπουδαίο και έντιμο αγώνα διάσωσης της αλήθειας. Για άλλη μια φορά συγχαίρουμε και θερμά ευχαριστούμε τον εκλεκτό φίλο και δόκιμο συγγραφέα και του ευχόμαστε ο Θεός να του δίνει δύναμη και υγεία, για να συνεχίζει τη γόνιμη, εργώδη και δημιουργική δραστηριότητά του στον χώρο των "ρεθεμνιώτικων και μικρασιατικών γραμμάτων", στα οποία τόσο μεγάλη και ουσιαστική είναι η μέχρι σήμερα συμβολή του.

ΠΑΝΑΓΙΩΤΗ Μ. ΠΑΡΑΣΚΕΥΑ- ΥΠΟ ΤΗΝ ΣΚΙΑΝ ΤΗΣ ΧΡΥΣΗΣ ΠΛΑΤΑΝΟΥ

ΠΑΝΑΓΙΩΤΗ Μ. ΠΑΡΑΣΚΕΥΑ

ΥΠΟ ΤΗΝ ΣΚΙΑΝ ΤΗΣ ΧΡΥΣΗΣ ΠΛΑΤΑΝΟΥ

Μελέτες για τις σχέσεις της Θήβας με την Περσία και τις άλλες ελληνικές πόλεις από την μάχη των Λεύκτρων έως την μάχη της Μαντινείας 371- 362 π.Χ.[Εκδόση Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών- Σαριπολείου Βιβλιοθήκης, Αθήνα 2009, σχ. 8ο (24Χ17), σσ. 244]

  ΚΩΣΤΗ ΗΛ. ΠΑΠΑΔΑΚΗ

http://ret-anadromes.blogspot.com

      Πρόσφατα και σε εξαιρετικά καλαίσθητη έκδοση 244 σελίδων, κυκλοφόρησε η διδακτορική διατριβή του γνωστού φιλολόγου και Κρητολόγου κ. Παναγιώτη Μ. Παρασκευά, Σχολικού Συμβούλου Φιλολόγων Χανίων, που εγκρίθηκε, από τη Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου της Αθήνας.
     Το βιβλίο μελετά τις σχέσεις των ελληνικών πόλεων με την Περσία κατά την περίοδο 371- 362 π.Χ., που αποτελούν μέρος των ευρύτερων ελληνοπερσικών σχέσεων και της εξέλιξής τους από την εποχή του Κύρου Β΄ του Αχαιμένους (6ος αι. π.Χ) μέχρι το 371 π.Χ. αλλά και αργότερα έως την κατάκτηση της Ασίας από τον Μ. Αλέξανδρο. Τις σχέσεις αυτές η μέχρι σήμερα έρευνα έχει αποπειραθεί να μελετήσει είτε μέσα από συνολικές μελέτες, είτε μέσα από επί μέρους. Γενικά, πάντως, όλα τα έργα- όπως, για παράδειγμα, αυτά του Ε. Meyer και του Beloch- διερευνούν τις σχέσεις αυτές μέσα από μια γενική θεώρηση της αρχαιότητας, που προσφέρει μεν μιαν αναλυτική θεώρηση του όλου των εξελίξεων, τους διαφεύγουν, όμως, οι λεπτομέρειες μιας πιο διεισδυτικής εικόνας της συγκεκριμένης περιόδου και μάλιστα του μεγέθους μιας δεκαετίας.
     Ο Συγγραφέας στο «Εισαγωγικό Σημείωμα» της διατριβής του παραθέτει μιαν όλως ενδιαφέρουσα σειρά εξειδικευμένων έργων ξένων ερευνητών, που όλα εξετάζουν τις εν λόγω ελληνοπερσικές σχέσεις, όμως, άλλως ο καθένας μελετά το πλέγμα και τα αποτελέσματα των σχέσεων αυτών. Όλες, περαιτέρω, είναι μελέτες που ως επίκεντρό τους θέτουν την Αθήνα και τη Σπάρτη, παραβλέποντας σε σημαντικό βαθμό τον ρόλο της Θήβας, αλλά και των άλλων ελληνικών πόλεων που, οπωσδήποτε, αθροιστικά επηρέασαν όχι μόνον τις Ελληνοπερσικές αλλά και τις ενδοελληνικές σχέσεις.
     Έτσι, η παρούσα μελέτη επιχειρεί πρωτίστως να εξετάσει τις ελληνοπερσικές σχέσεις κατά την περίοδο 371- 362 και κάτω από αυτήν την παραθεωρημένη και όλως υποβαθμισμένη από τις λοιπές μελέτες οπτική γωνία, της Θήβας, κατά πρώτο λόγο, αλλά και των λοιπών ελληνικών πόλεων (Κορίνθου, Άργους, Αρκάδων, Φλειούντος, Φερών αλλά και Συρακουσών), χωρίς, πάντως, ουδόλως να υποβαθμίζει και τον ρόλο της Σπάρτης ή της Αθήνας.
       Η Θήβα, που κατόρθωσε μετά τη νίκη στη μάχη των Λεύκτρων να καταστεί η τρίτη δύναμη στην Ελλάδα, μετά την Αθήνα και τη Σπάρτη, επιχείρησε την πλήρη ανατροπή των σχέσεων μεταξύ των ηγεμονίδων πόλεων στην Ελλάδα, διεκδικώντας, με τη σειρά της, και τη δική της ηγεμονία και διασαλεύοντας συνειδητά το πλέγμα που ρύθμιζε από το 387/6 π.Χ. τις ελληνοπερσικές σχέσεις. Το θάρρος αυτό η Θήβα το έλαβε από το γεγονός ότι πέτυχε, αφενός, την εξουδετέρωση της Σπάρτης με τις επανειλημμένες εισβολές της στη Λακωνική και την ίδρυση, αφετέρου, της Μεσσήνης και της Μεγαλόπολης. Ίδρυσε, επίσης, το «Κοινό των Βοιωτών» με χρήματα περσικά, που τροφοδότησαν τον εμφύλιο σπαραγμό στην Ελλάδα και το κυριότερο(!). η Θήβα υπήρξε, πραγματικά, η μόνη πόλη της Ελλάδας που περηφανευόταν για τη στυγερή αυτή συνεργασία της με τους Πέρσες. Έτσι, όταν όλοι οι Έλληνες το 480 π.Χ. περηφανεύονταν- και ειδικά η Αθήνα και η Σπάρτη- για τον τιτάνιο αγώνα τους ενάντια των Περσών, ο Πελοπίδας, το 367 π.Χ., περηφανευόταν για τη συνεργασία και τον συνασπισμό των Θηβαίων με τους Πέρσες και τη συμφωνία μιας περσοθηβαϊκής συνεργασίας στήριξης από τους Πέρσες της θηβαϊκής Αρχής στην Ελλάδα. Και κάτι τέτοιο είναι γεγονός ότι δεν είχε συμβεί ποτέ άλλοτε στην Ελλάδα.
   Συμπερασματικά, ο συγγραφέας καταδεικνύει ότι η Θήβα έγινε ο μηχανισμός διά του οποίου η Περσία προκάλεσε την περαιτέρω διάσπαση του ελληνικού κόσμου σε πολλά κομμάτια μετά το 362 π.Χ., αλλά και νωρίτερα στη δεκαετία 371- 362, αποδυνάμωσε τη Σπάρτη σχεδόν ολοκληρωτικά, την Αθήνα στο μεσοπρόθεσμο μέλλον και, τελικά, οδήγησε στο χάος εκείνο που ο Ξενοφών απελπισμένος αναφέρει στο τέλος των «Ελληνικών» του.
       Η κατανόηση της συγκεκριμένης μελέτης του κ. Παρασκευά διευκολύνεται ουσιαστικά από ένα ευρύτατα κατατοπιστικό «Εισαγωγικό Σημείωμα», όπως και από μια σειρά εξαντλητικών και άκρως διαφωτιστικών «Συμπερασμάτων», στο τέλος της διατριβής. Η περίληψη, περαιτέρω, στην Αγγλική, τα αναλυτικά Ευρετήρια Όρων και Ονομάτων, αλλά και η πλουσιότατη τετράγλωσση Βιβλιογραφία (ελληνική, γερμανική, αγγλική και γαλλική) ολοκληρώνουν την αποτελεσματικότητα της έρευνας στην ουσιώδη και εξαιρετική οικείωσή της από τον αναγνώστη.
     Η διατριβή εκπονήθηκε κάτω από την ηθική και πνευματική καθοδήγηση του συμπατριώτη και παλιού δασκάλου του συγγραφέα στο Πανεπιστήμιο Κρήτης κ. Εμμανουήλ Μικρογιαννάκη, την ουσιαστική επίβλεψη και διόρθωση του σώματος της διατριβής από την κ. Άννα Ραμού- Χαψιάδη και, επίσης, την καίρια συμβολή και τις λεπτές επισημάνσεις και παρατηρήσεις του κ. Κωνσταντίνου Μπουραζέλη, ενώ η έκδοσή της, σε μια εξαιρετικά καλαίσθητη έκδοση 244 σελίδων από τη Σαριπόλειο Βιβλιοθήκη, επιτεύχθηκε μετά από θετική αξιολόγηση και έγκρισή της από τον Πρόεδρο κ. Χρήστο Κίττα, Πρύτανη του Πανεπιστημίου Αθηνών και τα μέλη της Επιτροπής του Σαριπολείου Ιδρύματος, γεγονός, οπωσδήποτε, που περιποιεί μεγάλη τιμή στο πρόσωπο του συγγραφέα.
     Το παραπάνω έργο τού κ. Παναγιώτη Μιχ. Παρασκευά είναι αξιολογότατο και έρχεται να καλύψει ένα σημαντικό κενό στη επιστήμη της Ιστορίας. Λαμπρός ιστορικός ο ίδιος ερευνά και εξετάζει με ευρυμάθεια, γλαφυρότητα και συνθετικό πνεύμα ένα σπουδαίο ιστορικό ζήτημα. Είναι, γι’ αυτό άξιος του «δικαίου επαίνου» όλων μας και, μάλιστα, της διεθνούς επιστημονικής κοινότητας και γι’ αυτό το νέο πόνημά του, που αφορά ειδικά στην επιστήμη της Αρχαίας Ιστορίας και αποτελεί περισπούδαστη και κεφαλαιώδους σημασίας μελέτη και συμβολή στη διεθνή ιστορική θεματογραφία. Ευχή μας να έχει υγεία και δύναμη, για να συνεχίζει τη γόνιμη, εργώδη και δημιουργική δραστηριότητά του τόσο στον ειδικό χώρο της εξειδίκευσής του, την Ιστορία, όσο και στον χώρο των κρητολογικών και όχι μόνο μελετών, στις οποίες τόσο μεγάλη, επίσης, είναι η μέχρι σήμερα συμβολή του.

ΡΕΣΙΤΑΛ ΠΙΑΝΟΥ ΑΠΟ ΤΟ ΝΤΟΥΕΤΟ “BLANC- NOIR’’

ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΔΙΑΔΟΣΕΩΣ ΚΑΛΩΝ ΤΕΧΝΩΝ ΡΕΘΥΜΝΟΥ
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΩΔΕΙΟΥ - 1931 –

ΡΕΣΙΤΑΛ ΠΙΑΝΟΥ

ΑΠΟ ΤΟ ΝΤΟΥΕΤΟ “BLANC- NOIR’’, ΜΕ ΤΙΣ:

ΕΛΕΝΗ ΠΕΡΠΙΡΑΚΗ ΚΑΙ ΕΛΕΝΗ ΤΖΙΡΑΚΗ

ΚΩΣΤΗ ΗΛ. ΠΑΠΑΔΑΚΗ
http://ret-anadromes.blogspot.com
Σε μιαν εποχή εξαιρετικά δύσκολη για μουσουργούς και επιλογές εκλεπτυσμένες, θεωρούμε ιδιαίτερα ενθαρρυντικά και άκρως ελπιδοφόρα, όσα ο καλός φίλος γιατρός και Πρόεδρος του «Συνδέσμου Διαδόσεως Καλών Τεχνών Ρεθύμνου», κ. Μανόλης Καλλέργης, ανέφερε προλογίζοντας την προχτεσινή συναυλία στο Ωδείο Ρεθύμνου. Ο κ. Καλλέργης θέλησε να φέρει τον ακροατή σε επαφή με τους συνθέτες, αφενός, αλλά και να εξηγήσει τον λόγο της συναυλίας, αφετέρου, που εντάσσεται στις λεγόμενες «Βραδιές Τέχνης», που από καιρό οργανώνει ο προαναφερθείς δραστήριος και μη κερδοσκοπικός ιστορικός Σύλλογος της πόλης μας, με ένα μικρό, συμβολικό εισιτήριο, αποβλέποντας σε έναν ιερό σκοπό. στην απόκτηση και ενός δεύτερου πιάνου για το Ωδείο Ρεθύμνου, τόσο απαραίτητου για μια πόλη που φημίζεται ως "πόλη των Τεχνών και των Γραμμάτων", αλλά και δεδομένου ότι πολλά μουσικά κομμάτια είναι γραμμένα εξαρχής από τους συνθέτες τους «για δυο πιάνα».
    Ήταν, λοιπόν, μια όμορφη και ατμοσφαιρική βραδιά δροσερής, ανάλαφρης, αισθησιακής «μουσικής τέχνης» αυτή που πραγματοποιήθηκε στην πόλη μας, την Κυριακή που πέρασε, 13 Ιουνίου 2010, στην αίθουσα του Ελληνικού Ωδείου. Το πρόγραμμα είχε να μας προτείνει μιαν άκρως ενδιαφέρουσα μουσική διαδρομή από το πιανιστικό ντουέτο «Blanc- Noir», αποτελούμενο από τις Καθηγήτριες του Ελληνικού Ωδείου Ελένη Περπιράκη και Ελένη Τζιράκη.
     Και για την ιστορία υπενθυμίζουμε ότι την πρώτη του εμφάνιση το ντουέτο πραγματοποίησε τον Μάιο τού 2006, στην αίθουσα του «Ελληνικού Ωδείου Ρεθύμνου», σε συναυλία που οργάνωσε ο «Σύνδεσμος Διαδόσεως Καλών Τεχνών» για τα 75 χρόνια πολιτιστικής δράσης και προσφοράς του στην πόλη μας. Το εν λόγω ντουέτο είναι, περαιτέρω, το αποτέλεσμα μιας όμορφης συνεργασίας και φιλίας που αναπτύχθηκε εδώ στο Ρέθυμνο, στα πλαίσια τού κορυφαίου «Διεθνούς Διαγωνισμού Πιάνου SEILER», που εμείς οι Ρεθεμνιώτες είχαμε την τύχη να διεξαχθεί στην πόλη μας, χάρις στο εξαιρετικό και γενναίο ενδιαφέρον του Δ. Σ. του Ελληνικού Ωδείου (παράρτημα Ρεθύμνου) και του Καλλιτεχνικού Διευθυντή του κ. Μπάμπη Πραματευτάκη, που είχε την τόλμη να προωθήσει και να φέρει σε πέρας το μέγα αυτό καλλιτεχνικό γεγονός, επωμιζόμενος το βάρος, με την αμέριστη, βέβαια, συμπαράσταση όλων, Ελληνικού Ωδείου, αρχών και κοινού. Αιωρείται, πάντως, μετέωρο το ερώτημα γιατί παρά τις αρχικές δεσμεύσεις και υποσχέσεις δεν υπήρξε συνέχεια του καλλιτεχνικού αυτού γεγονότος. Στον Διεθνή αυτόν Καλλιτεχνικό Διαγωνισμό και οι δύο πιανίστριες του ντουέτου και του Ωδείου μας τιμήθηκαν με διάκριση. Αυτό, ακριβώς, αποδεικνύει την ποιότητα των Καθηγητών του Ελληνικού μας Ωδείου, πράγμα που το έχουμε υπογραμμίσει επανειλημμένα, με την ευκαιρία και άλλων μουσικοκριτικών παρουσιάσεών μας στο παρελθόν.
     Η προχθεσινή συναυλία περιλάμβανε έργα G. Faure, M. Ravel, Grieg, Tschaikowsky και Nino Rota. Από τα έργα αυτά, στην Ισπανική Ραψωδία του Ravel (I. Prelude a la Nuit- II. Malaguenia- III. Habanera (1895)- IV. Feria), κομμάτι δύσκολο και απαιτητικό και ιδιαίτερα γνωστό και δημοφιλές, οι πιανίστριες είχαν την ευκαιρία να αποτυπώσουν το πλήρες καλλιτεχνικό διαμέτρημά τους, χαρίζοντας στο φιλόμουσο κοινό μιαν ερμηνεία λαμπερή, ανεπιφύλακτα δυναμική και υπερδεξιοτεχνική, που πραγματικά ενθουσίασε το κοινό.
   Στη μουσική ο όρος ραψωδία (που καθιερώθηκε τον 19ο αι.) υποδηλώνει τη σύνθεση που είναι ελεύθερη και αποδεσμευμένη από τυπικά και προκαθορισμένα σχέδια και αναφέρεται σε θέματα εθνικής και λαϊκής μουσικής. Ραψωδίες συνέθεσαν πολλοί, όπως ο Λιστ ("Ουγγρικές ραψωδίες"), ο Γκέρσουιν ("Γαλάζια ραψωδία”), ο Μπραμς, αλλά και ο Ραβέλ ("Ισπανική ραψωδία").
     Ο Μωρίς Ραβέλ (1875-1937) θεωρείται ως ένας από τους πιο σημαντικούς εκπροσώπους τού Νεοκλασικισμού στη Γαλλία, η δε Ισπανική του Ραψωδία, έργο του 1907, θεωρείται από τα αριστουργήματά του, στο οποίο οι μελωδίες και οι ρυθμοί της ισπανικής παραδοσιακής μουσικής συνυπάρχουν με το χαρακτηριστικό προσωπικό μουσικό ιδίωμα του Ραβέλ και την απαράμιλλη τεχνική του στην ενορχήστρωση.
   Εδώ ξεχωρίσαμε την εντυπωσιακή ευαισθησία του πρώτου μέρους (Πρελούδιου), τις εξαιρετικά δυναμικές εναλλαγές του δεύτερου (Malaguenia), τον δύσκολο και φιγουράτο εξωτικό ρυθμό της Habanera - πάνω σε όμορφους αφροκουβανέζικους ρυθμούς, που οδήγησαν στην εκρηκτική ανάπτυξη της κουβανέζικης μουσικής στον 20ό αιώνα- και, μάλιστα, το θυελλώδες και νευρικό Feria με τις εξαιρετικά μελωδικές γραμμές του, που κάτω από τα μαγικά δάκτυλα των δύο πιανιστριών κατάφεραν και κυριολεκτικά έσπασαν και ξεπέρασαν τη φυλακή του πενταγράμμου.
     Ακολούθησε ο Grieg (peer Gynt suit I, op. 46 I. Morgenstimmung, II. Ases Tod, III. Anitras Tanz, IV. In der Halle des Bergkonigs). O Γκρήγκ Έντβαρντ (1843- 1907), Νορβηγός συνθέτης και πιανίστας, υπήρξε εθνική φυσιογνωμία της πατρίδας του. Η μουσική τού Γκρήγκ αποφεύγει συστηματικά τις μεγαλύτερες φόρμες τής όπερας και της συμφωνίας και, σε κάθε περίπτωση, είναι το εθνικό ιδίωμα που φαίνεται να δεσπόζει γενναία στα έργα του.
  Στην προχθεσινή συναυλία το κομμάτι αυτό παρουσιάστηκε μ’ ένα παίξιμο αέρινο, δεξιοτεχνικά ακριβές, στυλιστικά προσεγμένο, διάφανο, δυναμικό που προσδιόρισε συνολικά το πνεύμα της συγκεκριμένης μουσικής ερμηνείας.
    Ακολούθησε το μπαλέτο «Η ωραία κοιμωμένη» (1888-9) του P. Tschaikowsky (1840- 1893), σε διασκευή του S. Rachmaninow. Ο P. Tschaikowsky θεωρείται ως ένας από τους γνωστότερους συνθέτες της ρωσικής σχολής. Αν και δεν είναι ο ακριβώς γνήσιος εκπρόσωπός της- εφόσον χρησιμοποιεί πιο πολύ "δυτικότροπα" στοιχεία και τεχνοτροπία στις συνθέσεις του- εντούτοις το άκουσμα της μουσικής του φανερώνει καθαρά το δυναμισμό και το χρώμα της πατρίδας του.
Στο κομμάτι που παίχτηκε απολαύσαμε στο ΙΙ μέρος όμορφα και γεμάτα δύναμη σημεία, καθώς και ένα μελωδικότατο IV μέρος, το Πανόραμα. Στο τέλος το χειμαρρώδες V μέρος, το γνωστό και γλυκερό εκείνο βάλς με το ανάλαφρο πεταχτό στυλ και το χαρακτηριστικό στακάτο παίξιμο στις νότες της παρτιτούρας, κυριολεκτικά ζωντάνεψε μπροστά στα μάτια μας, μέσα από ονειρικές φιγούρες, την "Ωραία Κοιμωμένη" του παραμυθιού. Από το πιάνο ξεπηδούσαν μελωδίες άλλοτε δυνατές, άλλοτε ευαίσθητες και συχνά μελαγχολικές- βασικό και αυτό χαρακτηριστικό της τσαϊκόβσκιας μουσικής- που εξασκούσαν τεράστια συναισθηματική δύναμη και φόρτιση στο ακροατήριο.
   Στο τέλος, η συναυλία έκλεισε με γνωστές κινηματογραφικές μελωδίες από τη μουσική του Νino Rota, σε διασκευή για 4 χέρια του A. Chartreux.
   Επιλογικά, η συνεργασία και των δύο εκτελεστριών υπήρξε πραγματικά άψογη, υποδειγματική πετυχαίνοντας την ένταση μέσα από σφιχτές ταχύτητες και σαφή άρθρωση των φράσεων και των παραγράφων με ιδιαίτερα αδρούς τονισμούς. Ευχή μας να συνεχίσουν να ανεβαίνουν το ίδιο δυναμικά στον γόνιμο δρόμο της συστηματικής και καρποφόρας προσπάθειάς του στον όμορφο κόσμο της μουσικής, που τόσο τις καταξιώνει.