ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ- ΕΡΓΟΓΡΑΦΙΑ

       

ΚΩΣΤΗΣ ΗΛ. ΠΑΠΑΔΑΚΗΣ

      Ο Κωστής Ηλ. Παπαδάκης γεννήθηκε στο Ρέθυμνο το έτος 1949. Αποφοίτησε από το 2ο Λύκειο Αρρένων Ρεθύμνου το 1967. Σπούδασε Θεολογία και Φιλολογία στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και ακολούθως υπηρέτησε τη στρατιωτική του θητεία ως έφεδρος αξιωματικός Πεζικού.

    Το έτος 1978 διορίζεται ως φιλόλογος Καθηγητής στο Γυμνάσιο Αργυρούπολης Ρεθύμνου και από το Σεπτέμβριο τού 1982 μετατίθεται στο 1ο Γυμνάσιο Ρεθύμνου, στο οποίο υπηρέτησε επί είκοσι οκτώ συναπτά έτη, μέχρι τον Οκτώβριο του 2010 που συνταξιοδοτήθηκε.

  Είναι έγγαμος και πατέρας τεσσάρων παιδιών.   Κατά καιρούς υπήρξε και συνεχίζει να είναι μέλος τού Δ.Σ. πολλών συλλόγων τής πόλης μας, όπως επί διετία του "Συνδέσμου Φιλολόγων Ν. Ρεθύμνης", επί 15ετία και πλέον "Συλλόγων Γονέων και Κηδεμόνων", επί πενταετία της "Επιτροπής Κοινωνικής Συμπαράστασης Προσκόπων", από το 1975- 95 της "Τοπικής Επιτροπής των Μουσικών Νιάτων Ελλάδος" κ.λπ.

   Έχει κάνει δεκάδες ομιλίες παιδαγωγικού, κοινωνικού, θεολογικού και κρητολογικού περιεχομένου, τόσο στο Ρέθυμνο (πόλη και επαρχία) όσο και σε άλλους νομούς, έχει συμμετάσχει με βιβλία του σε ομαδικές "Εκθέσεις Βιβλίου" και με εισηγήσεις του σε επιστημονικά συνέδρια φιλολογικού και κρητολογικού περιεχομένου [σε τρία, μέχρι στιγμής, Διεθνή Κρητολογικά Συνέδρια, συνέδρια Λαογραφικής Εταιρείας Ρεθύμνου ("Κρητικά Τοπωνύμια", "Λαϊκή Ιατρική", για τους "Τέσσερις Νεομάρτυρες Ρεθύμνης"), Ορθοδόξου Ακαδημίας Κρήτης ("Χριστιανικά Τοπωνύμια τής Κρήτης"), Διεθνούς Αϊβασιλειώτικου Συνεδρίου, Διεθνούς Αμαριώτικου Συνεδρίου, και σε πολλά της Ιστορικής, Λαογραφικής και Αρχαιολογικής Εταιρείας Κρήτης (όπως: στα συνέδρια για τον Παύλο Βλαστό, για τα Τοπωνύμια της Κρήτης, για τα Κρητικά Μοιρολόγια, για τα Αστερούσια) κ.λπ].

  Υπήρξε μέλος τής Συντακτικής Επιτροπής του επιστημονικού περιοδικού των φιλολόγων του νομού Ρεθύμνου "Αναζητήσεις" και είχε τη Σύνταξη και Επιμέλεια του περιοδικού του Μητροπολιτικού Ναού της πόλης του Ρεθύμνου "Ενοριακή Παρουσία" (63, συνολικά, τεύχη), επιμελήθηκε επτά  (07) εκδόσεις του Συλλόγου Κωφών Νομού Ρεθύμνης, ενώ είχε και τη φιλολογική επιμέλεια (με τον Θ. Πελαντάκη) και των έξι (06) τόμων των "Πρακτικών" του Διεθνούς Επιστημονικού Συνεδρίου για την Επαρχία Αγίου Βασιλείου από την Αρχαιότητα μέχρι σήμερα.

    Επίσης, ήταν και είναι μέλος διαφόρων Επιτροπών, όπως:

· Για εικοσαετία, περίπου, της "Γνωμοδοτικής Επιτροπής για την Ονομασία και μετονομασία οδών και πλατειών του Ν. Ρεθύμνου" (Γενική Δ/νση Περιφέρειας Κρήτης), της οποίας συνεχίζει να είναι μέλος.

· Της "Επιτροπής Προσθήκης Προσωνυμίας στα Σχολεία Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Ν. Ρεθύμνου"

· Γραμματέας της "Οργανωτικής Επιτροπής του Διεθνούς Επιστημονικού Συνεδρίου (Φθινόπωρο 2008) «Η επαρχία Αγίου Βασιλείου Ρεθύμνου από την αρχαιότητα έως και σήμερα. Περιβάλλον- Αρχαιολογία- Ιστορία- Κοινωνία».

· Της "Επιτροπής Ανεγέρσεως Μνημείου Τιμής προς τον μακαριστό Μητροπολίτη Κρήτης κυρό Βασίλειο Μαρκάκη", στη γενέτειρα αυτού Κεραμέ του Δήμου Λάμπης. 

 .Της "Επιτροπής Αξιολόγησης Περιοδικών και λοιπών εντύπων των Γυμνασίων και Λυκείων τού Νομού Ρεθύμνου".

. Είναι, επίσης, μέλος της UNICEF, της "Ελληνικής Ονοματολογικής Εταιρείας", Φίλος και Συνεργάτης του Συλλόγου Κωφών Νομού Ρεθύμνου, των ΑμεΑ Ρεθύμνου και άλλων Συλλόγων και Εταιρειών.

Για τη δράση του ο Κωστής Ηλ. Παπαδάκης έχει λάβει τις εξής τιμητικές διακρίσεις :

1. Από την Ιερά Επαρχιακή Σύνοδο της Εκκλησίας της Κρήτης, την ανωτάτη τιμητική διάκριση Αυτής, τον Σταυρό των Αγίων ενδόξων και πανευφήμων  Αποστόλων Παύλου και Τίτου.

2. Από την Ακαδημία Αθηνών, Α' Έπαινο, για το βιβλίο του "Λαϊκή Πίστη και Λατρεία" (Θεολογική- Λαογραφική Μελέτη).

3. Από τον Δήμο Αγίου Βασιλείου, Περιφερειακής Ενότητας Ρεθύμνου, "Έπαινο", για την πολυετή έρευνα και μελέτη θεμάτων της Ιστορίας, της Ορθόδοξης Παράδοσης, της Λαογραφίας και ιδιαίτερα της Γλώσσας, με το περισπούδαστο έργο του: "Τοπωνυμικό της Επαρχίας Αγίου Βασιλείου Ρεθύμνου" (σελ. 656), το οποίο και απέστειλε, με πρωτοβουλία του, ο Δήμος προς βράβευση στην Ακαδημία Αθηνών, θεωρώντας το ως έργο εθνικής σημασίας. Επίσης, για την ουσιαστική συνεισφορά του στην οργάνωση και πραγματοποίηση του πρώτου Διεθνούς Επιστημονικού Συνεδρίου για την περιοχή τού Δήμου Αγίου Βασιλείου (2008).  

4. Από τον "Πολιτιστικό Οργανισμό Δήμου Αγίου Νικολάου, Κρήτης", "Β΄ Βραβείο Διηγήματος" (με χρηματικό έπαθλο), για τη συμμετοχή του στον 24ο Παγκρήτιο Λογοτεχνικό Διαγωνισμό (2007).

5. Από το Πνευματικό Κέντρο Πειραιά "Ο ΦΙΛΩΝ" Πανελλήνια διάκριση, με Χρυσό Μετάλλιο και Έπαινο, για το βιβλίο του, με τους μαθητές του: "Ο Λόφος του Τ. Σταυρού της πόλης μας χθές και σήμερα", σσ. 64 (1994).

6. Από το Πνευματικό Κέντρο Πειραιά "Ο ΦΙΛΩΝ" Πανελλήνια διάκριση, με Χρυσό Μετάλλιο και Έπαινο, για το βιβλίο του, με τους μαθητές του: "Γλυπτά και ενεπίγραφες πλάκες του Ρεθύμνου", σσ. 230 (2000).

7. Από τον "Σύλλογο Κεραμιανών Αγίου Βασιλείου Ρεθύμνης «Ο Άγιος Παντελεήμων" (της Αθήνας) και από τον "Εκπολιτιστικό Σύλλογο Κεραμέ- Αγαλλιανού", ασημένια "Τιμητική Πλακέτα" για τη συγγραφή του βιβλίου των δύο χωριών ("Κεραμές και Αγαλλιανός, κοινή Πορεία μέσα στον χρόνο", Ρέθυμνο 2002, σελ. 324).

8. «Επίτιμο μέλος» του "Εκπολιτιστικού Συλλόγου Κεραμέ- Αγαλλιανού".

9. Από τον "Σύλλογο Φίλων Κλασικής Μουσικής και Όπερας", Αθήνα, για τις εκατοντάδες μουσικοκριτικές του σε  συναυλίες Κλασικής Μουσικής στην πόλη του Ρεθύμνου. 

10. Από το "Σώμα Ελλήνων Προσκόπων"  του απενεμήθη το "Αναμνηστικό Δίπλωμα του Αδαμάντινου Ιωβηλαίου", για την προσφορά του στο έργο του ρεθεμνιώτικου προσκοπισμού.

11. Από τον "Σύλλογο Κωφών Ν. Ρεθύμνου" "Τιμητική Πλακέτα" για την εικοσιπενταετή (από την ίδρυσή του) συμπαράστασή του στο έργο του και τη συμμετοχή του στις Οργανωτικές Επιτροπές των επτά (07) Επιστημονικών Συνεδρίων- Ημερίδων, που πραγματοποίησε στο διάστημα αυτό.

12. Από τον "Σύλλογο Κωφών Ν. Ρεθύμνου" "Τιμητική Πλακέτα" για τον σχεδιασμό, την επιστημονική επιμέλεια και τις διορθώσεις των επτά (07) βιβλίων, που ο Σύλλογος, μέχρι στιγμής, έχει εκδώσει από ισάριθμα Συνέδρια και Ημερίδες.

13.  Από τον "Σύλλογο Κωφών Λεμεσού Κύπρου" "Τιμητική Πλακέτα".

14. Από την τοπική εφημερίδα "Ελευθερία" "Τιμητική Πλακέτα" ("Η Διάκριση της Ελεύθερης Πέννας" ).

15. Από τον "Σύλλογο Γονέων και Κηδεμόνων του 1ου Γυμνασίου Ρεθύμνου" "Τιμητική Πλακέτα" για την προσφορά του στο Σχολείο.

16. Από τον Δήμο Αγίου Βασιλείου, Περιφερειακής Ενότητας Ρεθύμνου, Τιμητική Πλακέτα για την εν γένει σημαντική συμβολή του στην ανάδειξη και προώθηση της Τοπικής Ιστορίας του Δήμου. 

17. Από την Ι. Μητρόπολη Λάμπης, Συβρίτου και Σφακίων Τιμητική Πλακέτα για τη συμβολή του στην ανάδειξη της ζωής και του έργου του αοιδίμου Μητροπολίτου Κρήτης κυρού Βασιλείου Μαρκάκη.

Ε Ρ Γ Ο Γ Ρ Α Φ Ι Α

ΚΩΣΤΗ ΗΛ. ΠΑΠΑΔΑΚΗ

Ι. ΒΙΒΛΙΑ:

1. Θέματα Αγωγής του Παιδιού κατά τον ι. Χρυσόστομο, σελ. 175 (εξαντλημένο), που σε σύντομο χρονικό διάστημα γνώρισε δύο εκδόσεις (1993 α΄ έκδοση, 1994 β΄ έκδοση).

2. Ο Λόφος του Τιμίου Σταυρού της πόλης μας χθες και σήμερα (Πρόγραμμα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης του 1ου Γυμνασίου Ρεθύμνου), Ρέθυμνο 1994, σελ. 64 (χρυσό μετάλλιο από τον ετήσιο Πανελλήνιο Διαγωνισμό Πολιτιτιστικών Δραστηριοτήτων τού Πνευματικού Κέντρου "Φίλων" του Πειραιά).

3. Γλυπτά και Ενεπίγραφες Πλάκες του Ρεθύμνου (Πρόγραμμα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης του 1ου Γυμνασίου Ρεθύμνου), Ρέθυμνο 2000, σελ. 230 (χρυσό μετάλλιο από τον ετήσιο Πανελλήνιο Διαγωνισμό Πολιτιτιστικών Δραστηριοτήτων τού Πνευματικού Κέντρου "Φίλων" του Πειραιά).

4. Νικόλαος Γεωργίου Παπαδάκης, Ρέθυμνο 1997,σσ. 64. Πρόκειται για τη βιογραφία τού Ρεθεμνιώτη Καθηγητή τής Φιλοσοφικής Σχολής και Πρύτανη τού Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης Νικολάου Γ. Παπαδάκη. Με το βιβλίο του αυτό, και σχετική διάλεξή του στο Λύκειο Ελληνίδων Ρεθύμνου, ο Κωστής Παπαδάκης ανέδειξε τη σπουδαία αυτή ρεθεμνιώτικη μορφή, που στις μέρες μας ήταν εντελώς ξεχασμένη και άγνωστη και σ' αυτόν τον ίδιο τον τόπο του.

5. Αναφορά στην Αρκαδική Εθελοθυσία (συλλογική εργασία), έκδοση του Πολιτιστικού Συλλόγου Περιβολίων– Μισιρίων, Περιβόλια 1997.

6. Κεραμές και Αγαλλιανός, Κοινή Πορεία μέσα στον χρόνο, Ρέθυμνο 2002, σσ. 324, ιστορική αρχαιολογική και λαογραφική μελέτη, για τα συγκεκριμένα χωριά τής επαρχίας Αγίου Βασιλείου.

7. Ρέθυμνο 1900- 1950, τόμοι Α΄και Β΄, Ρέθυμνο 2010, σελ. 600, μια εγκυκλοπαίδεια του παλιού Ρεθύμνου.

8. Χωριά της επαρχίας Αγίου Βασιλείου Ρεθύμνου και από 1/1/2011 Δήμου Αγίου Βασιλείου Περιφέρειας Κρήτης (συλλογική εργασία), στη σειρά των «Πρακτικών» τού Διεθνούς Επιστημονικού Συνεδρίου: «Η πρώην επαρχία Αγίου Βασιλείου Ρεθύμνου από την αρχαιότητα έως σήμερα» (Πλακιάς- Φθινόπωρο 2008), τ. Δ΄, Ρέθυμνο 2011, σελ. 608.

O Κωστής Ηλ. Παπαδάκης έγραψε τα χωριά- οικισμούς: Άγιος Βασίλειος, Ασώματος, Βρύσες, Γιαννιού, Καλή Συκιά, Κάνεβος, Καρήνες, Κοξαρέ (Ατσιπάδες), Λίγκρες, Μαριού, Μύρθιος, Πλακιάς, Ι. Μ. Πρέβελη, Φραττί (σύνολο σελ. 190).

9. Τοπωνυμικό της Επαρχίας Αγίου Βασιλείου Ρεθύμνου (και από 1/1/2011 Δήμου Αγίου Βασιλείου Περιφερειακής Ενότητας Ρεθύμνου), Ρέθυμνο 2011, σελ. 656.

      Παραθέτονται 8000, περίπου, τοπωνύμια, τα οποία ετυμολογούνται, αιτιολογούνται και επεξεργάζονται λεπτομερώς, καθώς και εισαγωγικά στοιχεία (γεωγραφικά, πληθυσμιακά, ιστορικά, αρχαιολογικά, λαογραφικά κ.λπ) για κάθε χωριό (38 συνολικά χωριά) της εν λόγω επαρχίας [εκδίδεται ως Ε΄ τόμος στη σειρά των Πρακτικών τού Διεθνούς Επιστημονικού Συνεδρίου για την επαρχία Αγίου Βασιλείου (Πλακιάς 2008)]. Έπαινος Δήμου Αγίου Βασιλείου, Π.Ε. Ρεθύμνου.

10. Ιερά Μονή Μεταμορφώσεως τού Σωτήρος Χριστού Κουμπέ Ρεθύμνου και ο νεότερος Ιδρυτής της Νέστωρ Ι. Βασσάλος, ο Διονυσιάτης, Ρέθυμνο 2011, σ. 243.

11. Τοπωνυμικό τού αστικού χώρου τής πόλης του Ρεθύμνου/ Συνοικίες- Εκκλησίες και Μοναστήρια τής Ενετοκρατίας- Τουρκοκρατίας μέχρι και τις αρχές τού 20ου αι.

    Παρατίθενται ετυμολογία αυτών, ιστορικά, αρχαιολογικά κ.λπ. στοιχεία και γίνεται, για πρώτη φορά, προσπάθεια επακριβούς εντοπισμού τής θέσης για το σύνολο σχεδόν αυτών. Βάσει της μελέτης μας αυτής, έχει, ήδη, δημιουργηθεί, κατόπιν προτάσεως του Δήμου Ρεθύμνου, διαδικτυακός χάρτης των συνοικιών και τοπωνυμίων του Δήμου Ρεθύμνου, από το Εργαστήριο Γεωφυσικής–Δορυφορικής Τηλεπισκόπησης και Αρχαιοπεριβάλλοντος, του Ιδρύματος Μεσογειακών Σπουδών (ΙΜΣ- ΙΤΕ), υπό τον τίτλο: «Ρέθυμνο Οίκηση 53 αιώνων – Συνοικιών, Τοπωνυμίων και Μνημείων του Ρεθύμνου Επίσκεψις». [Η συγκεκριμένη εφαρμογή βρίσκεται, ήδη, αναρτημένη στις ιστοσελίδες του Δήμου Ρεθύμνου (www.rethymno.gr) και «Ψηφιακή Κρήτη» (digitalcrete.ims.forth.gr), απευθείας στον ιστότοπο: historicalcrete.ims.forth.gr καθώς και στο παρόν Ιστολόγιο μας (http://ret-anadromes.blogspot.com].

12. Λαϊκή Πίστη και Λατρεία, Άγιοι Θεράποντες με “ειδικό» χάρισμα ιαμάτων- Προστάτες- Έφοροι και Επόπτες άγιοι τής Ορθοδόξου Ελληνικής Εκκλησίας (Θεολογική- Λαογραφική Μελέτη), ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΓΡΗΓΟΡΗ, Αθήνα 2018, σελ. 472 (Α΄ Έπαινος Ακαδημίας Αθηνών).

13. Βασίλειος Εμμ. Μαρκάκης (1872- 1950), Ο αντιστασιακός από Αρκαδίας Μητροπολίτης Κρήτης, ο εμπνευστής και πρωτεργάτης της Γεωργικής Σχολής Μεσαράς, Ρέθυμνο 2020 (1η Βιογραφία του άνδρα), σελ. 242.

14. Η συμβολή της επαρχίας Αγίου Βασιλείου Ρεθύμνου στην Επανάσταση του Εικοσιένα (περίοδος 1821- 1930)- Με ενεργό συμμετοχή Αγιοβασιλειωτών στα κυριότερα πολεμικά γεγονότα της Επανάστασης στην Κρήτη, σελ. 170. 

15.  Οι άγιοι Ιωάννης ο Ξένος (Κτίτωρ της Ιεράς Μονής Μυριοκεφάλων Ρεθύμνου) και Ιωάννης ο Ερημίτης (Γουβερνέτου) και το πρόβλημα της ταύτισής τους, Ρέθυμνο 2022, σ. 500 (στο τυπογραφείο).

16. Τα Κρητικά Μοιρολόγια (Ο Χάρος και ο Άδης στα Κρητικά Μοιρολόγια), σελ. 45. 

17. Οι άγιοι Τέσσερις Μάρτυρες του Ρεθύμνου, Συναξαριακά & Βιογραφικά Στοιχεία αυτών- Έλεγχος "Ημαρτημένων", σελ. 272.  

  

ΙΙ. ΒΙΒΛΙΑ ΕΤΟΙΜΑ ΠΡΟΣ ΕΚΔΟΣΗ

1.  Αναμνήσεις από το Ρέθυμνο των παιδικών μου χρόνων (δεκαετίες 1950- 60).

2. Θέματα Αγωγής της Νεότητας (Παιδαγωγικοί προβληματισμοί με αφετηρία τον λόγο του Μεγάλου Βασιλείου «Προς τους νέους, όπως αν εξ ελληνικών ωφελοίντο λόγων»)

3. Επίσκοπος Ρεθύμνης Γεράσιμος Περδικάρης (βάσει ενός Μαρτυρολογίου του Παύλου Βλαστού)

4.  Δυο Αμαριώτες άγιοι: Άγιος Μεθόδιος (Σιλιγάρδος), επίσκοπος Λάμπης, ο εκ Βιζαρίου και Άγιος Ματθαίος εκ Γερακαρίου ο εν Ρεθύμνω (συνεργασία)  

ΙΙΙ. ΑΝΑΤΥΠΑ- ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ

Ακόμα, να σημειωθεί ότι έχουν δημοσιευθεί, μέχρι στιγμής, πάνω από εκατό (100) επιστημονικές εργασίες του Κωστή Ηλ. Παπαδάκη σε κρητολογικά, θεολογικά, λαογραφικά και φιλολογικά περιοδικά και πολλές από αυτές (άνω των 50) κυκλοφορούν και σε ανάτυπα. Αμέσως παρακάτω αναφέρονται οι σπουδαιότερες από αυτές:

1. Τα Μοναστήρια τού Αγίου Αντωνίου στο λόφο Φουρκοκέφαλο και της Μεταμορφώσεως του Σωτήρος στον Κουμπέ του Ρεθύμνου, περιοδ. Νέα Χριστιανική Κρήτη, τ. 3, Ρέθυμνο 1990, σσ. 16 (ανάτυπο).

2. Το Μοναστήρι τής Μεταμορφώσεως τού Σωτήρος Κουμπέ, όπως το είδε ο Ανώνυμος Ρεθεμνιώτης Ζωγράφος στην απεικόνιση του Ρεθύμνου των αρχών του ΙΖ΄ αι., περιοδ. Κρητολογικά Γράμματα, τ. 3/4, Ρέθυμνο 1991, σσ. 6 (ανάτυπο).

3. Η Ι. Μονή Βλατάδων Θεσσαλονίκης και οι ιδρυτές της Δωρόθεος και Μάρκος Βλαττής, περιοδ. Νέα Χριστιανική Κρήτη, τ.10, Ρέθυμνο 1993, σσ. 22 (ανάτυπο).

4. Τα Κρητικά βιβλία στην περίοδο 1866-69 και τα Κρητικά Τυπογραφεία στην περίοδο 1864- 1912, περιοδ. Κρητολογικά Γράμματα, τεύχ. 7/8, Ρέθυμνο 1993 (ανάτυπο).

5. Ορισμένες κακοποιήσεις της Δημοτικής μας Γλώσσας, τα πιο συνηθισμένα γραμματικά και συντακτικά σφάλματα που παρατηρούνται, σήμερα, στη νεοελληνική μας γλώσσα, καταχωρημένα σύμφωνα με τη διαίρεση των Μερών του Λόγου, σελ. 15 (Ρεθεμνιώτικες Αναδρομές http://ret-anadromes.blogspot.com/ ετικέτα: Κοινωνικά Θέματα)

6. Διαχρονική θεολογική και φιλολογική θεώρηση τού θέματος τής διγλωσσίας, περιοδ. Αναζητήσεις, Συνδέσμου Φιλολόγων Ν. Ρεθύμνου, τεύχ. 1 (1993), 77-79 (ανάτυπο).

7. Ορισμένες "κακοποιήσεις" που παρατηρούνται στο μάθημα τής Έκφρασης - Έκθεσης στο Γυμνάσιο, "Έκφραση- Έκθεση", Ομάδας Φιλολόγων Σ. Φ. Ν. Ρεθύμνης, Ρέθυμνο 1994, σσ. 49- 54.

8. Ο Κωσταντής από τις Λίγκρες, περιοδ. Αμάλθεια, Λασιθίου, τ. 100-101, Άγιος Νικόλαος 1994, σσ. 16 (ανάτυπο).

9. Τοπωνύμια τής περιοχής Αγαλλιανού Αγίου Βασιλείου Ρεθύμνου, περιοδ. Αναζητήσεις, Συνδέσμου Φιλολόγων Ν. Ρεθύμνου, τ. 2, Ρέθυμνο 1994, 101-110.

10. Τοπωνύμια τού χωριού Κεραμές Αγίου Βασιλείου Ρεθύμνης, περιοδ. Κρητολογικά Γράμματα, τ.11, Ρέθυμνο 1995, σσ. 18 (ανάτυπο).

11. Η Αρκαδική εποποιία στη Ρομαντική Ποίηση τού ΙΘ΄ αιώνα, περιοδ. Κρητολογικά Γράμματα, τ.12, Ρέθυμνο 1996, σσ. 14 (ανάτυπο).

12. Ο Κωνσταντίνος Εμμ. Πετυχάκης (1853- 1929) και ο Φιλεκπαιδευτικός Σύλλογος Ρεθύμνης, περιοδ. Αναζητήσεις, Συνδέσμου Φιλολόγων Ν. Ρεθύμνου, τεύχ. 3- 4, Ρέθυμνο 1996, 99-105.

13. Το μελόδραμα τού Γεωργίου Παράσχου "Η Μάχη των Κεραμειών" και ο 'άγνωστος' Ύμνος της Κρήτης, περιοδ. Ελλωτία, Δήμου Χανίων, τ. 6, Χανιά 1997, σσ. 16 (ανάτυπο).

14. Το Δημοτικο Σχολείο Κεραμέ (1899-1988), περιοδ. Αναζητήσεις, του Συνδέσμου Φιλολόγων Ν. Ρεθύμνου, τεύχ. 5, Ρέθυμνο 1997, σσ. 12 (ανάτυπο).

15. Η Μεγάλη Κρητική Επανάσταση στη Ρομαντική Λογοτεχνία τού ΙΘ΄ αιώνα, περιοδ. Ελλωτία, Δήμου Χανίων, τ. 7, Χανιά 1998, σσ. 16 (ανάτυπο).

16. Φορητές εικόνες από τον Κεραμέ Αγίου Βασιλείου Ρεθύμνης, περιοδ. Νέα Χριστιανική Κρήτη, τ. 18, Ρέθυμνο 1998, σσ. 41 (ανάτυπο).

17. Τοπωνύμια τής επαρχίας Αγίου Βασιλείου με αρχαία ελληνική προέλευση, Πρακτικά του διήμερου επιστημονικού Συνεδρίου τής Ιστορικής- Λαογραφικής Εταιρείας Ρεθύμνης με τίτλο: Τα Κρητικά Τοπωνύμια,  Ρέθυμνο 6-7 Νοεμβρίου 1998 (ανάτυπο).

18. Βασίλειος Μαρκάκης, Μητροπολίτης Κρήτης, περιοδ. Δήμου Χανίων Ελλωτία, τ.8, Χανιά 1999, σσ. 193- 216  (ανάτυπο).

19. Συμπληρωματικά στοιχεία για τον Μητροπολίτη Κρήτης Βασίλειο Μαρκάκη (1872-1950), περιοδ. Δήμου Χανίων Ελλωτία, τ. 9, Χανιά 2000-2001, σσ. 153- 174.

20. Εκκλησίες και φορητές εκόνες από τον Αγαλλιανό Αγίου Βασιλείου Ρεθύμνης, περιοδ. Νέα Χριστιανική Κρήτη, τ. 19, Ρέθυμνο 1999/2000, σσ. 14 (ανάτυπο).

21. Βιώννος ή Κιονία: Μια άγνωστη αρχαία πόλη παρά τον Κεραμέ Αγίου Βασιλείου Ρεθύμνης, περιοδ. Κρητολογικά Γράμματα, τ. 15/16, Ρέθυμνο1999/2000, σσ. 12 (ανάτυπο).

22. Ορισμένες γλωσσικές κακοποιήσεις και το ζήτημα τής ιστορικής ορθογραφίας, περιοδ. Αναζητήσεις, Συνδέσμου Φιλολόγων Ν. Ρεθύμνου, τεύχ. 7-8 (2000), 93-102.

23. Χριστιανικά Τοπωνύμια τής Επαρχίας Αγίου Βασιλείου Ρεθύμνης, περιοδ. Νέα Χριστιανική Κρήτη, τ. 22, Ρέθυμνο 2003, σσ. 16 (ανάτυπο).

24. Θεράποντες Άγιοι τής Ορθοδόξου Ελληνικής Εκκλησίας με «ειδικό» χάρισμα ιαμάτων, Λαϊκή Ιατρική, Διεθνές επιστημονικό Συνέδριο, από την ΙΛΕ Ρεθύμνου, Πρακτικά, Ρέθυμνο 2003, σσ. 44.

25. Η πολύχρωμη λιθογραφία "Ο βομβαρδισμός τής Τσικαλαριάς και η Ανάστασις τής Κρήτης" του έτους 1898 από τον Κεραμέ τού Αγίου Βασιλείου Ρεθύμνης, περιοδ. Αναζητήσεις, Συνδέσμου Φιλολόγων Ν. Ρεθύμνου, τεύχ. 9 (2003), 153-158.

26. Χριστιανικά Τοπωνύμια τής Επαρχίας Αγίου Βασιλείου Ρεθύμνης, περιοδ. Νέα Χριστ. Κρήτη, τ. 23 (2004), σσ. 12 (ανάτυπο).

27. Τοπωνύμια τής επαρχίας Αγίου Βασιλείου Ρεθύμνου με περιφραστική εκφορά, περιοδ. ΟΝΟΜΑΤΑ, της Ελληνικής Ονοματολογικής Εταιρείας , τ. 17-18, Αθήνα 2005, σσ.18 (ανάτυπο).

28. Ιστορικοί πλάτανοι τού Ρεθύμνου με ειδική αναφορά στο μαρτύριο και στον τρόπο τελείωσης των αγίων Τεσσάρων Νεομαρτύρων (Πρακτικά Συνεδρίου), περιοδ. Νέα Χριστιανική Κρήτη, τ. 24 (2005), σσ. 9 (ανάτυπο).

29. Τοπωνύμια Καρηνών Αγίου Βασιλείου Ρεθύμνου, περιοδ. Άγονη Γραμμή, τ. 1, Ρέθυμνος 2005, σσ. 65-80.

30. Μαθητικό Λεύκωμα τού 1926, περιοδ. Αναζητήσεις, Συνδέσμου Φιλολόγων Ν. Ρεθύμνου, τεύχ. 10 (2006), σσ. 98-106.

31. Ορισμένα προβληματικά τοπωνύμια τής επαρχίας Αγίου Βασιλείου Ρεθύμνου, (Ανακοίνωση στο Ι΄ Διεθνές Κρητολογικό Συνέδριο, Χανιά 1-8 Οκτωβρίου 2006).  

32. Δύο Ρεθεμνιώτες Αγιογράφοι τής Κρητοεπτανησιακής Ζωγραφικής, περιοδ. Άγονη Γραμμή, τ. 3, Ρέθυμνο 2008, σσ. 28- 30.

33. Κυριώνυμα τοπωνύμια τής επαρχίας Αγίου Βασιλείου (Οικογενειακά Ονόματα- Βαπτιστικά- Ανδρωνυμικά- Παρωνύμια- Εθνικά- Κοινωνικές Ομάδες), Ανακοίνωση στο Διεθνές Επιστημονικό Συνέδριο: Η επαρχία Αγίου Βασιλείου από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα, Ρέθυμνο, Πλακιάς 19 μέχρι 23 Οκτώβρη 2008, σσ. 112. 

34. Ονοματολογία των σπηλαίων δήμων Λάμπης και Φοίνικα επαρχίας Αγίου βασιλείου (Ανακοίνωση στο Διεθνές Επιστημονικό Συνέδριο Η επαρχία Αγίου Βασιλείου από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα, Ρέθυμνο, Πλακιάς 19 μέχρι 23 Οκτώβρη 2008, σσ. 33).

35. Η δημώδης παράδοση και η εκκλησιαστική υμνογραφία για τον άγιο Μεθόδιο (Σιλιγάρδο), Επίσκοπο Λάμπης (+ 9/7/1793 (Ανακοίνωση στο Συνέδριο: Η Επαρχία Αμαρίου από την Αρχαιότητα έως σήμερα, Φουρφουράς – Αποστόλοι Αμαρίου, 27- 30 Αυγούστου 2010. Νέα Χριστιανική Κρήτη, τ. 37 (ανάτυπο). 

36. Τα οικογενειακά: “Κυρίμης” (ή Χατζηδάκης), στις επαρχίες Αγίου Βασιλείου και Μυλοποτάμου Ρεθύμνου και “Βίδος”, στην επαρχία Αγίου Βασιλείου (Ανακοίνωση στο ΙΑ΄ Διεθνές Κρητολογικό Συνέδριο, Ρέθυμνο, 21- 27 Οκτωβρίου 2011).

37. Βασίλης Α. Κουρής, Ένας χαρισματικός εικοσάχρονος ποιητής (1972- 1994), εφημ. Κρητική Επιθεώρηση 10 και 11/1/2013.

38. Τοπωνυμικά του Ρεθύμνου (δρόμοι και συνοικίες) σχετιζόμενα με τη Ρωσική Παρουσία στο Ρέθυμνο (1897- 1909), περιοδ. Κρητολογικά Γράμματα, τ. 23, Ρέθυμνο 2013, σσ. 12.

39. Πασχαλινές ευχές του Νίκου Καζαντζάκη προς τον Κεραμιανό αντιστασιακό Μητροπολίτη Κρήτης Βασίλειο Μαρκάκη (1872- 1950), Ρεθεμνιώτικα Νέα 14/5/2013.

40. Εκκλησίες και Μονές (Ορθοδόξων και Ρ/καθολικών) τής πόλης τού Ρεθύμνου, κατά την Ενετοκρατία, αναφερόμενες στα Κατάστιχα των Νοταρίων, Νέα Χριστιανική Κρήτη, Περίοδος Γ΄, τ. 33, Ρέθυμνο 2014, σσ. 34 (ανάτυπο). 

41. Δύο Μαρτυρολόγια τού Παύλου Βλαστού (επισκόπου Ρεθύμνης Γερασίμου Περδικάρη και Ηγουμένου Ι. Μ. Ασωμάτων, Αμαρίου, Μελχισεδέκ) (Ανακοίνωση στο Συνέδριο «ο Παύλος Βλαστός και το έργο του», Ρέθυμνο- Χανιά 17- 19 Οκτωβρίου 2014) (ανέκδοτη).

42. Τοπωνυμικό τού Μασταμπά, Ανακοίνωση στο Συνέδριο: «Ο Μασταμπάς από το τότε μέχρι το σήμερα», Ρέθυμνο 14-15 Ιουνίου 2014.

43. Συνοικίες τής πόλης τού Ρεθύμνου στα χρόνια τής Τουρκοκρατίας [1646- 1898 (1913)], (Ανακοίνωση στο Συνέδριο «Τα τοπωνύμια τής Κρήτης», τής Ιστορικής, Λαογραφικής και Αρχαιολογικής Εταιρείας Κρήτης, Χανιά 2-4 Οκτωβρίου 2015) (ανέκδοτη).

44. Ο Χάρος και ο Άδης στα Κρητικά Μοιρολόγια [Συλλογή Π. Βλαστού, Άσματα Λαϊκά Κρητών ή Συλλογή Κρητικής Ποιήσεως Ποικίλης, τ. Α΄, 1850, ενότητα: «Άσματα Κρητών περί τού Χάρωνος» (1860), σελ. 1209- 1276] (Ανακοίνωση στο Συνέδριο τού Κέντρου Κρητικής Λογοτεχνίας Τα Κρητικά Μοιρολόγια, Ανώγεια 13-15 Νοεμβρίου  2015, σσ. 45. 

45. Λόγος Καθηγητή και Πρύτανη του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης Νικολάου Γ. Παπαδάκη «Τι είναι δι’ ημάς το Αρκάδι;», Πρακτικά Ημερίδας «Μαρτυρίες για τη μονή Αρκαδίου», Ιστορικό και Λαογραφικό Μουσείο Ρεθύμνης 23/10/2016, σσ. 10.

46. Οι τελευταίοι αγώνες του Κρητικού Λαού για την Ένωση με την Ελλάδα (1913- 2013) (Ρεθεμνιώτικες Αναδρομές http://ret-anadromes.blogspot.com/ ετικέτα:  )

47. «Σχέσεις Αστερουσίων και επαρχίας Αγίου Βασιλείου Ρεθύμνου- Σχέσεις παράλληλοι Ρεθεμνιώτικου και Ηρακλειώτιου Νότου», εισήγηση στο συνέδριο με τίτλο: Τα Αστερούσια της παράδοσης και της Ιστορίας, του Κέντρου Κρητικής Λογοτεχνίας, Ηράκλειο 2017, σσ. 18.

48. Εξακρίβωση της θέσης ορισμένων καθιδρυμάτων του αγίου Ιωάννου του Ξένου, διά της γλωσσικής, φιλολογικής και θεολογικής θεώρησης της Διαθήκης και των συναξαρίων αυτού, περιοδ. Νέα Χριστιανική Κρήτη, τεύχ. 35, Ρέθυμνο 2017, σσ. 10 (ανάτυπο).

49. Η συμμετοχή του Ρεθύμνου στον αγώνα του ’21, Ρεθεμνιώτικα Νέα, 6/3/2018.

50. Ο άγιος Ιωάννης ο Ερημίτης και το πρόβλημα ταύτισής του προς τον Άγιο Ιωάννη τον Ξένο, περιοδ. Νέα Χριστιανική Κρήτη, τεύχ. 36, Ρέθυμνο 2018, σσ. 37 (ανάτυπο).

51. Μαρίας Τσιριμονάκη αναμνήσεις, Εκδήλωση Μνήμης Κόσμημα Πνευματικόν, Μαρία Τσιριμονάκη 1925- 2017, Ρέθυμνο 2018, σσ. 12.

52. Βίος και Πολιτεία του Οσίου Ιωάννη του Ξένου ιεραποστολικό έργο και καθιδρύματα αυτού στον νομό Χανίων, περιοδ. Εν Χανίοις, τ. 12, Χανιά 2018, σσ. 25.

53. Τα βιβλία του Μανόλη Κούνουπα Ακόμα Ψηλότερα, Αναβολέματα και Νίκησε δυο φορές τον θάνατο, στην Εκδήλωση Μνήμης στον Μανόλη Κούνουπα (1926- 2018), Ρέθυμνο 2019, σσ. 12.

54. Βασίλειος Ε. Μαρκάκης (1872- 1950) ο αντιστασιακός από Αρκαδίας Μητροπολίτης Κρήτης ο εμπνευστής και πρωτεργάτης της Γεωργικής Σχολής Μεσαράς, περιοδ. Εν Εσόπτρω, Ι. Μητροπόλεως Γορτύνης και Αρκαδίας, τεύχ. 54, 2019, σσ. 28- 95.

55. Το Αρκάδι σύμβολο θυσίας και ηρωισμού (8- 9 Νοεμβρίου 1866), στον τόμο Φως από το Λυχνάρι, της Χριστιανικής Ένωσης «Ο Απόστολος Παύλος», Ηρακλείου (υπό έκδοση)

56. Η αρχαία πόλη Φοίνικας, σημερινό Λουτρό Σφακίων και το ναΰδριο του αποστόλου Παύλου στον «Οπίσω Αιγιαλόν» (κτίσμα του Οσίου Κυρ Ιωάννου του Ξένου, Κτίτορος της Παναγίας των Μυριοκεφάλων), Κρητική Επιθεώρηση 19 και 25/9/2019 (συνέχειες 2).

57. Η Κρητική Διάλεκτος πολύτιμο εργαλείο παραγωγής γνήσιου κρητικού λόγου και πολιτισμού, Ημερίδα για την Κρητική Διάλεκτο από το Ιστορικό και Λαογραφικό Μουσείο Ρεθύμνης Ρέθυμνο Σεπτέμβριος 2020, σ. 12.

58. Τοπωνυμικά παράλληλα σχετικά με τον άνεμο που φυσάει σε μια περιοχή, της επαρχίας Αγίου Βασιλείου Ρεθύμνου, 

Ιστολόγιο Ονοματολογικής Εταιρείας Ελλάδος

(https://onomatologiki.wordpress.com).

59. Τα τουρκικά τοπωνύμια με αναφορά στα Κρητικά Τουρκωνύμια,

Ιστολόγιο Ονοματολογικής Εταιρείας Ελλάδος

(https://onomatologiki.wordpress.com)

60. Ακριτικά τοπωνύμια της επαρχίας Αγίου Βασιλείου Ρεθύμνου, Ιστολόγιο Ονοματολογικής Εταιρείας Ελλάδος

(https://onomatologiki.wordpress.com)

61. Τοπωνύμια της επαρχίας Αγίου Βασιλείου Ρεθύμνου από μύθους- θρύλους- παραδόσεις, Ιστολόγιο Ονοματολογικής Εταιρείας Ελλάδος

(https://onomatologiki.wordpress.com)

62. Το Κρητικό τοπωνύμιο «Αρόλιθος», Ιστολόγιο Ονοματολογικής Εταιρείας Ελλάδος

(https://onomatologiki.wordpress.com)

63. Το μακροτοπωνύμιο Δαμνώνι της επαρχίας Αγίου Βασιλείου Ρεθύμνου, Ιστολόγιο Ονοματολογικής Εταιρείας Ελλάδος,
(https://onomatologiki.wordpress.com)

64. Η δημώδης παράδοση και η εκκλησιαστική υμνογραφία για τον Άγιο Μεθόδιο (Σιλιγάρδο), επίσκοπο Λάμπης (+ 9-7-1793), περιοδ. Νέα Χριστιανική Κρήτη, Ι. Μητροπόλεως Ρεθύμνης και Αυλοποτάμου, τεύχ. 37 (2019), σσ. 42.

65. Βίος και Πολιτεία του οσίου Ιωάννου του Ξένου (970- 1035;)- Ιεραποστολικό έργο και καθιδρύματα αυτού, περιοδ. Νέα Χριστιανική Κρήτη, τεύχ. 38, Ρέθυμνο 2020, σσ. 56.

66. Κοσμικά τοπωνύμια της πόλης του Ρεθύμνου κατά την Ενετοκρατία, αναφερόμενα στα κατάστιχα των Νοταρίων, περιοδ. Νέα Χριστιανική Κρήτη, τεύχ. 39, Ρέθυμνο 2021, σσ. 56.

67. Η Μάχη  στο Φραγκοκάστελο, περιοδ. Εν Χανίοις, Ετήσια έκδοση του Δήμου Χανίων, τομ. 15 (2021), σσ. 27.

68. Ζωωνυμικά Τοπωνύμια της επαρχίας Αγίου Βασιλείου, περιοδ. Ονόματα, Ονοματολογικής Εταιρείας Ελλάδος (Αφιέρωμα στον Ν. Κοντοσόπουλο), τ. 23 (1022), 237- 254.

69. Κοσμικά και Εκκλησιαστικά Τοπωνύμια της πόλης του Ρεθύμνου στα χρόνια της Τουρκοκρατίας [1646- 1898 (1913)], περιοδ. Νέα Χριστιανική Κρήτη, τεύχ. 40-41, Ρέθυμνο 2022-23, σσ. 60.

 

IV. ΦΙΛΟΛΟΓΙΚΗ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ:

1.   Υπήρξε μέλος της Συντακτικής Επιτροπής του επιστημονικού περιοδικού του Συνδέσμου Φιλολόγων  Ρεθύμνης Αναζητήσεις.

2.   Είχε τη Σύνταξη και Επιμέλεια του περιοδικού του Μητροπολιτικού Ναού της πόλης του Ρεθύμνου "Ενοριακή Παρουσία" (63, συνολικά, τεύχη). 

3.   Επιμελήθηκε τον τόμο: Ευγνωμοσύνης Κανίσκιον, Χρονικόν της επισκέψεως της Αυτού Θειοτάτης Παναγιότητος του Οικουμενικού Πατριάρχου κ.κ. Βαρθολομαίου εις την Ιεράν Μητρόπολιν Ρεθύμνης και Αυλοποτάμου κατά την 2αν και 3ην Σεπτεμβρίου 2012, Ρέθυμνον 2015.

4.    Είχε τη φιλολογική επιμέλεια (με τον κ. Θ. Πελαντάκη) των έξι (06) τόμων των "Πρακτικών" του Διεθνούς Επιστημονικού Συνεδρίου για την Επαρχία Αγίου Βασιλείου από την Αρχαιότητα μέχρι σήμερα.

     5.  Με τη δική του, επίσης, φιλολογική επιμέλεια έχουν εκδοθεί και πολλά άλλα βιβλία, καθώς και επτά (07) βιβλία του Συλλόγου Κωφών Νομού Ρεθύμνου, με τα «Πρακτικά» ισάριθμων πανελληνίων και ευρωπαϊκών επιστημονικών συνεδρίων του Συλλόγου, που πραγματοποιήθηκαν στο Ρέθυμνο:

α. Έγκαιρη παρέμβαση- Εκπαίδευση- Νοηματική Γλώσσα- Κοινωνική ένταξη και Αποκατάσταση των Κωφών (Πρακτικά διημερίδας), Ρέθυμνο 2000, σελ. 128.

β. Προπτικές μετά την αναγνώριση τής ελληνικής Νοηματικής    Γλώσσας (Πρακτικά Ημερίδας), Ρέθυμνο 2001, σελ. 91.

γ. Από την αναπηρία στην ενδυνάμωση τού κόσμου των Κωφών- Η Ευρώπη κατά των διακρίσεων (Πρακτικά Ευρωπαϊκού Συνεδρίου), Ρέθυμνο 2003, σελ. 144.

δ. Οι Κωφοί σήμερα- προοπτικές ένταξής τους σε μια κοινωνία  ισότητας και αποδοχής (Πρακτικά Ημερίδας), Ρέθυμνο 2004, σελ. 143.

ε. Οι Κωφοί στην κοινωνία τής Εκπαίδευσης, της γνώσης και της συμμετοχής (Πρακτικά Ημερίδας), Ρέθυμνο 2007, σελ. 64.

στ. 20 χρόνια Δημιουργικής Πορείας 1989- 2009 (Πρακτικά Ημερίδας), Ρέθυμνο 2010, σελ. 180.

ζ. Συνταγματική αναγνώριση της Ελληνικής Νοηματικής Γλώσσας και προσβασιμότητα: Η κατάσταση των δύο θεμελιωδών δικαιωμάτων των κωφών στη σημερινή εποχή (Πρακτικά Ημερίδας), Ρέθυμνο 2015, σελ. 152.

V. ΔΗΜΟΣΙΕΥΜΑΤΑ ΣΕ ΕΦΗΜΕΡΙΔΕΣ

     Τέλος, να σημειώσουμε ότι τα δημοσιεύματα του Κωστή Ηλ. Παπαδάκη- σε ρεθεμνιώτικες, άλλων νομών τής Κρήτης και αθηναϊκές εφημερίδες- υπερβαίνουν (αυτή τη στιγμή) τα 1500 και καλύπτουν, στο μεγαλύτερο μέρος τους, ιστορικά, λαογραφικά, θρησκευτικά και κοινωνικά θέματα και, κυρίως, κριτικές και παρουσιάσεις βιβλίων και κριτικές συναυλιών.

VI.  Π Α Ρ Α Ρ Τ Η Μ Α

Ε Ρ Γ Ο Γ Ρ Α Φ Ι Α 
                ΚΩΣΤΗ ΗΛ. ΠΑΠΑΔΑΚΗ 
                   (Σχετική με Ρεθεμνιώτικες μορφές) 

Ι. Β Ι Β Λ Ι Α

1. Νικόλαος Γεωργίου Παπαδάκης, Καθηγητής και Πρύτανης τού Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης (Ένας πράος και ταπεινός άνθρωπος,   φλογερός πατριώτης και χαρισματικός δάσκαλος), Ρέθυμνο 1997, σσ. 64.

Επίσης,
για τον Νικόλαο Γ. Παπαδάκη έχουν γραφεί τα άρθρα:
α) Ο Νικόλαος Παπαδάκης μέσα από μια επιστολή τού γιατρού Εμμ. Ιωσήφ Φραγκεδάκη, εφημ. Κρητική Επιθεώρηση 29/3/1996.
β) Νικόλαος Γεωργίου Παπαδάκης, Καθηγητής και Πρύτανης τού Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, εφημ. Κρητική Επιθεώρηση 9/4/1996.
γ) Νικόλαος Γ. Παπαδάκης, Καθηγητής και Πρύτανης τού Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, εφημ. Ρεθεμνιώτικη Γνώμη 4/4/1996.
δ) Νικόλαος Γεωργίου Παπαδάκης, εφημ. Κέντρος, Φλεβάρης- Μάρτης 1996.
ε) Φωτογραφίες που μιλούν από μόνες τους (αναφέρεται στον Νικόλαο Γ. Παπαδάκη), εφημ. Κρητική Επιθεώρηση 27/3/1996.

2. Ιερά Μονή Μεταμορφώσεως τού Σωτήρος Χριστού Κουμπέ Ρεθύμνου και ο νεότερος Ιδρυτής της Νέστωρ Ι. Βασσάλος, ο Διονυσιάτης, Ρέθυμνο 2011, σ. 243 (όπου η πρώτη βιογραφία του Νέστορος Βασσάλου).

Επίσης, για τον Νέστορα Βασσάλο έχουν δημοσιευθεί τα παρακάτω άρθρα:

α) Νέστωρ Βασσάλος (Ρεθεμνιώτικα Νέα 27/10/1989)
β) Νέστωρ Βασσάλος, Μια μεγάλη φυσιογνωμία τού Ρεθεμνιώτικου Μοναχισμού, περιοδ. Ορθόδοξο Μήνυμα, Ι. Μητροπόλεως Λάμπης, Συβρίτου και Σφακίων, τ. 27, Ιαν,- Φεβρ. 2003, 14- 16.

3. Βασίλειος Ε΄ Μαρκάκης (1872- 1950), Ο αντιστασιακός και φιλάνθρωπος Μητροπολίτης Κρήτης (1^η βιογραφία του άνδρα).

      Για τον Βασίλειο Μαρκάκη έχουν, επίσης, δημοσιευθεί και τα παρακάτω ανάτυπα και άρθρα:

Ι. Ανάτυπα

1. Βασίλειος Μαρκάκης (1872- 1950), Ο ταπεινός, φιλάνθρωπος και αντιστασιακός Μητροπολίτης Κρήτης, ανάτυπο από το περιοδ. Ελλωτία, τ. 8, Χανιά 1999, 193-215.

2. Συμπληρωματικά στοιχεία για τον Μητροπολίτη Κρήτης Βασίλειο Μαρκάκη (1872-1950), περιοδ. Δήμου Χανίων Ελλωτία, τ. 9 (2000-2001), σσ. 153- 174.

ΙΙ. Άρθρα:

α) Βασίλειος Μαρκάκης, Ο αντιστασιακός και φιλάνθρωπος Μητροπολίτης Κρήτης, Αδελφός τής Ιεράς Μονής Πρέβελη, περιοδ, Ορθόδοξο Μήνυμα, Ιεράς Μητροπόλεως Λάμπης, Συβρίτου και Σφακίων (σε 5 συνέχειες), τ. 22, 23, 24, 25, 26 (2002).

β) Βασίλειος Μαρκάκης, εφημερ. Κεραμιανών τής Αθήνας Κεραμέτυπος, Μάϊος 2003

ΙΙΙ. Α Ρ Θ Ρ Α σχετικά με Ρεθεμνιώτικες μορφές

1. α) Τίτος Συλλιγαρδάκης, Η ενσάρκωση τής πνευματικής αξίας τού ωραίου στη ζωή ενός επισκόπου, περιοδ. Παράκλητος, Αφιέρωμα εις μνήμην Μητροπολίτου Ρεθύμνης και Αυλοποτάμου κυρού Τίτου, 1970- 1987, Ρέθυμνον Κρήτης 1988, 187- 189 και

      β) Μουσείο Μητροπολίτη Τίτου Συλλιγαρδάκη, εφημ. Ελευθερία 14/15-2-1998.

2. Σπύρος Σηφογιωργάκης, Ο λυράρης τής γνήσιας Κρητικής Παράδοσης, περιοδ. Κρήτη, τ. 221 (Ιουλ.- Αυγ. 1996), 48-51.

3.  Ο Κωνσταντίνος Εμμ. Πετυχάκης (1853- 1929) και ο φιλεκπαιδευτικός Σύλλογος Ρεθύμνης, περιοδ. Αναζητήσεις, Συλλόγου Φιλολόγων Ν. Ρεθύμνης, τεύχ. 3- 4 (1996), 99-105.

4. Ανδρέας Σταυρουλάκης, συνταξιούχος εκπαιδευτικός, εφημ. Κρητική Επιθεώρηση 31/7/1997 (νεκρολογία).

5. Αδάμ Παπαδάκης, Ο ηρωικότερος των ηρώων τού Αρκαδιού, εφημ. Κρητική Επιθεώρηση 7/11/1997.

6. Οι Πετυχάκηδες τού Αγαλλιανού, εφημ. Κρητική Επιθεώρηση, 11/3/1998 και 6/5/1997.

7. Μίνως Πετυχάκης (Ο πολιτικός και άνθρωπος), εφημ. Κρητική Επιθεώρηση 16/4/1998.

8. Χαράλαμπος Πετυχάκης (Ο φιλόπολις Ρεθεμνιώτης), εφημ. Κρητική Επιθεώρηση 7/5/1998.

9. Τίτος Πετυχάκης, Κρητική Επιθεώρηση 7/5/1999.

10. Εμμανουήλ Πετυχάκης, στο βιβλίο: Κεραμές και Αγαλλιανός, σσ. 269-270.

Επίσης,
11. Μανούσος Μαυρατζάς ή Μαυρατζάκις, Γεώργιος Ιωσ. Χατζηγρηγόρης ή Χατζηγρηγοράκης, εφημ. Ελευθερία 26/2/2000.

12. Αρχιμ. Γρηγόριος Βοριαδάκης, Κρητική Επιθεώρηση 18/11/1999.
13. Θανάσης Σκορδαλός (1920-1998), εφημ. Ελευθερία 18/3/2000
14. Χρίστος Αετού Τζιφάκις, εφημ. Ελευθερία 19/2/2000.

Επίσης,
Α. Στο βιβλίο του Κεραμές και Αγαλλιανός (261 εξ.) βλ. τις σημαντικές Κεραμιανές μορφές τού:

α) Παρθενίου Αντωνιουδάκη (ηγούμενου Ι. Μονής Πρέβελη)
β)   Κλήμη Σπυριδάκη (σ. 265).

 γ) Παπα- Παύλου Κοπανάκη (σ. 266) και άλλες στις σσ. 261- 272.

«Τριλογία, Ύπαρξη- Ζωή- Άνθρωπος»

ΧΡΥΣΟΥΛΑ ΔΗΜΗΤΡΑΚΑΚΗ

 «Τριλογία, Ύπαρξη- Ζωή- Άνθρωπος» «Stone and Water» 

ΚΩΣΤΗ ΗΛ. ΠΑΠΑΔΑΚΗ 

 Από τις αθηναϊκές εκδόσεις «Ιωλκός» κυκλοφόρησαν πρόσφατα δυο νέες καλαίσθητες ποιητικές εκδόσεις τής κ. Χρυσούλας Δημητρακάκη με τον βαθιά φιλοσοφικό τίτλο: «Τριλογία, Ύπαρξη- Ζωή- Άνθρωπος» η πρώτη και «Stone and Water» η δεύτερη, δίγλωσση αυτή, στην αγγλική και ελληνική γλώσσα. Η Χρυσούλα Δημητρακάκη, συγγραφέας πολυβραβευμένη και ποιήτρια διεθνώς καταξιωμένη- γνωστή από την τακτική παρουσία της στις στήλες της εφημερίδας «Κρητική Επιθεώρηση», αλλά και από άλλες εφημερίδες και περιοδικά τής Κρήτης και όχι μόνο- γεννήθηκε και μεγάλωσε στην Αθήνα αλλά από πατέρα Κρητικό, από το Ατσιπόπουλο Ρεθύμνου. Νιώθει και αισθάνεται περήφανη για την κρητική, εκ πατρός, καταγωγή της και ένα μεγάλο μέρος της ποιητικής της παραγωγής είναι αφιερωμένο ειδικά στην αγαπημένη της Κρήτη, την Κρήτη των προσδοκιών και των ονείρων της. Στην ποίηση των δύο τελευταίων βιβλίων τής Χρυσούλας Δημητρακάκη ανακαλύπτεις, διαβάζοντάς τα, να σε κυκλώνουν ανάκατα συναισθήματα. Ο ποιητικός της λόγος νιώθεις να αντιπαλεύει ανάμεσα στις υψηλές υπαρξιακές έννοιες άνθρωπος, ύπαρξη, ζωή, θάνατος, που στην ποίησή της προβάλλουν γνήσιες, γυμνές, καθάριες, λουσμένες σε ένα αρχέγονο ακήρατο φως. Ο θάνατος μοιάζει να διστάζει μπροστά στη βεβαιότητα τής ζωής, γιατί η ποιήτρια σε όλο το φάσμα τής ποίησής της βλέπει τη ζωή όλο φως και ζωντάνια, να δαμάζει και να νικά το αίσθημα τού φόβου, να υπερασπίζεται τα όριά της, νιώθοντας παντελώς αδύναμη να περιοριστεί σε επιμέρους σκέψεις και ιδέες. Και νικητής αναδεικνύεται ο άνθρωπος! Οι αναμνήσεις, τα βιώματα και η πλούσια εμπειρία της καθίστανται γενναιόδωρα στηρίγματα τής λογικής, ενώ το όραμα μέσα στην επεξεργασία τού νου γίνεται συλλογισμός, βιωμένος καρπός ώριμης σκέψης. Η απεραντοσύνη στην ποίησή τής κ. Δημητρακάκη απλώνεται γυμνή ως πέρα εκεί που φτάνει το μάτι της, ψάχνοντας να ανακαλύψει την κατεύθυνση αυτήν που είναι πάντα η πιο δύσκολη ανάμεσα σε δύσβατες και σκοτεινές προοπτικές. Διαβάζοντας την ποίησή της νιώθεις να απλώνεσαι σε ένα απέραντο, ατέλειωτο ολόλαμπρο φως, που φτάνει βαθιά, μέχρι και πέρα από τον ορίζοντα, με τη συμβολική δυναμική τής πέτρας και τού νερού. Η ποιήτρια υπερασπίζεται την αρετή της ψυχής της, τις σκέψεις της και τα συναισθήματά της, τα πιστεύω της και τη βαθιά αγάπη της για τη ζωή και ό,τι την περιβάλλει. Με τον τρόπο αυτόν η ποίηση της καθίσταται ο λόγος του εσωτερικού της είναι και της υπαρξιακής της αγωνίας. Δίνει ρυθμό στην εικονοπλασία και τις υψηλές ιδέες της, εκφραστική καθαρότητα στη γλώσσα, τεχνική στον στίχο, λεκτική ευκινησία, υποβλητική δύναμη των εικόνων. Ιδιαίτερες ευχές και ευχαριστίες στη συμπολίτισσά μας Ποιήτρια, ακάματη εργάτρια τού Λόγου κ. Χρυσούλα Δημητρακάκη και γι’ αυτήν την τελευταία γόνιμη και δημιουργική παρουσία της στα ελληνικά γράμματα.

Σταχυολογήματα από Ημερολόγια τού 2008 τής πόλης μας

Σταχυολογήματα από Ημερολόγια τού 2008 τής πόλης μας

ΚΩΣΤΗ ΗΛ. ΠΑΠΑΔΑΚΗ

• Συλλόγου Ρεθυμνίων Αττικής «Το Αρκάδι»
• Συλλόγου Κεραμιανών τής Αθήνας ο «Άγιος Παντελεήμων»
• Πολιτιστικού Συλλόγου Κρύας Βρύσης «Οι 35 Εθνομάρτυρες»
• Πειραματικού Λυκείου Ρεθύμνου
• 1ου Γυμνασίου Ρεθύμνου
• Συλλόγου Κωφών Ρεθύμνου το «Αρκάδι»
• Τοπικού Τμήματος Δυτικής Κρήτης τής Ελληνικής Σπηλαιολογικής Εταιρείας


Το Ημερολόγιο 2008 τού Συλλόγου Ρεθυμνίων Αττικής «Το Αρκάδι» έχει να υπηρετήσει φέτος διπλό σκοπό, βοηθώντας, αφενός, τον χρήστη του στην καθημερινή παρακολούθηση κύλησης τού ενιαυτού, αλλά προσφέροντάς του, ταυτόχρονα, και την πολύτιμη γνώση γύρω από αυτήν τη «μηχανή» μέτρησης τού χρόνου, που ημερολόγιο ονομάζεται. Συγγραφέας και δημιουργός τού ξεχωριστού αυτού και πρωτότυπου ημερολογίου είναι ο ακούραστος Πρόεδρος τού Συλλόγου Ρεθυμνίων Αττικής, το «Αρκάδι», κ. Δημήτριος Αετουδάκης, γνωστός ρεθεμνιώτης λογοτέχνης και χαλκέντερος συγγραφέας πολυάριθμων βιβλίων και μονογραφιών κρητικού και όχι μόνο περιεχομένου, και, κυρίως, πληθώρας σημειωμάτων στον καθημερινό Τύπο τού Ρεθύμνου.
Το εν λόγω Ημερολόγιο, που στην πραγματικότητα είναι ένα κανονικό βιβλίο μικρού μεγέθους, αναφέρεται αρχικά και «εν προλόγω» με πολλά ενδιαφέροντα στοιχεία γύρω από τις έννοιες «Ημερολόγιο» και «δίσεκτο» έτος και, στη συνέχεια- με εξίσου πλούσια και ενδιαφέροντα στοιχεία- και στον κάθε μήνα τού έτους χωριστά, όπου δίνει:
• τη λαϊκή του ονομασία, όπου και όταν αυτή υπάρχει, και τις ποικίλες ασχολίες και δραστηριότητες τού αγρότη κατά τον μήνα αυτόν (Φλεβάρης, Σπορίτης)
• τη λατινική προέλευση και ερμηνεία τής ονομασίας των μηνών [τα ημερολόγια υπήρξαν, κατά βάση, ρωμαϊκά (αυτοκρατορικά ή παπικά) δημιουργήματα], προχωρώντας, περαιτέρω, και παραθέτοντας ενδιαφέρουσες ιστορικές και φιλολογικές πληροφορίες γύρω από τη σχετική με τους μήνες Ρωμαϊκή Ιστορία και φιλολογία
• ωραίες παροιμίες τού ελληνικού λαού, που ανάγουν την αναφορά τους στον κάθε μήνα τού ενιαυτού
• τα κυριότερα ιστορικά και θρησκευτικά γεγονότα που σημαδεύουν τον κάθε μήνα με σύντομη ανάλυση και κριτική επ’ αυτών και, τέλος,
• Διάφορα έθιμα τού ελληνικού μας λαού, προλήψεις και πολλά άλλα στοιχεία, που καθιστούν το εν λόγω ημερολόγιο εξαιρετικά εύχρηστο εργαλείο, που η χρησιμότητά του δεν σταματά με το τέλος τού χρόνου στον οποίο αναφέρεται, αλλά συνεχίζεται και πέρα από αυτόν.
Το Ημερολόγιο περιέχει, περαιτέρω, πλήρες εορτολόγιο, την ανατολή και δύση τού ηλίου, καθώς και αρκετές πρόσφατες και παλαιότερες φωτογραφίες από τη δράση τού Συλλόγου Ρεθυμνίων Αττικής «Το Αρκάδι».
Πιστεύουμε ότι ο εκλεκτός και δημιουργικά ανήσυχος δημιουργός τού παρόντος έργου, επιτέλεσε το καθήκον του στο ακέραιο απέναντι στο Σύλλογο που με τόση αφοσίωση και ευσυνειδησία χρόνια τώρα υπηρετεί.

***************************


Ειδικού ενδιαφέροντος θεωρούμε την «Πολιτισμική Χαρτογράφηση του Κεραμέ», από τον υπερδραστήριο Σύλλογο Κεραμιανών τής Αθήνας, που- με τον δραστήριο Πρόεδρό του φίλο Γιάννη Μιχελακάκη- έχει πολλά προσφέρει στον μικρό και περήφανο τόπο του, τον Κεραμέ. Το ημερολόγιο- που έγινε με πολλήν ομολογουμένως επιτυχία- φρόντισε η συνταξιούχος δασκάλα κ. Ειρήνη Κοπανάκη- Χαμογιωργάκη και απαθανατίζει παλιές όμορφες Κεραμιανές μορφές σε ποικίλες εκφάνσεις τού καθημερινού βίου στο χωριό, καθώς και τα τραγούδια, τις λύρες και τις ωραίες διασκεδάσεις και τα γλέντια στην Πλάκα, τη μαγευτική χορεύτρα τού χωριού.

*****************************

Και η «Πολιτισμική Χαρτογράφηση» συνεχίζεται και από τον Πολιτιστικό Σύλλογο Κρύας Βρύσης «Οι 35 Εθνομάρτυρες» με το χωριό Κρύα Βρύση και το βουνό Κέδρος, που την επιστέφει αγέρωχα και με περίσσια περηφάνια και κρητική λεβεντιά. Το ημερολόγιο- που επιμελήθηκε με πολύ, ομολογουμένως, μεράκι ο εκλεκτός συνάδελφος Γιώργος Μαυροτσουπάκης- διαβάζεται με εξαιρετικό ενδιαφέρον και αποτελεί, τώντις, κατάθεση ψυχής για το χωριό από λαογραφική, τοπωνυμική, φυτωνυμική, οικολογική και ιστορική άποψη, με πλούσιες μαρτυρίες πρεσβυγενών κατοίκων τού χωριού γύρω από τη ζωή στο βουνό, το τυροκόμημα, το σάκασμα, την κουρά των προβάτων, αλλά και μια σειρά σπάνιων φωτογραφικών ντοκουμέντων από τον φακό τού παπά- Γιώργη Φωτάκη, τού οποίου η γενικότερη συμβολή στην έκδοση τού ημερολογίου υπήρξε πολύτιμη.

********************************

Ποιητικό Οδοιπορικό στο Ρέθυμνο τού χθές και τού σήμερα αποτελεί το Ημερολόγιο τού 2008 τού Πειραματικού Λυκείου Ρεθύμνου, που επιμελήθηκε ο εκλεκτός συνάδελφος, φίλος και συνεργάτης Γιώργος Φρυγανάκης, φιλόλογος τού Πειραματικού Λυκείου Ρεθύμνου.
Ο παραπάνω επιμελητής, ως εμψυχωτής, χρόνια τώρα, δεκάδων καταθέσεων ψυχής, καταφέρνει πάντα να μεταγγίζει από τα ζήλο και τον ενθουσιασμό του πνοή και οράματα όχι μόνο στους μαθητές τού, αλλά και σε όλους εμάς τους αποδέλοιπους Ρεθυμνιώτες με τα υπέροχα κείμενά του, που συχνά- πυκνά απευθύνει προς τον ευρύτερο κοινωνικό ιστό τής πόλης μας.
Η περικαλλέστατη αυτή ημερολογιακή έκδοση- όπως σημειώνεται από τον Επιμελητή της- αφιερώνεται σε όλους εκείνους που απεικόνισαν ποικιλότροπα το Ρέθυμνο και πτυχές από τη ζωή του, βουτώντας τον ποιητικό τους χρωστήρα μέσα στη παλέτα τής ψυχή στους.
Συγχαρητήρια ανήκουν εξίσου και στον ρέκτη Διευθυντή τού Σχολείου κ. Ανδρέα Ταξάκη και τον Σύλλογο Διδασκόντων, που ξέρουν σε ποιον να εμπιστεύονται, κάθε φορά, την εκπόνηση των ποικίλων εκδόσεων τού Σχολείου τους, ώστε, σε κάθε περίπτωση, να έχουν, ομολογουμένως, τα καλύτερα και ουσιαστικότερα αποτελέσματα.

**********************************

Το 1ο Γυμνάσιο Ρεθύμνου, συνεχίζοντας- με την αποτελεσματική ενθάρρυνση και τού ακούραστου Διευθυντή του κ. Γιώργου Γεωργαλή- τη δυναμική εκδοτική του δραστηριότητα και στον χώρο των Ημερολογίων, κυκλοφόρησε πρόσφατα ένα εντυπωσιακό Ημερολόγιο με θαυμάσιες έγχρωμες φωτογραφίες και πολλές χρήσιμες γενικότερα πληροφορίες γύρω από τα Περιβαλλοντικά Προγράμματα και τις λοιπές Καινοτόμες δράσεις τού παρελθόντος σχολικού έτους, στις οποίες το Γυμνάσιο τα τελευταία χρόνια σταθερά πρωτοπορεί.

******************************

Ο Σύλλογος Κωφών Ρεθύμνου, παρότι ένας μικρός και άσημος σύλλογος τού νομού μας, επανειλημμένα έχει καταστεί πηγή φωτός και πολιτισμού στον τόπο μας με τα πέντε πανελλήνια και διεθνή συνέδρια που το υπερδραστήριο Δ. Σ., και ο ακούραστος Πρόεδρός του κ. Μαν. Παπαδάκης, τα τελευταία χρόνια έχει διοργανώσει στην πόλη μας λίαν επιτυχώς και τις ισάριθμες επ’ αυτών πολύτιμες εκδόσεις του, τον ναό τού οσίου Μάρκου τού Κωφού, που οικοδόμησε για τις θρησκευτικές ανάγκες των μελών και τις πολυποίκιλες εκδηλώσεις του, που πολύ συχνά μάς παρουσιάζει.
Το ημερολόγιο τού συμπαθούς αυτού φίλου Συλλόγου αναφέρεται σε εικόνες από τη πλούσια δράση του, την επίσκεψη τού Οικουμενικού Πατριάρχη κ. Βαρθολομαίου στον ιερό ναό τού Οσίου Μάρκου τού Κωφού και την εκδήλωση Αδελφοποίησής του με τον Σύλλογο Κωφών Λεμεσού Κύπρου.

*****************************

Μοναδικής καλαισθησίας και ωραιότητας το ημερολόγιο 2008 τού Τοπικού Τμήματος Δυτικής Κρήτης τής Ελληνικής Σπηλαιολογικής Εταιρείας- χαίρεσαι, πραγματικά, να το περιδιαβαίνεις- και αυτό λόγω, ασφαλώς, τής αναφοράς του σε ό,τι ωραιότερο έχει να επιδείξει ο πλανήτης Γη και ο νομός μας ειδικότερα, στη σπάνια και αξεπέραστη άγρια ομορφιά των σπηλαίων μας- έτσι όπως τα σμίλεψε μαγικά η φύση στους αιώνες που πέρασαν- παγιδευμένη σε μια απαράμιλλου κάλλους σειρά πολύχρωμων φωτογραφιών.
Την επιμέλεια τού Ημερολογίου είχε ο εκλεκτός φίλος σπηλαιολόγος, δάσκαλος και διδάκτωρ τού Πανεπιστημίου Ιωαννίνων κ. Χάρης Στρατιδάκης, ο οποίος παραθέτει και ένα ενδιαφέρον κείμενο γύρω από την Ιστορία τού τοπικού Τμήματος- που φέτος κλείνει σαράντα πέντε χρόνια δημιουργικής παρουσίας στον υπόγειο κόσμο- με ενδιαφέρουσες φωτογραφίες Ρεθεμνιωτών και ξένων φίλων τού Ρεθύμνου, που συνέβαλαν αποτελεσματικά στην πρόοδο τής σπηλαιολογίας στον νομό μας (ενδεικτικά ονόματα: Ελ. Πλατάκης, Πώλ Φώρ, Χρίστος Μακρής, Κώστας Ξεξάκης, Βασ. Σιμιτζής κ.λπ.) .

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΩΝ ΚΑΛΛΕΡΓΩΝ

ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ Σ. ΚΑΛΛΕΡΓΗ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΩΝ ΚΑΛΛΕΡΓΩΝ
[Εκδόσεις «ΓΡΑΦΟΤΕΧΝΙΚΗ ΚΡΗΤΗΣ ΑΕΕ», Ρέθυμνο 2007, σχ. 8ο (24Χ17), σσ. 192]

ΚΩΣΤΗ ΗΛ. ΠΑΠΑΔΑΚΗ

Ο συμπολίτης γιατρός Εμμανουήλ Σ. Καλλέργης έχει, από χρόνια, αναδειχθεί σε ικανό συγγραφέα και ιχνευτή τής τοπικής μας Ιστορίας. Σε τούτο, κοντά στα άλλα, έχει, πιστεύω, συντελέσει και το πλουσιότατο υλικό- το σχετικό με την ιστορική οικογένειά τού, την οικογένεια των «Καλλέργηδων»- που δεκαετίες τώρα συγκεντρώνει «δαμάζοντάς» το με πολλήν ομολογουμένως επιτυχία και αποτελεσματικότητα. Δεν υπάρχει, θα μπορούσα να ισχυριστώ, πτυχή τής γονιμοποιού ιστορικής πορείας και δράσης τής εν λόγω ιστορικής οικογένειας, που ο Μανόλης Καλλέργης να μην την έχει αναδείξει και προβάλλει επαρκώς και ποικιλοτρόπως από επιστημονικά και άλλα τού τόπου μας περιοδικά, ώστε να μπορεί με ασφάλεια να θεωρηθεί ως ο μοναδικός μελετητής τής ιστορικής πορείας και δράσης τής εν λόγω οικογένειας των Καλλεργών τού τόπου μας. Το υλικό αυτό- πέραν της καθημερινής φωτεινής παρουσίας του από τις στήλες των τοπικών μας εφημερίδων, απ’ όπου κρίνει οξυδερκώς και σχολιάζει με χαρακτηριστική επάρκεια και καυστικότητα την καθημερινή πραγματικότητα- το υλικό, λέγω, αυτό κυριολεκτικά υφάρπασε το επιστημονικό ενδιαφέρον τού γιατρού. Η μακρόχρονη, εξάλλου, διαδρομή τής ιστορικής οικογένειας στην Κρήτη, από τον 13ο αιώνα και εξής, είχε ως αποτέλεσμα να δημιουργηθούν ανά τους αιώνες ικανά ορόσημα- οδοδείκτες στην ιστορική τού νησιού μας πορεία, αναφερόμενα στους «Καλλέργες». Και σε αυτούς, ακριβώς, τους οδοδείκτες έχει την αναφορά του το νέο βιβλίο- συμβολή στην ιστορία τής Οικογένειας των Καλλεργών τού γιατρού Μανόλη Καλλέργη.
Το βιβλίο φέρει τον τίτλο: «Εισαγωγή στην Ιστορία των Καλλεργών» και αποτελεί, εν πολλοίς, συμπίλημα προηγούμενων σχετικών άρθρων και μελετών τού συγγραφέα. Όλες οι εργασίες τού Μ. Καλλέργη είναι κείμενα γραμμένα με τρόπο ευσυνείδητο, συστηματικό και υπεύθυνο, σύμφωνα με τους κανόνες τής ιστοριογραφίας, διασταυρωμένα και με άλλες πηγές, ενώ μια πλούσια, κάθε φορά, βιβλιογραφία ικανοποιεί και τον απαιτητικότερο αναγνώστη. Έτσι, μέσα από το συγκεκριμένο βιβλίο παρακολουθούμε συγκεντρωμένα αρκετά στοιχεία από την πορεία των Καλλεργών στην Κρήτη, τα οικόσημα, τις επιγραφές, τα τοπωνύμια, τα τραγούδια και τις εκκλησίες τής εν λόγω οικογένειας.
Και πιο συγκεκριμένα. το βιβλίο αρχίζει με το περίφημο χρυσόβουλο τού Αλεξίου Β΄ τού Κομνηνού (1182 μ.Χ.), σύμφωνα με το οποίο η ιστορική οικογένεια των Καλλεργών προέρχεται από τη βυζαντινή οικογένεια των Φωκάδων και είναι η πρώτη ανάμεσα στις δώδεκα οικογένειες ευγενών που ήρθαν από το Βυζάντιο και εγκαταστάθηκαν στην Κρήτη (πρόκειται για την ευρέως γνωστή παράδοση για τα δώδεκα αρχοντόπουλα). Ακολουθούν πλουσιότατα στοιχεία ενδελεχούς τού συγγραφέα έρευνας για τους Καλλέργηδες τής Κρήτης και τα Καλλεργοχώρια τού νησιού από τον 13ο αιώνα μέχρι και σήμερα, ανά επαρχία και διαμέρισμα τής Μεγαλονήσου. Με ιδιαίτερο ενδιαφέρον ο συγγραφέας αναφέρεται και στο περίφημο Αρχείο τής οικογένειας Καλλέργη- για το οποίο έχει εκφραστεί η έποψη ότι από μόνο του, το συγκεκριμένο Αρχείο, αποτελεί και συμπυκνώνει την ιστορία τής Κρήτης τού 16ου αιώνα. Από το έτος 1894 το αρχείο διασπάται και διασπείρεται πολλαχώς με ένα σημαντικό του τμήμα- πάνω από 2000 επίσημα και ιδιωτικά δικαιοπρακτικά έγγραφα, επιστολές, εκθέσεις κ.ά., χρονολογούμενα από το 13ο μέχρι το 17ο αιώνα– να περιέρχεται στο Museo Civico Correr.
Ειδικό κεφάλαιο αποτελούν τα «οικόσημα Καλλέργη στην Κρήτη» περισπούδαστη μελέτη που είχε δημοσιευθεί παλιότερα στο γνωστό περιοδικό, επιστημονικό όργανο της Λαογραφικής Εταιρείας Ρεθύμνου, «Κρητολογικά Γράμματα». Τα οικόσημα καταγράφονται ανά νομό τής Κρήτης, ενώ παραθέτονται και φωτογραφίες, με δυο χαρακτηριστικές περιπτώσεις οικοσήμων, που εικονίζονται, στην μεν πρώτη περίπτωση, στο κάτω δεξιό μέρος τής εικόνας τού αγίου Ιωάννη τού Θεολόγου, στην Ι. Μονή Πρέβελη, ενώ στη δεύτερη στο κέντρο πέπλου, περίτεχνα κεντημένου, της Ι. Μονής Αρκαδίου.

Ενδιαφέρον, περαιτέρω, εμφανίζουν και τα τοπωνύμια των Καλλεργών στην Κρήτη, που αριθμούν τρεις, τουλάχιστον, δεκάδες στο νησί με τα περισσότερα να αριθμούνται, φυσικά, στον νομό μας και αρκετά εξ αυτών στην πρώην επαρχία Αγίου Βασιλείου. Εντυπωσιάζει- δανείζομαι από το βιβλίο επιλεκτικά- η ύπαρξη χωριού «Καλλέργω», κοντά στον Ορθέ Ρεθύμνου, οικισμού «Καλλεργιαννά» στη νήσο Γαύδο, ακατοίκητου σήμερα, κορυφής «Καλλέργη», στα Λευκά Όρη, απέναντι από την κορυφή «Γκίγκιλος», Μονής «Καλλέργη» (1848), κοντά στο χωριό Σμάρι, της επαρχίας Πεδιάδας Ηρακλείου, καθώς και βαπτιστικού ονόματος «Καλλέργης» στην Κρήτη (Μέλαμπες, Βρύσες κ.λπ.).
Σε αυτό το τελευταίο μπορώ να παρατηρήσω ότι, πραγματικά, υπήρξαν αρκετές περιπτώσεις παιδιών που τους δόθηκαν ονόματα μεγάλων ανδρών τής Ιστορίας (για παράδειγμα τού Βενιζέλου ή του Πλαστήρα, του θρυλικού ''Μαύρου Καβαλάρη''), απλά και μόνον γιατί οι μορφές αυτές κατενθουσίασαν στην εποχή τους τα ευρύτερα λαϊκά στρώματα. Κάτι παρόμοιο, φαίνεται, να συνέβη και με την περίπτωση τού οικογενειακού «Καλλέργης» που, αν μη τι άλλο, απηχεί τη φήμη και τη δύναμη τής παλιάς οικογένειας των Καλλέργηδων τής Βενετοκρατίας ή, στην περίπτωση βάπτισης θηλέων με το όνομα «Καλλέργα», όπως σημειώνει και ο συγγραφέας, την ανάγκη διατήρησης τού ονόματος σε οικογένειες χωρίς άρρενες απογόνους.
Κλάδος της οικογένειας των Καλλέργηδων είναι και οι Τσουδεροί, στην επαρχία Αγίου Βασιλείου. Σύμφωνα με τους Α. Γούδα και Ι. Μουρέλλο, ο Εμμανουήλ Καλλέργης (1690), που κατοικούσε στην Κοξαρέ Αγίου Βασιλείου, ήταν ο πρώτος που πήρε το όνομα «Τσουδερός», από ένα όλως τυχαίο και απρόβλεπτο περιστατικό, όταν, ως μαθητευόμενος στην Ι. Μονή Πρέβελη, «ετσουδίστηκε», δηλαδή «καψαλίστηκε» ελαφρά από αναμμένο κερί η πλούσια κόμη του, εν ώρα ακολουθίας και ενώ διάβαζε τα γράμματα τής Εκκλησίας. Έτσι, από τον εν λόγω Εμμανουήλ Καλλέργη- Τσουδερό προήλθαν οι Τσουδεροί με δικό τους πια όνομα και δική τους ιστορία.
Μέγα μέρος τού βιβλίου, έκτασης πενήντα περίπου σελίδων, καταλαμβάνει και η καταγραφή τής ζωής και τού έργου ενός πρωτοπόρου τής Ενωμένης Ευρώπης τού Ριχάρδου Condenhove- Kalergi και της Μarie Kalergis, μελέτη τού συγγραφέα που γνώρισε το φως τής δημοσιότητας πριν από τέσσερα, περίπου, χρόνια εκδοθείσα από τον ίδιο και αυτοτελώς. Και έχουν, ασφαλώς, τη θέση τους και οι δύο αυτές προσωπικότητες στο βιβλίο τού Μ. Καλλέργη, αφού αποτελούν κλέος και την ευρωπαϊκή επέκταση και συνέχεια τής οικογένειας, μια ακόμη γέφυρα, που- σύμφωνα με τον συγγραφέα- συνδέει εμάς τους Έλληνες με την μεγάλη πατρίδα την Ευρώπη.
Και ειδικότερα ο Ριχάρδος Condenhove- Kalergi είναι αυτός που ήδη από το έτος 1923 συνέλαβε την ιδέα τής ευρωπαϊκής ενοποίησης, ανέλυσε την αναγκαιότητά της για τους ευρωπαίους και με τρόπο συστηματικό υπέδειξε ότι η ενοποίηση αυτή ήταν εφικτή και ότι μπορούσε να γίνει πραγματικότητα. Η ευρωπαϊκή ενοποίηση ήταν γι’ αυτόν έργο ζωής για το οποίο αγωνίστηκε μέχρι την τελευταία τού πνοή με εξαγγελίες του στη Βιέννη, το 1923, για τη δημιουργία τού Πανευρωπαϊκού Κινήματος με στόχο την ευρωπαϊκή ενοποίηση και τη σταδιακή μετεξέλιξη τής γηραιάς Ηπείρου στις Ηνωμένες Πολιτείες τής Ευρώπης. Εξέδωσε, μάλιστα, και σχετικό βιβλίο την, «Πανευρώπη», που γνώρισε εξαιρετική επιτυχία, μεταφράστηκε σε όλες σχεδόν τις γλώσσες τής Ευρώπης και μπορεί να χαρακτηριστεί ως ένα από τα μεγάλα πολιτικά βιβλία τού 20ου αιώνα.
Η Μarie Kalergis, από την άλλη μεριά, γερμανίδα στην καταγωγή, γεννήθηκε στη Βαρσοβία το έτος 1822, από πατέρα γερμανό και μητέρα Πολωνέζα. Διέπρεψε στο πιάνο, στο οποίο από πολύ ενωρίς έδειξε ένα εξαιρετικό και σπάνιο ταλέντο. Παντρεύτηκε με το νεαρό διπλωμάτη αξιωματικό τού ρωσικού στρατού Ιωάννη Καλλέργη, γιο του πλουσιότατου Κρητικού επιχειρηματία Εμμανουήλ Καλλέργη, την καταγωγή τού οποίου, προσωπικές έρευνες τού συγγραφέα, ανάγουν στην επαρχία Μυλοποτάμου Ρεθύμνης, αφού φέρεται ότι κατείχε κτήματα στην περιοχή τής Μονής τής Χαλέπας. Ο γάμος αυτός της Marie με τον Ιωάννη Καλλέργη είναι που θα της χαρίσει το επίθετο τής μεγάλης ιστορικής Κρητικής οικογένειας, το οποίο η Marie με ιδιαίτερη επιμονή και για όλη της τη ζωή θα τιμήσει και θα συνεχίσει μάλιστα να το φέρει ακόμα και μετά το διαζύγιό της με τον Ιωάννη Καλλέργη. Οι ερμηνείες της σε συνθέσεις των φίλων της Λίστ και Σοπέν κυριολεκτικά μάγεψαν τους Πολωνούς συμπατριώτες της και ολόκληρη η Βαρσοβία ζει πλέον κάτω από τη μαγεία των πλήκτρων τού πιάνου τής Μαρίας. Το άστρο τής Marie τον καιρό εκείνο, περίπου 1845, βρέθηκε στο πιο υψηλό του σημείο. Το έτος 1874, η Marie πεθαίνει από καρκίνο και ο φίλος της Φρ. Λίστ αφιερώνει στη μνήμη της την πρώτη του ελεγεία, Elegie, S 196, τη γνωστή ως “Premier Elegie”, ενώ ένα χρόνο μετά το θάνατό της ο ίδιος μουσικοσυνθέτης διοργανώνει και μουσικό μνημόσυνο, ερμηνεύοντας δικά του έργα, στη μνήμη τής Marie Kalergis, της γυναίκας που τόσο τον είχε συγκινήσει και εμπνεύσει με την ομορφιά της και με το πηγαίο μουσικό της ταλέντο.
Και το πολύτιμο για την οικογένεια των Καλλέργηδων βιβλίο τού κ. Μανόλη Σ. Καλλέργη ολοκληρώνεται με τις βιογραφίες των μεγάλων ανδρών τής οικογένειας Καλλέργη, που με δικαιολογημένη περηφάνια τις αρχές της ανάγει στον Αλέξιο Καλλέργη, ενώ οι απολήξεις της φθάνουν στον περίφημο συνταγματάρχη Δημήτριο Καλλέργη, βασικό μοχλό και πρωτεργάτη τής επανάστασης τής 3ης Σεπτεμβρίου.
Για άλλη μια φορά συγχαίρουμε και θερμά ευχαριστούμε τον εκλεκτό και δόκιμο συμπολίτη μας συγγραφέα και του ευχόμαστε να έχει υγεία και δύναμη, για να συνεχίζει τη γόνιμη, εργώδη και δημιουργική δραστηριότητά του στον χώρο των Ρεθεμνιώτικων Γραμμάτων, στα οποία τόσο μεγάλη και ουσιαστική είναι η μέχρι σήμερα συμβολή του.