ΑΓΙΟΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ Ο ΠΑΤΕΛΑΡΟΣ, Ο ΡΕΘΥΜΝΙΟΣ

ΑΓΙΟΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ Ο ΠΑΤΕΛΑΡΟΣ, Ο ΡΕΘΥΜΝΙΟΣ


ΚΩΣΤΗ ΗΛ. ΠΑΠΑΔΑΚΗ
                www.ret-anadromes.blogspot.com


Άγιος Αθανάσιος ο Πατελάρος,
                Σκήτη τού Αγίου Ανδρέα, Άγιον Όρος
            (2007)

Σε επίσκεψή μου, το καλοκαίρι τού 2007, στον αγιώνυμο Άθω είχα την ευκαιρία να επισκεφθώ την Ιερή Σκήτη τού Αγίου Ανδρέα (με την τουρκ. προσωνυμία Σεράι, ένεκα του μεγαλοπρεπούς όγκου της), η οποία ανήκει στην Ι. Μ. Βατοπεδίου. Είχε κτιστεί από τους Ρώσους με απώτερο σκοπό να κυριαρχήσουν στο Άγιο Όρος. Ύστερα, όμως, από την Οκτωβριανή επανάσταση ερημώθηκε. Επαναλειτούργησε πριν από λίγα χρόνια και σήμερα λειτουργεί εκεί υπερσύγχρονο εργαστήριο συντήρησης έργων τέχνης. Η Σκήτη του Αγίου Ανδρέα (Σεράι) είναι ένα σύνολο επιβλητικών κτιρίων και αποτελούσε το αντιπροσωπευτικότερο κέντρο του ρωσικού μοναχισμού στις αρχές τού 20ου αιώνα. Είναι κτισμένη σε μορφή ενιαίου συγκροτήματος, σε υψηλή, αέρινη τοποθεσία, πεντακόσια μέτρα από τις Καρυές, πρωτεύουσα τού Αγίου Όρους. Η Σκήτη τού Αγίου Ανδρέα έχει σημαντική ιστορία, αφού, στη συγκεκριμένη περιοχή, ήδη από τις αρχές τού αγιορείτικου μοναχισμού,  τον δέκατο αιώνα μ.Χ., μνημονεύεται μονύδριο με το όνομα «τού Ξύστρη» ή «Ξέστ(ρ)ου», ενώ σε χώρο αμέσως λίγο πιο πάνω από τη Σκήτη σημειώθηκε το πρώτο ξεκίνημα τής Αθωνικής Πολιτείας από τον θείο Γενάρχη όλων των αγιορειτών, τον όσιο Αθανάσιο τον Αθωνίτη.

Η γνωστή, όμως, σε μας σήμερα ιστορία τού τόπου έλαβε διαστάσεις αληθινές με τον ερχομό στη συγκεκριμένη περιοχή τού πραγματικού δομήτορος τής Σκήτης, του Ρεθεμνιώτη αγίου Αθανασίου τού Πατελάρου τού Γ΄, ο οποίος θεωρείται και κτίτωρ αυτής. Ο Αθανάσιος Πατελάρος (κατά κόσμον Αλέξιος Πατελάρος) γεννήθηκε στην Αξό Μυλοποτάμου, Ρεθύμνου, μεταξύ των ετών 1580 και 1597. Την εγκύκλιο μόρφωσή του έλαβε στο Ρέθυμνο, ενώ, στη συνέχεια, σπούδασε Αρχαία Ελληνική Φιλολογία, Φιλοσοφία και Θεολογία. Ήξερε ελληνικά και λατινικά και διακρινόταν για τη γενικότερη μόρφωσή του, το κήρυγμά του και την ποίηση που έγραφε. Μελετούσε την Αγία Γραφή, και μάλιστα μετέφρασε μέρος της στα νέα ελληνικά. Στη Μονή Ιβήρων σώζεται σήμερα και μετάφραση τού Ψαλτηρίου που έκανε ο ίδιος.

Εκάρη μοναχός στο Σιναϊτικό Μετόχι τού Χάνδακα. Κατόπιν μετέβη στο Άγιον Όρος, όπου εγκαταστάθηκε σε κελί που έκτισε ο ίδιος στην περιοχή της Μονής Παντοκράτορος. Χειροτονήθηκε διάκονος, ιερέας και επίσκοπος στη Θεσσαλονίκη. Το 1631 μ.Χ. εξελέγη Μητροπολίτης Θεσσαλονίκης. Για ένα μικρό διάστημα- θα ήταν μάλλον εντός τού έτους 1634 (25 Φεβρουαρίου μέχρις αρχών Απριλίου)- διετέλεσε και Οικουμενικός Πατριάρχης. Μέσα, όμως, σε εκείνα τα ταραχώδη και δύσκολα χρόνια ενωρίς παραιτήθηκε από τον πατριαρχικό θρόνο και ως Μητροπολίτης, πια, Θεσσαλονίκης ήλθε, περί τα μέσα τού 17ου αιώνα, στον αγιώνυμο Άθω και διέμεινε στο αρχαίο μονύδριο που αναφέραμε, ήδη, στην αρχή τού παρόντος άρθρου μας, «τού Ξύστρη» ή «Ξέστου», κοντά στίς Καρυές, το οποίο διεύρυνε με προσωπική του εργασία. Πρόκειται για τη σημερινή Σκήτη του Αγίου Ανδρέα, της οποίας θεωρείται ιδρυτής και εκ βάθρων ανακαινιστής και την οποία διά τής παρουσίας του λαμπρώς ανέδειξε.

Το 1639 ο Πατριάρχης Παρθένιος Α΄ παραχώρησε και πάλι στον Αθανάσιο τη Μητρόπολη Θεσσαλονίκης και τη Μονή Βλατάδων. Το 1643 ο Αθανάσιος μετέβη στη Μολδαβία και στη Βλαχία, όπου κέρδισε τη συμπαράσταση τού τοπικού ηγεμόνα και αναρριχήθηκε εκ νέου στον Πατριαρχικό Θρόνο το 1652 για δεκαπέντε, μόλις, ημέρες. Αν και αναφέρεται ότι τάχθηκε υπέρ της ένωσης με τη Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία, εν τούτοις την ημέρα τής εκθρόνισής του έβγαλε πύρινο κήρυγμα με βάση το χωρίο: «Σύ εἰ Πέτρος καὶ ἐπὶ ταύτῃ τῇ πέτρᾳ οἰκοδομήσω μου τὴν Ἐκκλησίαν» και αντέκρουσε τα επιχειρήματα που συνιστούν το παπικό πρωτείο. Το κήρυγμά του αυτό προκάλεσε την μήνιν των λατινοφρόνων, με προεξάρχοντα τον Αθανάσιο τον Κύπριο, ο οποίος το 1655 κυκλοφόρησε πραγματεία με τον τίτλο «Αντιπατελάριον», όπου υβρίζει και καταδικάζει τον Αθανάσιο με απρεπή και φτωχή γλώσσα.

Στη Ρωσία ο Αθανάσιος άσκησε σημαντικό ιεραποστολικό έργο και αντιλατινική δράση, πράγμα που δικαιολογεί και την ιδιαίτερη τιμή των Ρώσων στο πρόσωπό του. Απεβίωσε στις 5 Απριλίου 1654 στη Μονή Μεταμορφώσεως του Σωτήρος τού Λούμπνι, στο Χάρκοβο τής Ουκρανίας, όπου ενταφιάστηκε καθήμενος, κατά το τυπικό τής Ορθοδόξου Ανατολικής Εκκλησίας. Οκτώ χρόνια αργότερα, τον Φεβρουάριο τού 1662, που ανοίχτηκε ο τάφος του, το σκήνωμα του βρέθηκε άφθαρτον, ενώ ο τάφος του υπήρξε πηγή αγιάσματος και ιαμάτων. Από τότε από την τοπική Ρωσική Εκκλησία αναγνωρίστηκε και η αγιότητά του.

Για την ιστορία, το κελί τού αγίου Αθανασίου Πατελάρου στο αγιώνυμον Όρος και η μετέπειτα εγερθείσα Σκήτη, συνέχισε να πανηγυρίζει τη μνήμη τού οσίου Αντωνίου τού Μεγάλου (17 Ιανουαρίου), αφού μέχρι τον 17ο αιώνα ήταν κελί του Αγίου Αντωνίου και σε αυτό το κελί εγκαταστάθηκε στα μέσα του 17ου αιώνα ο παραιτηθείς Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως Άγιος Αθανάσιος Πατελάρος. Αργότερα, προστέθηκε και το πανηγύρι τού αποστόλου Ανδρέα (30 Νοεμβρ.), όταν ένας άλλος Οικουμενικός Πατριάρχης, που και αυτός είχε παραιτηθεί τού οικουμενικού θρόνου, ο Σεραφείμ ο Β΄ (1761), κατεδάφισε το κελί και έκτισε καινούριο, με μεγάλο και μεγαλοπρεπέστατο ναό αφιερωμένο στον μέγα Αντώνιο και τον απόστολο Ανδρέα, στο κλίτος τού οποίου και θησαυρίστηκε το μετωπιαίο οστούν τού Αποστόλου, ώστε, έκτοτε, το μικρό μονύδριο να ονομαστεί «Σεράι». Το 1841 παρέλαβαν το κελί δυο μοναχοί από τη Ρωσία (οι Βησσαρίων καὶ Βαρσανούφιος) και με σιγίλλιο τού τότε Πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως Ανθίμου τού ΣΤ΄ (1849) το κελί μετατράπηκε σε κοινοβιακή σκήτη, με πρώτο Δικαίον τον ιερομόναχο, πλέον, Βησσαρίωνα. Η έναρξη τού 1ου Παγκοσμίου Πολέμου (1914- 18), η Ρωσική Επανάσταση (1917) και η μεγάλη πυρκαγιά το 1958 επέφεραν την ολική καταστροφή τής Σκήτης. Όμως, το 1992 εγκαθίσταται καινούρια ελληνόφωνη συνοδεία και το 2001 έρχονται να προστεθούν αρκετοί νέοι μοναχοί. Σε κτίριο τής Σκήτης στεγάζεται από το 1930 η «Αθωνιάς Εκκλησιαστική Ακαδημία".

Τέλος, ως προς τον ναό προς τιμήν τού αγίου Αθανασίου τού Πατελάρου στη γενέτειρά του, την Αξό Μυλοποτάμου, οι εργασίες ανεγέρσεώς του είχαν αρχίσει από τον Μάρτιο τού 2003, ενώ τα εγκαίνιά του έγιναν πρόσφατα, στις 21 Αυγούστου 2008, από τον Πατριάρχη Αλεξανδρείας Θεόδωρο, σε μίαν επίσημη τελετή, με πλήθος κόσμου από όλη τη γύρω περιοχή. Τμήμα τού ιερού λειψάνου τού Αγίου μεταφέρθηκε στη γενέτειρα του, στις 21 Αυγούστου 1993, από το Χάρκοβο τής Ουκρανίας, από τον Πατριάρχη, επίσης, Αλεξανδρείας Θεόδωρο (και τότε επίσκοπο Κυρήνης). Από τότε στις 21 Αυγούστου κάθε έτους εορτάζεται η μνήμη τής Μετακομιδής των Λειψάνων τού αγίου Αθανασίου τού Πατελάρου στον γενέθλιο τόπο του, την Αξό Μυλοποτάμου, Ρεθύμνου, ενώ από την Ορθόδοξη Εκκλησία η μνήμη του εορτάζεται στις 18 Ιανουαρίου και στις 2 Μαΐου.



Παρουσίαση των βιβλίων τής επαρχίας Αγίου Βασιλείου στο Σπήλι και στα Ακούμια - Περυσινές Παρουσιάσεις

Ο Κωστής Ηλ.Παπαδάκης, ενώ
παρουσιάζει τα Χωριά τής επαρχίας
Αγίου Βασιλείου στην εκδήλωση
τού Σπηλίου
Παρουσίαση των βιβλίων τής επαρχίας Αγίου Βασιλείου στο Σπήλι

 Με την παρουσία τού Δημάρχου Αγίου Βασιλείου κ. Γιάννη Πιπεράκη, των πρώην Δημάρχων Ρεθύμνου κ. Δημ. Αρχοντάκη και Λάμπης, και νυν επικεφαλής τής μείζονος αντιπολίτευσης στον δήμο Αγίου Βασιλείου, Γιάννη Ταταράκη και του Αντιδημάρχου κ. Γεωργίου Τσιγδινού έγινε στις 10/8/2013 η παρουσίαση των βιβλίων τής π. επαρχίας, και νυν Δήμου Αγίου Βασιλείου, στο Σπήλι. Την εκδήλωση, που έλαβε χώρα στο Πνευματικό Κέντρο τής Μητροπόλεως Λάμπης, Συβρίτου και Σφακίων, διοργάνωσαν ο κ. Εμμαν. Δρυδάκης, Πρόεδρος τής Ομοσπονδίας Συλλόγων π. Επαρχίας Αγίου Βασιλείου, «ο Πρέβελης» και ο κ. Στ. Βρυλλάκης, Δημοτικός Σύμβουλος και Πρόεδρος τού Συλλόγου Επιστημόνων π. Δήμου Λάμπης.                                                         Τα βιβλία παρουσίασαν οι κύριοι:

α)  Κωστής Ηλ. Παπαδάκης, Καθηγητής- συγγραφέας, τον Συλλογικό τόμο «Τα χωριά τής επαρχίας Αγίου Βασιλείου»,
β) Ελευθερία Γαλαγκουράκη, φιλόλογος, το «Τοπωνυμικό τής επαρχίας Αγίου Βασιλείου», του Κωστή Ηλ. Παπαδάκη και
γ)   Γιάννης Γρυντάκης, δρ. Ιστορίας- συγγραφέας, τον «Αντρέα Καλλέργη».
Μετά την παρουσίαση προσφέρθηκε κέρασμα από την Ι. Μητρόπολη.

Ο Κωστής Ηλ. Παπαδάκης
ενώ ομιλεί στην εκδήλωση
των Ακουμίων
Παρουσίαση των βιβλίων τής επαρχίας Αγίου Βασιλείου στα Ακούμια

           Μετά την παρουσίαση των βιβλίων τής επαρχίας Αγίου Βασιλείου στο Σπήλι, παρόμοια εκδήλωση πραγματοποιήθηκε και στα Ακούμια, στις 14/8/2013, με την παρουσία τού Δημάρχου Αγίου Βασιλείου κ. Γιάννη Πιπεράκη, του Περιφερειακού Συμβούλου κ. Νίκου Κακογιαννάκη και πλήθους κόσμου, Ακουμιανών και παραθεριστών. Την εκδήλωση, που έλαβε χώρα στην κεντρική πλατεία τού χωριού, κάτω από τον τεράστιο και ιστορικό πλάτανο, διοργάνωσαν ο κ. Εμμαν. Δρυδάκης, Πρόεδρος τής Ομοσπονδίας Συλλόγων π. Επαρχίας Αγίου Βασιλείου, «ο Πρέβελης», ο κ. Στ. Βρυλλάκης, δημοτικός Σύμβουλος και Πρόεδρος τού Συλλόγου Επιστημόνων π. Δήμου Λάμπης, ο «Πολιτιστικός Σύλλογος Ακουμίων» και ο «Σύλλογος Ακουμιανών- Βρυσανών, “Ο Σιδέρωτας”» (διά της κ. Ελευθ. Γαλαγκουράκη).             Τα βιβλία παρουσίασαν οι κύριοι:

α)  Κωστής Ηλ. Παπαδάκης, Καθηγητής- συγγραφέας, τον Συλλογικό τόμο «Τα χωριά τής επαρχίας Αγίου Βασιλείου»,
β) Ελευθερία Γαλαγκουράκη, φιλόλογος, το «Τοπωνυμικό τής επαρχίας Αγίου Βασιλείου» του Κωστή Ηλ. Παπαδάκη και
γ)  Θεόδωρος Πελαντάκης, Επίτιμος Διευθυντής Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Ρεθύμνου, τον «Αντρέα Καλλέργη» τού Γιάννη Γρυντάκη.

Περυσινές παρουσιάσεις

Από την παρουσίαση στο
           "Σπίτι τού Πολιτισμού" 

           (εκ δεξιών προς τα αριστερά: 
          Μ. Δριδάκης, Κ. Παπαδάκης,
        Ε. Γαλαγκουράκη, Γ. Γρυντάκης
        & Θ. Πελαντάκης) 
Να σημειωθεί ότι παρόμοιες εκδηλώσεις παρουσίασης των παραπάνω βιβλίων- έκδοσης τού Διεθνούς Επιστημονικού Συνεδρίου για την πρώην Επαρχία Αγίου Βασιλείου (Πλακιάς, 19-23 Οκτωβρίου 2008)- έγιναν και κατά το καλοκαίρι τού 2012 από τους Κωστή Ηλ. Παπαδάκη και Θεόδωρο Πελαντάκη και στα χωριά: Μέλαμπες, Κρύα Βρύση, Αγκουσελιανά, Άγιο Ιωάννη Καμένο, Σελλιά, και, βέβαια, και στο Ρέθυμνο, στο «Σπίτι τού Πολιτισμού», με την παρουσία του Σεβασμ. Μητροπολίτη Ρεθύμνης και Αυλοποτάμου κ. Ευγενίου, του Βουλευτή τού ΣΥΡΙΖΑ κ. Ανδρέα Ξανθού, των πρώην Δημάρχων Φοίνικα, Αγίου Βασιλείου, Μαν. Μαστορογιαννάκη και Στ. Κλειδή.       
   

Φωτογραφικά στιγμιότυπα 
από τρεις περυσινές παρουσιάσεις
  Στον  Άι- Γιάννη τον Καμένο


Από την παρουσίαση στα Σελλιά
                 Στην Κρύα Βρύση


Παρουσίαση των βιβλίων τής επαρχίας Αγίου Βασιλείου στα Ακούμια

Μετά την Παρουσίαση των βιβλίων τής επαρχίας Αγίου Βασιλείου στο Σπήλι (10/8/2013), ακολουθεί Παρουσίασή τους και στα Ακούμια (14/8/2013)

Η Ομοσπονδία Συλλόγων π. Επαρχίας Αγίου Βασιλείου, ο Σύλλογος Επιστημόνων Δήμου Λάμπης, ο Πολιτιστικός Σύλλογος Ακουμίων και ο Σύλλογος Ακουμιανών- Βρυσανών, «ο Σιδέρωτας» διοργανώνουν εκδήλωση για την παρουσίαση των τριών βιβλίων για την επαρχία Αγίου Βασιλείου του Διεθνούς Επιστημονικού Συνεδρίου, που θα πραγματοποιηθεί στα Ακούμια, την Τετάρτη 14 Αυγούστου 2013 και ώρα 20.00.
Ομιλητές οι:
α) Κωστής Ηλ. Παπαδάκης, για τα «Χωριά τής Επαρχίας Αγίου Βασιλείου» (Συλλογική εργασία)
β) Ειρήνη Γαλαγκουράκη, Φιλόλογος, για το «Τοπωνυμικό τής επαρχίας Αγίου Βασιλείου» (του Κωστή Ηλ. Παπαδάκη), και
γ) Θεόδωρος Πελαντάκης, για το «Πρωτόκολλο τού Νοτάριου Αντρέα Καλλέργη 1634- 1636» (του Γιάννη Γρυντάκη)   

Χορωδία τής Σχολής Εκκλησιαστικής Βυζαντινής Μουσικής τής Ιεράς Μητροπόλεως Ρεθύμνης και Αυλοποτάμου- ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΟΥΣΙΚH ΜΑΣ ΠΑΡΑΔΟΣΗ

ΚΡΙΤΙΚΗ ΣΥΝΑΥΛΙΑΣ

ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΟΥΣΙΚH ΜΑΣ ΠΑΡΑΔΟΣΗ
Χορωδία τής Σχολής Εκκλησιαστικής Βυζαντινής Μουσικής τής Ιεράς Μητροπόλεως Ρεθύμνης και Αυλοποτάμου 

            ΚΩΣΤΗ ΗΛ. ΠΑΠΑΔΑΚΗ

Την Κυριακή 28 Ιουλίου 2013, στο θέατρο «Ερωφίλη» τής πόλεώς μας, έλαβε χώρα, ενώπιον πολυπληθούς ακροατηρίου, συναυλία από τη Χορωδία τής Σχολής Βυζαντινής Μουσικής τής Ι. Μητροπόλεως Ρεθύμνης και Αυλοποτάμου, σε συνεργασία με τον Δήμο Ρεθύμνου (Κ.Ε.ΔΗ.Ρ.) στα πλαίσια των πλούσιων και ποικίλων καλοκαιρινών εκδηλώσεών τού τελευταίου.
Πλουσιότατο και το Πρόγραμμα τής εν λόγω βυζαντινής συναυλίας, που κάτω από τη στιβαρή καθοδήγηση του χοράρχη και Πρωτοψάλτη τού Μητροπολιτικού μας Ναού κ. Ευαγγέλου Καπαϊδονάκη απέδωσε ύμνους βυζαντινούς και δημοτικά ελληνικά τραγούδια, υπό τον γενικό τίτλο: «Από την ελληνική μουσική μας παράδοση», αφού και τα δύο μαζί– τόσο το εκκλησιαστικό- βυζαντινό μέλος όσο και το Δημοτικό- λαϊκό τραγούδι - αποτελούν την ενιαία ελληνική μουσική μας παράδοση και ταυτότητα, που οφείλουμε να διαφυλάσσουμε ως «κόρην οφθαλμού». Πολύ ενδιαφέροντα, επί του προκειμένου, και τα σχετικά εισαγωγικά σχόλια, εφ’ όλου τού Προγράμματος, από τον θεολόγο κ. Γεώργιο Σηφάκη.
Ειδικότερα, γύρω από το Πρόγραμμα τής περασμένης Κυριακής, στην πρώτη Ενότητα τού Πρώτου Μέρος τού Προγράμματος ακούστηκαν ύμνοι από την Ακολουθία στον Άγιο Αντύπα, σύγχρονο των Αποστόλων, επί Δομετιανού, άγιο θεράποντα των δοντιών, που έγραψε ο κορυφαίος σκιαθίτης λογοτέχνης Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης και μελοποίησε ο Πρωτοψάλτης τού Πατριαρχείου Κωνσταντινουπόλεως κ. Λυκούργος Αγγελόπουλος.
Ο Παπαδιαμάντης- η έκπληξη τής προχθεσινής μουσικής βραδιάς- μεγάλωσε με βυζαντινές ψαλμωδίες, καθαρά κεριά και αγιορείτικα λιβάνια. Παρέμεινε διά βίου προσηλωμένος στην Εκκλησία και πίστευε ακράδαντα στον Θεό, στις πρεσβείες των αγίων και τής Παναγίας και στα θαύματά τους. Μια φορά, διηγείται ο καλός φίλος και εξάδελφός του Αλέξ. Μωραϊτίδης, αποδέκτης τής θαυματουργικής χάριτος τού Αγίου Αντίπα έγινε και ο Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης, ο οποίος, στη συνέχεια, συνέταξε και ασματική ακολουθία προς τιμήν του, ως έκφραση τής βαθιάς ευγνωμοσύνης του προς τον Άγιο.
Από αυτούς τους εντυπωσιακούς και, εν πολλοίς, άγνωστους ύμνους τού Αλεξ. Παπαδιαμάντη στην παρουσιαζόμενη συναυλία ακούστηκαν οι εξής: «Όπλα αστραπηβόλα» (προσόμοιο εσπερινού, ήχ. πλ. τού Α΄), «Δεύτε συνελθόντες…» (προσόμοιο Αποστίχων, ήχ. Β΄), «Τω Θεώ τω ποιήσαντι…» (προσόμοιο αίνων, ήχος Λέγετος), «Δεύτε τέκνα τής Νέας Σιών…» (Δοξαστικό Λιτής αγίου Αντίπα, ήχ. πλ. τού Α΄).
Σε όλους τους παραπάνω ύμνους εντυπωσίασαν η ορθοφωνία τού χορού, η ακρίβεια στη διάρκεια των χρόνων και των παύσεων και, μάλιστα, τα ωραία ισοκρατήματα, που αποτελούν το «αλάτι» τής χορωδιακής εκτέλεσης, αφού χωρίς ισοκράτες δε μπορούμε, ασφαλώς, να μιλάμε για χορωδιακό μέλος.
  Στη δεύτερη Ενότητα τού Πρώτου Μέρους ερμηνεύτηκαν η Α΄ στάση των Τυπικών («ευλόγει η ψυχή μου…», ήχ. πλ. του Δ΄, αγιορείτικο μέλος, μουσική καταγραφή Λυκούργος Αγγελόπουλος), με μια εμφανώς, μοναδική ποιότητα τεχνικής . νότες στρογγυλεμένες, σμιλεμένες φράσεις, απουσία αιχμών, αληθής εμμονή στην ποιότητα τού ήχου. Ερμηνεύτηκε, επίσης, το «Άξιον εστιν…» (από την «Τιμιωτέρα» Δαμιανού τού Βατοπεδινού, ήχ. πλ. τού Β΄), σε χαρακτηριστικά αργό και μεγαλόπρεπο μέλος και με ένα διαφερόντως εντυπωσιακό  «κράτημα» (τεριρέμ), το οποίο οι χορωδοί απέδωσαν με μια φωνή γενναιόδωρη, πλατιά, πειθαρχημένη, αγέρωχη και συνεπή, που έλαμπε σ’ όλες τις περιοχές τής μουσικής σημειογραφίας (το κράτημα είναι ένα μέλος που χρησιμοποιεί άσημες συλλαβές, όπως τορορό, τεριρέμ, νενενά και άλλες παρόμοιες, επειδή, ακριβώς, ο μελοποιός δεν θέλει να δεσμευτεί από κανένα κείμενο, αλλά προτιμά να δώσει ξεχωριστή σημασία στη μελωδία, αναπτύσσοντας με τον τρόπο αυτόν έξοχες σελίδες καθαρής μουσικής). Τέλος, το «Μεθ’ υμών ο Θεός…» τού Μεγάλου Αποδείπνου (ήχ. πλ. τού Β΄, μέλος Πέτρου Λαμπαδαρίου) το απέδωσε σύνολος ο χορός- με εναλλασσόμενες φωνές των μελών του, γρήγορο δοξαστικό χρόνο και μ’ ένα πλούσια λαμπερό- από την ποικιλότητα των φωνών- όσο και αποτελεσματικό ισοκράτημα. 

     Στο δεύτερο Μέρος τού Προγράμματος έλαμψε- ως έχουμε ήδη επισημάνει- το Δημοτικό- λαϊκό τραγούδι, που αγκάλιασε απ’ άκρου σ’ άκρον τον ελληνισμό τόσο με το εναρκτήριο, ριζίτικο των Λευκών Ορέων «Ηντάχετε γυρού- γυρού…» (καταγραφή 1910), όσο και με τα λοιπά λαϊκά άσματα που ακούστηκαν, από διάφορα μέρη τού ελληνικού τόξου προερχόμενα, καταγραφή όλα τού μεγάλου δασκάλου τής ελληνικής μουσικής Σίμωνος Καρά (1903-1999), που για δεκαετίες το όλον όργωνε απ’ άκρου σ’ άκρον την Ελλάδα, καταγράφοντας χιλιάδες δημοτικών τραγουδιών, τα οποία διέσωσε, μεταφέροντας επιμελώς τη μουσική τους στη βυζαντινή παρασημαντική.
Τα τραγούδια αυτά, πρέπει όλοι μας να το καταλάβουμε καλά- σήμερα ιδιαίτερα, που ζούμε σε μέρες βαθιάς αλλοτρίωσης και συγκρητισμού- ότι είναι ο μέγας πλούτος τού ελληνικού μας Γένους . έχουν άνεση και τρόπον ομηρικό, είτε τραγουδώντας πράξεις ηρωικές τής καθημερινότητας, τον έρωτα, την πατρίδα και τη θρησκευτικότητα τού ελληνικού λαού, είτε συντροφεύοντας τη ζωή, τις λύπες και τις χαρές της, σε λόγο, πάντα, ρέοντα δημοτικό και μουσική που πηγάζει μέσα βαθιά από τα γάργαρα σπλάχνα τού ελληνικού λαού. Επί αιώνες ολόκληρους αποτέλεσαν το απαραίτητο τραγούδημα τού λαού μας ή με τη συνοδεία μουσικών οργάνων ή και χωρίς συνοδεία, όπως συμβαίνει με τα ριζίτικα ή τα αργά αφηγηματικά άσματα τού τραπεζιού (τής τάβλας, όπως λέγονται).
Από τα πολλά δημοτικά τραγούδια τού Μέρους αυτού- για λόγους οικονομίας χώρου- πέραν τού προαναφερθέντος ριζίτικου (των Λευκών Ορέων) «Ηντάχετε γυρού- γυρού…», σημειώνω και το εύθυμο Καλαματιανό τής Προποντίδας «Τσανακαλιώτισσα…», τον (εκτός προγράμματος;) λεβέντικο κρητικό συρτό, το «Θωμαή…» (της κεντρικής Μακεδονίας), αεράτο και ιδιαίτερα εκλεπτυσμένο κομμάτι χάρις στο γενναιόδωρο ηχόχρωμα τού κλαρινέτου, του Μανόλη Πίτερη, με τα πλούσια σημεία αυτοσχεδιασμού και μάλιστα το περίφημο «Τζιβαέρι…» (τής Δωδεκανήσου), στο οποίο εξέπληξε η σόλο ερμηνεία τής Δέσποινας Πετρούλη- Δασκαλάκη, που τραγούδησε με κομψότητα, καλλιέπεια και χάρη περισσή. Το κλείσιμο τού όλου Προγράμματος υπήρξε ξέχωρα εύθυμο και πανηγυρικό- πράγμα που συνεπήρε και το φιλόμουσο κοινό- με το πανελλήνια γνωστό τραγούδι «Έχε γεια Παναγιά …», Κασάπικο τής Κωνσταντινουπόλεως, με τραγούδι τής Ηρακλείας Κουιδή και τού συνόλου των μελών τού Χορού και των Οργάνων.
    Η άρτια προετοιμασία των χορωδών και η φανερή πίστη τους στα έργα που ερμήνευσαν είχε ως αποτέλεσμα να αναδειχθούν κατά τον καλύτερο δυνατό τρόπο συνθέσεις εξαιρετικές και με μεγάλο μουσικό ενδιαφέρον. Τα ηχοχρώματα και η ερμηνευτική διαδικασία, γενικά, κινήθηκαν στο πνεύμα τού αυστηρού βυζαντινού μέλους, με φανερή προσήλωση στην πιστή απόδοση τής βυζαντινής σημειογραφίας, τόσο στα βυζαντινά όσο και στα λαϊκά τραγούδια, και ζέσταναν τις παγωμένες ψυχές όλων μας, από την πολιτική και κοινωνική παγερότητα και αναλγησία που υπάρχει γύρω μας. Χωρίς δεξιοτεχνικές υπερβολές, με ελεγχόμενη αναπνοή, εντυπωσιακά σβησίματα και απόλυτη ενσυναίσθηση τής σημασίας και τού ύφους οι Χορωδοί φώτισαν και ανέδειξαν τους ύμνους και την μουσική προσφέροντας στο πολυπληθές μουσικόφιλο κοινό «έργον καλόν καγαθόν», ο μόνος τρόπος σήμερα αντίστασης, σε μια εποχή που ο άνθρωπος έχει πάψει να είναι άνθρωπος, ο πολιτισμός συγχέεται με τη βαρβαρότητα και η ανθρώπινη ζωή λογαριάζεται μόνο σαν ένας αριθμός και φτηνό μεροκάματο. Και όλα αυτά καθίστανται, νομίζω, σαφείς μάρτυρες τής σπουδαίας δουλειάς που τώρα και δεκαπέντε, περίπου, χρόνια συντελείται στην εν λόγω- αναγνωρισμένη από το Υπουργείο Πολιτισμού- Σχολή Βυζαντινής Μουσικής τής Μητροπόλεώς μας με τη σφραγίδα και την πνοή τού καταξιωμένου δασκάλου και Πρωτοψάλτη κ. Ευαγγέλου Καπαϊδονάκη και την ευλογία τού Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτη μας κ. Ευγενίου.
     Τα θερμά μου συγχαρητήρια σε όλους τους συντελεστές τής παραπάνω συναυλίας για την άκρως ευσυνείδητη δουλειά και ερμηνεία τους.

Η Ομοσπονδία Συλλόγων Επαρχίας Αγίου Βασιλείου Ρεθύμνης τιμά τους Νεκρούς Ήρωες τής Επαρχίας Αγίου Βασιλείου

                             


                        ΚΥΡΙΑΚΗ 11 ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ       

Η Ομοσπονδία Συλλόγων Επαρχίας Αγίου Βασιλείου Ρεθύμνης τιμά τους Νεκρούς Ήρωες τής Επαρχίας Αγίου Βασιλείου

Η Ομοσπονδία Συλλόγων Επαρχίας Αγίου Βασιλείου Ρεθύμνης τελεί Αρχιερατικό Μνημόσυνο τιμής των Νεκρών Ηρώων τής Επαρχίας Αγίου Βασιλείου στην Ιστορική Ιερά Μονή Πρέβελη, την Κυριακή 11 Αυγούστου 2013 και ώρα 09:00 π.μ.

Ομιλητής: ο Καθηγητής – Συγγραφέας  Κωστής Ηλ. Παπαδάκης

ΜΑΝΟΛΗ ΜΙΛΤ. ΔΟΥΛΓΕΡΑΚΗ, ΓΕΝΕΑΛΟΓΙΚΑ ΔΕΝΤΡΑ ΤΟΥ ΜΙΞΟΡΡΟΥΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΑΛΛΑ ΤΙΝΑ

Την παρακάτω παρουσίαση τού υπό τον τίτλο 
«Γενεαλογικά Δέντρα τού Μιξορρούματος και άλλα τινά» βιβλίου
τού Μανόλη Μιλτ. Δουλγεράκη, 
κάναμε στην κεντρική πλατεία τού 
Μιξορρούματος, στις 24 Ιουλίου 2013, 
                  με διοργανωτή τον Εκπολιτιστικό Σύλλογο Μουρνές. 


ΓΕΝΕΑΛΟΓΙΚΑ ΔΕΝΤΡΑ ΤΟΥ ΜΙΞΟΡΡΟΥΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΑΛΛΑ ΤΙΝΑ


    Θεωρώ γεγονός υψίστης σημασίας για τον τόπο την καταγραφή τής ιστορίας τού κάθε χωριού χωριστά. Κάθε τέτοια καταγραφή- ακόμα και του μικρότερου οικιστικού χώρου- αποτελεί, οπωσδήποτε, γεγονός εξαιρετικής σημασίας, μεγίστη συνεισφορά και ουσιαστική συμβολή στη σύνθεση του μωσαϊκού τής Τοπικής και, κατ’ επέκτασιν, και της Γενικής Ιστορίας. Μακάρι να βρίσκονται οι κατάλληλοι κάθε φορά άνθρωποι, που θα σκύψουν με αγάπη πάνω από τα χωριά μας, μικρά και μεγάλα, για μια έστω και μικρή, αφετηριακή, αποτύπωση τής ιστορίας και του πολιτισμού τους, αν δεν είναι δυνατή μια ουσιωδέστερη και επιστημονικά τεκμηριωμένη ιστορική και όχι μόνο προσέγγιση αυτών. Κάτι τέτοιο, βέβαια, αποτελεί πράξη επίσημη και εξαιρετική που σε καμιά περίπτωση δε μπορεί να αποτιμηθεί με τους γνωστούς κανόνες τής λογοτεχνικής και ιστορικής κριτικής, γι’ αυτό και, συνήθως, πραγματώνεται και υλοποιείται από ανθρώπους που οι ίδιοι κατάγονται από τον συγκεκριμένο τόπο που καταγράφουν ή διαμένουν μόνιμα σε αυτόν, ώστε, σε τελική ανάλυση, η εργασία τους αυτή να αποτελεί καρπόν εύχυμο και αρωματικό ερωτικής αγάπης και αφοσίωσης προς τον τόπο καταγωγής.
Ως τέτοιο μπορούμε να χαρακτηρίσουμε και το βιβλίο «Γενεαλογικά Δέντρα τού Μιξορρούματος και άλλα τινά» τού Μανόλη Μιλτ. Δουλγεράκη, που παρουσιάζουμε σήμερα με την ομιλία μας αυτή, γιατί πληροί, νομίζουμε, όλα τα στοιχεία τής αγαπητικής αυτής παρόρμησης, τού πόθου και της ερωτικής αγάπης και προσκόλλησης προς τον τόπο, στον οποίο ο συγγραφέας γεννήθηκε, πρωταντίκρισε το φως τής ζωής και συνεχίζει να διαμένει μόνιμα με την οικογένειά του. Ο Μανόλης Δουλγεράκης υπηρέτησε ως δάσκαλος το χωριό του για περισσότερα από είκοσι πέντε συναπτά έτη και την τοπική αυτοδιοίκηση είτε ως Πρόεδρος τής Κοινότητας Μιξορρούματος, είτε ως Πρόεδρος τού Τοπικού Συμβουλίου (Δημοτικού Διαμερίσματος Μιξορρούματος) και Δημοτικός Σύμβουλος τού τότε Δήμου Λάμπης για δώδεκα ολόκληρα έτη. Όμως, θεώρησε ότι το χρέος του προς το χωριό του και τους συγχωριανούς του δεν το «ξόφλησε» ακόμα και σήμερα- σε ηλικία πλήρους σοφίας και στοχαστικής ωριμότητας- προχώρησε ακόμα περισσότερο στην αγαπητική του αυτήν στροφή και πορεία με την παρούσα έκδοση για το χωριό του.  
Το πρώτο που με εντυπωσίασε στο εν λόγω βιβλίο είναι το γεγονός ότι το περιεχόμενό του, απαρχής μέχρι τέλους, αποτελεί, βασικά, καρπό πρωτογενούς έρευνας, χωρίς ο συγγραφέας του να νιώσει την παραμικρή ανάγκη να καταφύγει σε βιβλιογραφική στήριξη ή αναδίφηση άλλων πηγών. Αυτό, ακριβώς, δείχνει πόσο κάτοχος είναι τού «συγκεκριμένου» θέματος, αλλά, περιπλέον, και την ευαισθησία του στο να διασώσει πράγματα που βρίσκονται «απλά» στη μνήμη των ανθρώπων και που αν δεν σωθούνε, όσο είναι καιρός, και δεν καταγραφούν και δημοσιευθούν εγκαίρως θα χαθούν και θα σβήσουν, αλίμονο, οριστικά και αμετάκλητα από τη θύμηση των ανθρώπων και την αναγκαία, περαιτέρω, γνώση των νεοτέρων.
 Καταγράφει, έτσι, σε γενικές γραμμές, «από μνήμης», τις αναμνήσεις του, όπως τις έζησε στα παιδικά του χρόνια, τα ήθη, τις παραδόσεις και τα ποικίλα εορταστικά έθιμα, τις ασχολίες και την εν γένει πολιτιστική ζωή τού χωριού του, τον γάμο και τις οικογένειες τού Μιξορρούματος, που τις καταγράφει όλες μία προς μία και από πόρτα σε πόρτα, με κάθε λεπτομέρεια! Αναφέρεται, περαιτέρω, στη θέση και στους πληθυσμούς των δύο χωριών (Παλιού και Νέου) και στην οικονομική ζωή, που βασικά ορίζεται στην καλαθοπλεκτική και στους μύλους τού Μιξορρούματος (αλευρόμυλους, λαδόμυλους και ρασοφάμπρικες), έναν μεγαλειώδη πολιτισμό τού παρελθόντος, που χάθηκε ολοκληρωτικά παραδίνοντας τη σκυτάλη στη σύγχρονη τεχνολογία της μηχανής.
Ο Μανόλης Δουλγεράκης είναι από τους ανθρώπους εκείνους που πέρασαν δύσκολη παιδική ηλικία σε χρόνους δίσεκτους και χαλεπούς. Όμως, θυμάται πολύ καλά την ανόθευτη, την καθαρή, την αγνή καθημερινότητα των παππούδων του, τις κακουχίες τής αγροτικής και ποιμενικής ζωής, αλλά και τις μικροχαρές των εορτάσιμων ημερών τής Πρωτοχρονιάς, των Απόκρεω, του Πάσχα και των «Χριστουγέννων». Με νοσταλγία, λοιπόν, προς αυτά τα χρόνια και προκειμένου να πληροφορηθούν οι νεότερες γενιές πράγματα που δεν πρόλαβαν να τα γνωρίσουν, καταπιάστηκε στο γράψιμο αυτού του βιβλίου, το οποίο αφιερώνει στη μνήμη όλων αυτών που έχουν φύγει, σήμερα, από τη ζωή σε ένδειξη, αφενός, αιώνιας ευγνωμοσύνης και προς διδασκαλία, αφετέρου, των νεοτέρων.
Σύμφωνα και με το όνομά του, το Πρώτο Μέρος τού βιβλίου αναφέρεται στα «Γενεαλογικά Δέντρα» τού Μιξορρούματος, που αποτελούν και τον κύριο κορμό της όλης εργασίας. Πιο πριν ο συγγραφέας αφιερώνει δύο σύντομα «εισαγωγικά κεφάλαια» για μιαν αφετηριακή γνωριμία με το Μιξόρρουμα (Παλιό και Νέο) διαχρονικά. Στο 1ο, λοιπόν, κεφάλαιο μελετά τη δημιουργία των χωριών, τους πρώτους κατοίκους και τις ασχολίες τους, καθώς και τη φύση και την ιδιομορφία τού παλιού Μιξορρούματος- παραδοσιακού σήμερα οικισμού- που εντυπωσιάζει τον επισκέπτη του με τον τρόπο που είναι δομημένο, χωρίς εσωτερικούς δρόμους (σοκάκια), παρά μόνον περιμετρικούς και με τα σπίτια του συνεχόμενα, το ένα δίπλα στο άλλο (κάτι παρόμοιο θυμάμαι ότι συνέβαινε και στα Μεστά τής Χίου). Παρουσιάζει, στη συνέχεια, τα πληθυσμιακά τού χωριού στοιχεία από την ίδρυσή του μέχρι και σήμερα και καταλήγει στη δημιουργία- αρχικά από αυτόχθονες κατοίκους τού Παλαιού- του Νέου Μιξορρούματος, που το «έλκυσε» εκεί πάνω, λίγο ψηλότερα τού παλιού, η κεντρική θέση και το ομαλότερο έδαφος που τού παρείχε η χάραξη τού νέου δρόμου, στις αρχές τού περασμένου αιώνα. Το Νέο Μιξόρρουμα- το Χάνι, όπως ακόμα και σήμερα ακούγεται- ατενίζει, πλέον, το μέλλον με αισιοδοξία, βασισμένο στα πολλά και ποικίλα πλεονεκτήματά του, ενώ το Παλιό αναπαύεται στεφανωμένο στις δάφνες τού παρελθόντος, αναμένοντας καρτερικά την ανάδειξή του σε παραδοσιακό οικισμό.
 Στο 2ο «εισαγωγικό» κεφάλαιο ο συγγραφέας δείχνει ιδιαίτερη ευαισθησία στην ετυμολογία και ορθή γραφή τού ονόματος τού χωριού του (με [ι] και δύο [ρ]), αποσκοπώντας να επικρατήσει, επιτέλους, η επιστημονικά και ιστορικά ορθή γραφή τού τοπωνυμίου, σύμφωνα με τη γραμματική και τη γνωστή φυσική πραγματικότητα τού χωριού, που είναι, ακριβώς, κτισμένο πάνω στη μίξη δύο ρουμάτων (ρεμάτων). Και είναι απόλυτα δίκαιη η επιμονή αυτή του Μ. Δουλγεραράκη, γιατί είναι γεγονός ότι το όνομα ειδικά τού χωριού «Μιξορρούματος» συνεχίζεται τόσο βάναυσα και προκλητικά από πολλούς να «ταλαιπωρείται», παρά τη σχετική μελέτη τού Θοδωρή Πελαντάκη, από τον Φεβρουάριο τού 1981, στο έγκριτο περιοδικό «Προμηθεύς ο Πυρφόρος», αλλά και τη συνέχεια που έδωσε επί του θέματος αυτού- της ορθής, δηλαδή, αναγραφής των ονομάτων των χωριών και των τοπωνυμίων γενικότερα τού Δήμου μας- και το Διεθνές Επιστημονικό Συνέδριο για την Επαρχία μας- που με τόση επιτυχία διεξήχθη πριν από τέσσερα χρόνια- μέσω των γνωστών, ήδη, εκδόσεών του «Χωριά» και «Τοπωνυμικό» τής επαρχίας Αγίου Βασιλείου. Θεωρούμε, λοιπόν, ότι θα πρέπει, κάποτε, η κατάσταση αυτή να διορθωθεί και σταθερά, πλέον, να επικρατήσει η ετυμολογικά και ιστορικά ορθή γραφή των ονομάτων των χωριών τού Δήμου μας. Μάλιστα, πρόσφατα, αποστείλαμε, η Οργανωτική Επιτροπή τού Αγιοβασιλειώτικου Συνεδρίου, στον Δήμο μας κατάσταση με τα μακροτοπωνύμια- δηλαδή τα ονόματα όλων των χωριών τής επαρχίας μας, και σήμερα Δήμου Αγίου Βασιλείου- όπου σημειώνουμε τη σωστή γραφή τους, που θα πρέπει κάποτε να επιβληθεί. Η κατάσταση αυτή δημοσιεύτηκε και από όλες τις εφημερίδες τού Ρεθύμνου.  
Αυτό, όμως, που, κυρίως, απασχολεί τον συγγραφέα στο 1ο Μέρος τού παρουσιαζόμενου βιβλίου, πολύ εκτενέστερου τού 2ου, είναι- όπως έχουμε, ήδη, επισημάνει- τα «Γενεαλογικά Δέντρα» τού Μιξορρούματος. Στο μέρος αυτό παρελαύνουν όλες οι οικογένειες τού χωριού, τριάντα επτά (37) στον αριθμό, με τα παρακλάδια τους, ώστε να μπορούν οι νεότεροι να γνωρίσουν τις συγγενικές σχέσεις τους με άλλους συγχωριανούς τους ή, ακόμη, αν το επιθυμούν, να φτάσουν και να γνωρίσουν και αυτές τις βαθύτερες γενεαλογικές ρίζες τους.
Το Μέρος αυτό παρέχει πλούσιες πληροφορίες για όλες τις οικογένειες τού χωριού από το 1800, περίπου, και μετά. Κίνητρο, περαιτέρω, του συγγραφέα για τη σύνταξη τού κεφαλαίου αυτού- όπως και ο ίδιος προλογικά σημειώνει- ήταν να μη λησμονηθούν οι συγχωριανοί του που άφησαν την πρόσκαιρη αυτή ζωή και έφυγαν για πάντα στην αιωνιότητα. Πιστεύει, ασφαλώς, ο συγγραφέας με τα ευγενικά και λεπτά αισθήματα ότι «αναφέροντας» έναν νεκρό είναι σαν να τον «ανασταίνεις» μέσα σου. Έτσι, λοιπόν, γίνεται μια αποτελεσματική και ουσιαστική προσπάθεια ο συγγραφέας- και μέσω αυτού και οι λοιποί συγχωριανοί του- να αναστηθούν και να ξαναζήσουν ειρηνικά με τους νεκρούς τους, με τους δικούς τους ανθρώπους, τους συγχωριανούς τους, μέσω τού ονόματός τους, ισοδύναμου και φορέα τής προσωπικότητας τού ανθρώπου. Η αναζήτηση των στοιχείων για τις οικογένειες τού χωριού για την μετά το έτος 1928 εποχή, που καθιερώθηκαν τα Δημοτολόγια και τα λοιπά κοινοτικά βιβλία, έγινε μέσα από αυτά, ενώ για τα ακόμα παλαιότερα, του 1928, χρόνια, από τους οικείους των οικογενειών τους.
Από τις βασικές οικογένειες τού Παλιού Μιξορρούματος σημειώνεται η οικογένεια των Αθανασιάδηδων, ενώ δεύτερη μεγάλη οικογένεια είναι και αυτή των Δουλγεράκηδων, από τον οικισμό Επίζυγος ή Υπίζυγος τής Μουρνές, που πρωτοεμφανίστηκε- σύμφωνα με νοταριακή τού Αντρέα Καλλέργη πράξη- στο Μιξόρρουμα, γύρω στα 1700, αγοράζοντας εκπρόσωπός της έναν νερόμυλο, τον οποίο ο κ. Δουλγεράκης και προσδιορίζει επακριβώς. Είναι δε, περαιτέρω, κατά τον συγγραφέα, χαρακτηριστικό ότι, έκτοτε, όλοι οι νερόμυλοι τού χωριού (τέσσερις στον αριθμό) ήταν ιδιοκτησίας Δουλγεράκηδων.
Καλωσόρισμα από τον Χ. Κακλαμάνο
        (Πρόεδρο τού Οργανωτή
       Εκπολ. Συλλόγου Μιξορρούματος)
       [στο πάνελ και ο ομιλητής Κ. Παπαδάκης 
      ο Αντ/ρχος Αγίου Βασιλείου Γ. Τσιγδινός (Συντονιστής)
       και ο συγγραφέας τού βιβλίου Μ. Δουλγεράκης] 
Στα «Γενεαλογικά Δέντρα» ενδιαφέρον περικλείνουν και κάποιες ειδικές εμβόλιμες αναφορές, με μορφή ανεκδότου, βγαλμένες από τη ζωή κάποιων Μιξορμιανών. Με τον τρόπο αυτόν ο συγγραφέας, κατά κάποιον τρόπο, «σπάζει» ευχάριστα, σκορπώντας, συχνά, όμορφες νότες γλυκιάς ευθυμίας, τη μονοτονία τής γενεαλογικής ονοματολογίας. Γιατί ομολογώ ότι είναι αρκετοί οι Μιξορμιανοί εκείνοι που συνέδεσαν το πέρασμά τους από τη ζωή αυτή με μιαν ιστορία εύθυμη ή, κάποτε, και δραματική! Οπότε, αναφέροντάς τους ο συγγραφέας γενεαλογικά, αναφέρει, ταυτόχρονα, και την ιστορία με την οποία αυτοί είναι συνδεδεμένοι. Έτσι, είναι, θεωρώ, πολύ ωραία η αναφορά του, για παράδειγμα, στον Δουλγεράκη Στυλιανό (τον Δουλγεροστελιανό), που με το όνομά του (τού Δουλγέρη το Χάνι ή και απλά Χάνι) παραμένει γνωστό μέχρι και σήμερα το Πάνω Μιξόρρουμα, από το ντουκιάνι (καφενείο), με χάνι μαζί, που, πρώτος αυτός, οικοδόμησε στον τότε κεντρικό δρόμο για ζώα που οδηγούσε προς το Ρέθυμνο, στο μέρος όπου, αργότερα, αναπτύχθηκε ο σημερινός οικισμός τού Πάνω Μιξορρούματος. Στο ντουκιάνι, λοιπόν, τού Δουλγεροστελιανού είχαν να λένε για τους «ομηρικούς» ανταγωνισμούς στη μαντινάδα, σε σημείο που και τον λογαριασμό, ακόμα, ο καφετζής μαντιναδολόγος να τον δίνει στον πελάτη του με… μαντινάδα! («Ρέγομαι την παρέα σας, θέλω τη συντροφιά σας, σαράντα δύο και μισό είναι τα έξοδά σας»!). 
Πολύ πικάντικες και ωραίες είναι, επίσης, και άλλες ιστορίες όπως το «Φάντασμα τού Σταμαθιού», «Ο Γιάννης και ο Κορώνης» και «Η “βιστιρέ” και τα φουρνόξυλα», στις οποίες βλέπουμε τα αστεία καμώματα που σκάρωναν, τότε, συναμεταξύ τους οι χωριανοί, για να γελάσουν και να σπάσουν τη μονοτονία τής ζωής τους στο χωριό, ή άλλες ιστορίες που καυτηριάζουν τις «αδυναμίες», καλές ή κακές, κάποιων συγχωριανών, όπως, για παράδειγμα, τη θεοσέβεια τού Μανολιού (στο «Ο Μανολιός και το Χριστός Ανέστη»), ή τη τσιγκουνιά τού Λιονταρομανόλη (Γκεγκέτσα) (στο: «Μια Καθαρή Δευτέρα με τον Λιονταρομανόλη»), ή την ικανότητα και ευελιξία τού Κουντουρογιώργη, του ανθρώπου με την τετράγωνη λογική, που παίζοντας, στην Κατοχή, διπλό και παράτολμο παιγνίδι με τους Γερμανούς έθετε σε τρομερό κίνδυνο τη ζωή του, προκειμένου να βοηθήσει κάποιους συχωριανούς του, ή, τέλος, και την τάση ορισμένων να παρενοχλήσουν και να πειράξουν τους συγχωριανούς τους, από μιαν εσωτερική ανάγκη να «σπάσουν» την μονοτονία και ανιαρότητα τής ζωής τους, όπως ο Μαρκάκης που «κέντησε», έβαλε, δηλαδή, φωτιά, απλά «κάνοντας πλάκα», στον γάιδαρο τού Περουλή, με αποτέλεσμα, μετά μερικές μέρες, το ζώο να πεθάνει από τα εγκαύματα που είχε υποστεί, αλλά και πολλές άλλες τέτοιες πικάντικες και όμορφες ιστορίες, που όλες τους περιτρέχουν και αναδίδουν μέσα μας την ανάμνηση, τις μυρωδιές, τις φωνές και τις ανάσες μιας άλλης εποχής.
 Στο δεύτερο Μέρος τού βιβλίου, μετά τα «Γενεαλογικά Δέντρα», και με τον γενικό τίτλο: «Μιξορμιανά», ο συγγραφέας αναφέρεται αρχικά στις κύριες οικονομικές δραστηριότητες τού χωριού του, δηλαδή στην Καλαθοπλεκτική (το γνωστό χρυσορυχείο, όπως το αποκαλεί, των Μιξορμιανών), στους Μύλους (αλευρόμυλους, λαδόμυλους, ρασοφάμπρικες), δεύτερη μεγάλη πηγή πλούτου για τους Μιξορμιανούς, αλλά  και στο αλώνισμα, που γινόταν στα μέσα, περίπου, του Ιουνίου, όταν άρχιζαν να έρχονται στα αλώνια τα δεμάτια με τον πολύτιμο καρπό και να σχηματίζονται οι θημωνιές με τα πολύτιμα στάχια και ο καταπράσινος λόφος να παίρνει το χρυσαφί χρώμα τής σιγουριάς και της ελπίδας, όπως χαρακτηριστικά σημειώνει ο συγγραφέας.
Στιγμιότυπο από την παρουσίαση τού βιβλίου
         από τον Κωστή Ηλ. Παπαδάκη 
Η καλαθοπλεκτική, ειδικότερα, είναι ένα θέμα εξαιρετικά αγαπητό σε όλους τους Μιξορμιανούς, που απασχόλησε ειδικότερα, με σχετική εισήγησή του, και τον αγαπητό μας κ. Δουλγεράκη στο Διεθνές επιστημονικό Συνέδριο για την επαρχία Αγίου Βασιλείου. Στο θέμα αυτό ο συγγραφέας καταγράφει με κάθε λεπτομέρεια τη διαδικασία παραγωγής καλαθιών. Πού, δηλαδή, βρίσκονται οι βίτσες που αποτελούν την πρώτη ύλη τής καλαθοπλεκτικής, πώς πλέκονται, στη συνέχεια, τα καλάθια και πώς διατίθενται στην αγορά. Όλα τα παιδιά τού χωριού μεγαλώνοντας μάθαιναν την τέχνη τού καλαθοποιού: «Δεν υπήρχε, σημειώνει χαρακτηριστικά, Μιξορμιανός που να μην ήξερε να πλέκει καλάθια τότε! Ήταν πολύ γραφική και πανηγυρική η εικόνα που παρουσίαζαν τα σοκάκια τού χωριού τούς καλοκαιρινούς, κυρίως, μήνες να βλέπεις παρέες- παρέες, άντρες, γυναίκες και παιδιά, άλλους να καθαρίζουν βίτσες και καλάμια, άλλους να σχίζουν τα καλάμια, άλλους να φέρνουν τις μαλακωμένες βίτσες από το κοντινό ποτάμι και τους άντρες και τα μεγάλα παιδιά να κάθονται και να πλέκουν λογής- λογής καλάθια σ’ έναν έντονο και σταθερό ρυθμό». Και σήμερα, Ιούλιο 2013, κανείς στο Μιξόρμα δεν ασχολείται με την καλαθοπλεκτική. Μια θλιβερή διαπίστωση αλήθεια.
Στη συνέχεια ο συγγραφέας καταπιάνεται- όπως προαναφέραμε στα «γενικά» στοιχεία- με τους μύλους στο Μιξόρρουμα, τα είδη των μύλων (αλευρόμυλοι, λαδόμυλοι, ρασοφάμπρικες) και τους ιδιοκτήτες τους. Παρέχει, στη συνέχεια, ειδικές τεχνικές πληροφορίες και σημειώνει πόσο επίπονη και χρονοβόρα ήταν τότε- συγκριτικά με το σήμερα- η διαδικασία τής ελαιοποίησης αποδεικνύοντάς το, μάλιστα, με το κύρος προσωπικής του ρήσης. πως αν, λέγει, ο γέρο Καρύδης σηκωνόταν από τον τάφο του κι έβλεπε πώς βγαίνει το λάδι σήμερα, από την κατάπληξή του θα ’πεφτε ξανά κάτω και θα πέθαινε από την αρχή!!...
Είναι, πραγματικά, ένα βιβλίο μέσα στο οποίο ο Μαν. Δουλγεράκης έχει αιχμαλωτίσει την ίδια του την ψυχή. Γνωρίζει τα πάντα, πρόσωπα, πράγματα, γεγονότα, από «πρώτο χέρι» και τα καταγράφει όλα βιωματικά. Γράφοντας λ.χ. για τον μύλο τής Παωμένης θα θυμηθεί ότι και ο ίδιος, «για μικρό σχετικά χρονικό διάστημα, δούλεψε στον εν λόγω μύλο, που σήμερα συνεχίζουν να παραμένουν φαντάσματα σωστά τα ερείπιά του, που στέκουν αγέρωχα, στεφανωμένα με κισσούς, αλλά και το ίδιο κτίριο- με τα δυο του τα πηγάδια- που χαμοσέρνεται πνιγμένο από βάτα και άλλα αγριοχόρταρα, θρηνώντας δόξες παλαιινές».
Πλέον αυτών των βασικών, από την οικονομική και καθημερινή αγροτική ζωή των Μιξορμιανών, πληροφοριών, στο 2ο αυτό Μέρος τού βιβλίου, ο συγγραφέας συνεχίζει να ομορφαίνει το πόνημά του με πλήθος από χαρούμενα, «πεταχτά» και εύθυμα ιστορικά «ανέκδοτα», τα «Μιξορμιανά, αφενός- όπως τα ονομάζει- στιγμιότυπα», αλλά και τα «Μιξορμιανά, αφετέρου, ηθογραφήματα», με Μιξορμιανούς όλα ήρωες, ως πρωταγωνιστές, που δημιουργήθηκαν όλα σε μιαν εποχή όμορφη, λεβέντικη, θα την έλεγα «επική», και που με την ευαισθησία, τη χάρη και την ομορφιά τους έρχονται όλα να ζωογονήσουν τη σημερινή μας γκρίζα πραγματικότητα.
 Και είναι αυτά, ακριβώς, τα χαρούμενα και εύθυμα διηγήματα τού 2ου Μέρους, στα οποία αναφέρεται ο συγγραφέας με τη χαρακτηριστική φράση «και άλλα τινά» τού τίτλου τού βιβλίου του. Πρόκειται για μια σειρά από όμορφες και γλυκερές αναμνήσεις από τα παλιά, που τις καταγράφει και τις διασώζει μίαν προς μίαν καταλεπτώς. Γραμμένες όλες σε ρέουσα κρητική λαλιά, αποτελούν όμορφες και εύθυμες διηγήσεις με άφθονο το διαλογικό στοιχείο και πλούσια λογοτεχνική χάρη και κομψότητα (και ιδού δύο σύντομα παραδείγματα με τα παραπάνω χαρακτηριστικά .  στο πρώτο μάς εντυπωσιάζει η σταδιακή, καρέ- καρέ, αναπαραγωγή τής εικόνας, προκειμένου ο συγγραφέας να τονίσει  και προβάλει την ψυχολογία τής συγκεκριμένης σκηνής: «….αφού μας καλημέρισε ο Γιωργάκης τού παραγγείλαμε το γλυκύ βραστό και κάθισε σοβαρός- σοβαρός στην άκρη ενός τραπεζιού, στο διπλανό από αυτό που καθόταν ο Κραουνοκωστής. Τού έφερε ο Ηλίας το καφεδάκι, έβαλε το μισαδάκι πάλι στην πίπα, τράβηξε τις γουλιές του από τον καφέ και με τον πυρόβολό του άναψε τελετουργικά το μισαδάκι. Όλη αυτήν την ώρα απόλυτη ησυχία επικρατούσε στο καφενείο και όλοι παρακολουθούσαμε τις κινήσεις που έκανε ο Γιωργάκης και τις γκριμάτσες με τις οποίες τις συνόδευε…..». Ιδού και το δεύτερο παράδειγμα από «Τα κάλαντρα τής Αθηνιάς», που αυτό το χαρακτηρίζει, θεωρώ, ένα βαθιά  παπαδιαμάντειο ύφος: «…Βρισκόμαστε γύρω στο ’50. Παραμονή Χριστουγέννων και σ’ όλο το χωριό αντηχούσαν οι πρόσχαρες φωνές των παιδιών που έλεγαν τα κάλαντα. Μέρα γλυκιάς προσδοκίας για τα παιδιά, αφού περίμεναν να πιάσουν λίγα έστω χρήματα και να κάνουν πραγματικότητα μερικά παιδιάστικα όνειρά τους, ν’ αγοράσουν μερικές λιχουδιές, λουκούμια, κουραμπιέδες και να πιουν καμιά κανελάδα ή σουμάδα στο καφενεδάκι τού χωριού…. Ο Σπύρος τού Αναγνώστη προτίμησε να ορτακέψει με τον Παντελή τού Μπουμπουρογιάννη, για να πάνε να πουν τα κάλαντα…).
Μέσα από τις διηγήσεις αυτές, που ο συγγραφέας τις έγραψε κατά διαστήματα και σε μεγάλο μήκος χρόνου- όπως αυτό δηλώνεται από τις χρονολογίες που παραθέτονται στο τέλος τής κάθε διήγησης- αποτυπώνεται εναργώς και με κάθε δυνατή λεπτομέρεια η κάθε πτυχή τής ζωής τού χωριού. τα επαγγέλματα και οι ασχολίες των κατοίκων (έστωσαν για παράδειγμα οι διηγήσεις: «Η ειδικότητα τού Γιωργιού», «Το ασβεστοκάμινο», «Το φαινόμενο Ρουστικιανός»), τα ήθη και οι παραδόσεις στις διάφορες γιορτές τού ενιαυτού (π.χ. «Τα “Κεφάλια” και η Καθαρή Δευτέρα», «H νηστεία τού Λευτεράκη»), οι αγαθοσύνες (π.χ. «Ο Καλοπερασάκιας») και οι (κουτο)πονηριές ορισμένων ανθρώπων (π.χ. «Το Κατόρθωμα τού Κοκόλη», «Το «λάθος, λάθος» για τον Σομαρά», «Τα Χριστούγεννα τού Σειραγομιχάλη»), οι πικάντικες και ιδιόμορφες ιστορίες που σκαρφίζονταν («Η φασολάδα τής Αρτεμισίας»), αλλά και τα όμορφα αστεία τους («Ο Πέτρος και το μαντολίνο του», «Η παρεξήγηση τού Πετράκη») και, τέλος, τα ασυναγώνιστα «καμώματά» τους («Ο Μαρτής τής Στελιανής», «Η ρακή τού Σταμαθιού», «Το Ασβεστοκάμινο» και «Ο Αποστόλης και ο εγκάτω μύλος»).
Μα το κρίνω σκόπιμο να σταθώ για μισό λεπτό σ’ αυτό το τελευταίο απίθανο «κάμωμα» με τον Αποστόλη και τον «Εγκάτω Μύλο», που διαποτίζεται, θεωρώ, από ένα βαθύ και νοστιμότατα χιούμορ: «Ο Πάνω και ο Κάτω μύλος ήταν «ανταγωνίστριες επιχειρήσεις». Ο Πάνω λεγόταν τού Κουφού και ο Κάτω τού Καρύδη. Λίγα μέτρα μετά το σπίτι τού Καρύδη, ήταν η διακλάδωση τού δρόμου για τον Κάτω, ενώ προχωρώντας ευθεία πήγαινες στον Πάνω. Δεκάχρονο παιδί ήταν ο Αποστόλης τού Αποστολοδημήτρη και τής Βασιλικής τού Καρύδη. Στεκόταν στην αυλή τού παππού τού και όταν περνούσε «άλεσμα»- ζώο, δηλαδή, φορτωμένο με δυο σακιά στάρι- έλεγε στον αγωγιάτη: «Στον εγκάτω μύλο, στον εγκάτω μύλο, ο απάνω χάλασε…!!».
Από αριστερά προς τα δεξιά διακρίνονται οι:
                    Ηλ. Λουλούδης, Μ. Δουλγεράκης,
                    Κωστής Παπαδάκης, Γ. Τσιγδινός,
                 Ν. Καραγιαννάκης
Αναφερόμαστε, επαναλαμβάνω, σε μιαν εποχή μίζερη και στερημένη από πολλά, που οι άνθρωποι τού χωριού τα είχαν απόλυτη ανάγκη όλα αυτά τα «καμώματα», προκειμένου να «σπάσουν» την πλήξη και τη θλιβερή μονοτονία τής ζωής τους. Μιλάμε για ένα κοινό που είχε να γευτεί λιγοστές και μετρημένες χαρές στη ζωή του. ένας γάμος, μια βάφτιση, ένα πανηγύρι στο χωριό ή η ξεφάντωση τις Απόκριες . αυτές ήταν όλες κι όλες οι ευκαιρίες που είχαν οι άνθρωποι, τότε, στη διάθεσή τους να χαρούν λιγάκι και να γλεντοκοπήσουν. Οπότε, τα αστεία αυτά καμώματά τους ήταν για τη μικρή κοινότητα τού χωριού το «αντίδοτο», θα λέγαμε, το καθημερινό «αλατάκι» μιας μίζερης και άθλιας ζωής, μιας ζωής πολυειδώς στερημένης, που, για τον λόγο αυτόν, το είχε τόσο πολύ ανάγκη ο άνθρωπος τού χωριού τής εποχής εκείνης. 
          Και τι να πω τώρα, για την διήγηση εκείνη τού φίλου Μανόλη για τη θειά του, την Ειρήνη (τη Ρηρήκα, όπως, επίσης, ακουγόταν)! Τόση λαϊκή σοφία μαζεμένη μέσα σε τρεις μόλις σελίδες δεν είναι δυνατόν να τη συλλάβει ανθρώπου μυαλό. Ένα χτυπητό παράδειγμα λαϊκής θυμοσοφίας σε έναν απλόν, εντελώς αγράμματο άνθρωπο τής παλιάς εποχής, που, κατά τα άλλα, ούτε την υπογραφή του δεν ήξερε να βάλει. Σας παραθέτω και από τη διήγηση αυτήν δύο σύντομα αποσπάσματα. Είναι καλό, νομίζω, ν’ αφήσουμε, απόψε, και το βιβλίο να μας μιλήσει: «Η θεία μου η Ειρήνη μπορεί να ήταν αγράμματη, όμως από το αυστηρό οικογενειακό περιβάλλον που έζησε είχε πάρει συγκεκριμένες αρχές και αξίες, που τις τηρούσε με απόλυτη αυστηρότητα. Από τους άλλους, και κυρίως από εμάς τα παιδιά, απαιτούσε όχι μόνο να τη σεβόμαστε απλά, αλλά και με κάθε τρόπο και σε κάθε ευκαιρία να της το δείχνουμε…. Επειδή την αγαπούσα τη θεία μου, παρά τις ιδιοτροπίες της, πολλές φορές την πείραζα
Μερική εικόνα τής αβραμιαίας τράπεζας
που παρατέθηκε
στο κοινό στο τέλος τής  ομιλίας 
καλοπροαίρετα. Κάθε Μ. Σάββατο παραπονιόμουν ότι πεινούσα και πάντα έπαιρνα την ίδια απάντηση: “Καημένο Μέγα Σάββατο που’σαι μεγάλη μέρα, απού ’χεις πέντε καβαλτιά και πέντε μεσημέρια και πέντε απομεσήμερα και ακόμη έχεις μέρα”. Όταν η νηστίσιμος μέρα τού λαδιού τύχαινε Σάββατο, την πείραζα λέγοντάς της τις δυσκολίες μου με τη σχετική νηστεία, για να παίρνω πάντα την απάντηση: “Όχι, καλότυχε, Σαββάτο δεν νηστεύεται παρά το Μέγα Σάββατο και τού Σταυρού αν λάχει”... Είχε τον τρόπο να γνωρίζει και την ποιότητα των ανθρώπων. Πως: «αν θες να δεις τον άνθρωπο, ψηλά- ψηλά τον κάτσε, κι αν δεν κουνεί τα πόδια του, φρόνιμο τόνε γράψε!...». Αυτό μάς επαναλάμβανε όταν μας έβλεπε στην καρέκλα, παιδιά που είμαστε, να κουνούμε τα πόδια μας!.....Φιλοσοφούσε πολλές φορές τη ζωή η θεία. Εγώ, βέβαια, μικρός τότε, φυσικά και δεν έδιδα και πολλή σημασία. Μια μέρα μιλούσαν με τη μάνα μου για μια χωριανή μας, που είχε προβλήματα με τον άντρα της. Και πήρε το αυτί μου ή μάλλον κρυφάκουσα αυτά τα λόγια που μου έμειναν: “Η κακή παντρειά χηρειά ‘ναι και το δε κιουλιάς (=καθόλου) καλιά ναι!....Για το τέλος άφησα το πιο…σοφό που άκουσα από τη θεία μου: “Μονάχα τρία πράγματα δεν κάνουνε στο σπίτι
. δυο πετεινοί, δυο κούνελοι και πεθερά και νύφη!”. Πώς σας φαίνεται;».  
     Αποτυπώνεται, τέλος, στο βιβλίο αυτό μια φύση εξαιρετικά μυρωδάτη με τους τεράστιους μερταρέδες της, τσ’ αγκαράθους, τσ’ αχινοπόδους, τα πρινάρια και τα κατσοπρίνια, τσι μαυραγκάθες, τσ’ αχινοπόδους, τσ’ αρτικίτες και τσι φασκομηλιές. Όλο το βιβλίο τού Μαν. Δουλγεράκη αποπνέει γενναιόδωρα τις ομορφιές αυτής τής μυρωμένης γης, της Μυξορμιανής γης, όπως τις έζησε και τις οσφράνθηκε από παιδί και ο ίδιος ο συγγραφέας.
        Πρόκειται για ένα βιβλίο που πραγματικά τιμά το Μιξόρρουμα. Είναι από τα λίγα βιβλία που έχω δει να απευθύνονται τόσο δυνατά και από την ψυχή τού συγγραφέα προς την ψυχή, άμεσα, όλων των συγχωριανών του, τιμώντας τους απεριόριστα. Το ό,τι το εν λόγω βιβλίο απευθύνεται, κατεξοχήν, σε Μιξορμιανούς το καταλαβαίνεις και από τον εντυπωσιακό γλωσσικό του πλούτο, τόσο από το ίδιο το όνομα τού χωριού, που έμαθα κι εγώ να το αποκαλώ σαν ντόπιος Μιξορμιανός- «Μιξόρμα», με την ανομοιωτική, δηλαδή, σίγηση τού δίψηφου [ου], όσο και από την αδρομερή παράθεση ενός συχνά σπάνιου και εξαιρετικά ενδιαφέροντος τοπικού λεξιλογίου [ξεχωρίζω, για παράδειγμα, μερικές από τις ξεχασμένες αυτές κρητικές λέξεις και φράσεις που συνάντησα στο όμορφο αυτό βιβλίο: ραντσάκωσε= πιάστηκε, βιστιρέ (ρ. βιστιρίζω)= επίθεση κακού πνεύματος, να παρεΐσουν ή να ορτακέψουν (=να συντροφέψουν), να σκερώσουν (= να προφυλαχτούν) και, ακόμα, τα προσηγορικά όπως ρεμπεσκιές (= ο αχαΐρευτος), μαστραπάς, χαχαλόβεργα, γραφάνα (= χοιροκεφαλή), νομπέτι, κραουνέ (= μεγάλο ψέμα) κ.λπ., καθώς και τις φράσεις: δεν αποφάνηκε= δεν το έδειξε, να το κόψουμε δίπλα= να πέσουμε να κοιμηθούμε και, βέβαια, την καθαρά Μιξορμιανή φράση «ε, όι δα κραουνέ είναι τούτο δα»= απύθμενο ψέμα, υπερβολή].
       Το ό,τι το εν λόγω βιβλίο απευθύνεται σε Μιξορμιανούς το καταλαβαίνεις ακόμα και από τα συγκεκομμένα ονόματα των χωριανών που έτσι, βέβαια, ήταν γνωστά μόνο στους ντόπιους (όπως στου «Σέρδε το μύλο»), ή τα αντρωνυμικά, πατρωνυμικά και μητρωνυμικά τού χωριού (όπως η Κρουσταλιά τού Κοχράνη, η Κόρη τού Αγαδογιάννη, η Χρυσούλα τού Δημάρχου, η Νταλούκαινα, το Μανολιό τση Μπαζάκαινας) και τα χαρακτηρίζοντα τους χωριανούς παρατσούκλια, όταν, αυτά τα τελευταία, ο συγγραφέας το κρίνει σωστό να αναφερθούν, γιατί γινόντουσαν, λέγει, ευχάριστα  αποδεκτά από τους ίδιους τους κατόχους τους [όπως: Τσουκνιά, Κορώνης, Τρεμουλοηλίας, Κοκόλης, Αθηνιά, Φέσσος, Ανεζίνα, Τζαμπαζογιάννης, Χιόστακας, Γκεγκέτσα, Μπουμπουρογιάννης, Τσιγαράς] ή, τέλος. και εκείνες τις όμορφες συνεκφορές ονόματος και επωνύμου (Λιονταρομανόλης, Κουντουρογιάννης, Κουντουρογιώργης, Δουλγεροστελιανός, Δουλγερογιώργης, Κατογιάννης, Κατόμαρκος, Κραουνοκωστής) κ.λπ, κ.λπ.
  Το εν λόγω βιβλίο στα χέρια τού αναγνώστη του αποπνέει μιαν σπάνια μεγαλοπρέπεια και αρχοντιά, θες με την καθάρια, όπως ήδη σημειώσαμε, κρητική του διάλεκτο που πιστά ακολουθεί, θές με το πλούσιο φωτογραφικό του υλικό από παλαιϊνές φωτογραφίες "εποχής", δεκάδων ανθρώπων που έζησαν παλιά στο συγκεκριμένο χωριό και σήμερα δεν υπάρχουν πλέον στη ζωή, συχνά δε και με προσωπικό, του ίδιου τού συγγραφέα, φωτογραφικό υλικό, με αρκετές οικογενειακές- προσωπικές του φωτογραφίες, που, ενταγμένες και αυτές μαζί με τις άλλες, δείχνουν να νιώθει κι εκείνος «ένα» με τους λοιπούς συγχωριανούς του. Μέσα από το παλαιϊνό αυτό φωτογραφικό υλικό πρόσωπα- μορφές τού χωριού- και πράγματα ζωντανεύουν και κυριολεκτικά ανασταίνονται μέσα στον χρόνο και κάνουν την έκδοση ιδιαίτερα ελκυστική και ευχάριστη στην  ανάγνωσή της. 
Με τον συγγραφέα τού βιβλίου
Μανόλη Δουλγεράκη
     Αγαπητοί μου, το πόνημα αυτό του εκλεκτού φίλου Μανόλη Δουλγεράκη αποτελεί προσφορά υπέρτατης αγάπης προς τη γενέθλια γη, τους συγχωριανούς του, το Ρέθυμνο και την Κρήτη γενικότερα. Είναι καρπός πολύχρονου μόχθου και είναι, γι’ αυτό, άξιος του «δικαίου επαίνου» αλλά και της αγάπης όλων μας για τη μεγάλη του αυτήν προσφορά προς τον γενέθλιο τόπο, που εξέθρεψε και τον ίδιο σε χρόνους δίσεκτους, όπως αυτούς τού Β΄ Παγκόσμιου Πολέμου και της Κατοχής, και που δεν έπαυσε ποτέ μέχρι σήμερα να σκέφτεται και να αγαπά. Η αίσθηση τού χρέους απέναντι στους συγχωριανούς του είναι εκείνη που καθοδήγησε τις προσπάθειές του και συνέβαλλε στο ξεπέρασμα των οποιωνδήποτε δυσχερειών. Τέτοιες προσπάθειες μάς ενθαρρύνουν και μας κάνουν να πιστεύουμε ότι δε χάθηκαν ακόμα όλα κάτω από τον αδυσώπητο οδοστρωτήρα τού σύγχρονου τεχνοκρατούμενου πολιτισμού και την ισοπεδωτική λαίλαπα τής παγκοσμιοποίησης και του συγκρητισμού. Και αν η πραγματική πατρίδα τού κάθε ανθρώπου είναι τα παιδικά του χρόνια, τότε, με το βιβλίο αυτό του Μανόλη Δουλγεράκη, όλοι οι Μιξορμιανοί σήμερα επιστρέφουν ξανά στις ρίζες τους, επιστρέφουν ξανά στη μικρή τους πατρίδα, στο πολυαγαπημένο τους χωριό, στο Μιξόρμα τού Αγίου Βασιλείου.
       Σας ευχαριστώ! Κι’ ευχή μου στον φίλο συγγραφέα: «Καλοτάξιδο να είναι το βιβλίο»!