ΣΥΝΕΔΡΙΟ : Ο ΠΑΥΛΟΣ ΒΛΑΣΤΟΣ ΚΑΙ ΤΟ ΕΡΓΟ ΤΟΥ

ΚΕΝΤΡΟ ΚΡΗΤΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ

                 ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΚΑΙ ΛΑΟΓΡΑΦΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΡΕΘΥΜΝΗΣ

                                                                             ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΑΡΧΕΙΟ ΚΡΗΤΗΣ

ΣΥΝΕΔΡΙΟ  :   Ο ΠΑΥΛΟΣ ΒΛΑΣΤΟΣ ΚΑΙ ΤΟ ΕΡΓΟ ΤΟΥ

Ρέθυμνο  17 και 18, Χανιά  19 Οκτωβρίου  2014

Οργανωτική Επιτροπή

1. Κώστας Μουτζούρης , πρόεδρος του Κέντρου Κρητικής Λογοτεχνίας
2. Ειρήνη Γαβριλάκη, γραμματέας της Ιστορικής και Λαογραφικής Εταιρείας Ρεθύμνης.
3. Ελένη Κωβαίου, γραμματέας του Κέντρου Κρητικής Λογοτεχνίας
4. Κατερίνα Μπαντιά, φιλόλογος, μεταπτυχιακή υπότροφος του Ινστιτούτου της Βενετίας, ερευνήτρια στο Ιστορικό Αρχείο Κρήτης
5. Πέπη Μπιρλιράκη- Μαμαλάκη, αντιδήμαρχος Πολιτισμού και Τουρισμού Ρεθύμνου
6. Γωγώ Κατσιμαλή, αναπληρώτρια καθηγήτρια του Πανεπιστημίου Κρήτης
7. Αριστείδης Δουλαβέρας, αναπληρωτής καθηγητής Λαογραφίας στο Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου
8. Γιάννης Δημητρακάκης, επίκουρος καθηγητής του Πανεπιστημίου Κρήτης
9. Γεώργιος Κουρμούλης, πρόεδρος της Ιστορικής, Λαογραφικής και Αρχαιολογικής Εταιρείας Κρήτης
10. Ειρήνη Βογιατζή, πρόεδρος του Συνδέσμου Φιλολόγων  Ν. Ρεθύμνης
11. Γιώργης Αρχοντάκης, δάσκαλος, μέλος του Δ. Σ. της Ιστορικής και  Λαογραφικής Εταιρείας Ρεθύμνης
12.  Γιώργης Καράτζης, ποιητής

Τιμητική Επιτροπή

1. Ο σεβασμιότατος αρχιεπίσκοπος Κρήτης κ. Ειρηναίος
2. Ο σεβασμιότατος μητροπολίτης Ρεθύμνης και Αυλοποτάμου κ. Ευγένιος
3. Ο σεβασμιότατος μητροπολίτης Κυδωνίας Και Αποκορώνου κ. Δαμασκηνός
4. Ο περιφερειάρχης Κρήτης
5. Ο αντιπεριφερειάρχης Χανίων
6.  Η αντιπεριφερειάρχης Ρεθύμνης
7. Γιώργης Μαρινάκης, δήμαρχος Ρεθύμνης
8. Τάσος Βάμβουκας, δήμαρχος Χανίων
9. Αδάμ Παραδεισανός,  δήμαρχος Αμαρίου
10. Ευριπίδης Στεφάνου, πρύτανης του Πανεπιστημίου Κρήτης
11. Βασίλης Διγαλάκης, πρύτανης του Πολυτεχνείου Κρήτης
12. Εμμανουήλ Κριαράς. Ομότιμος καθηγητής του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης
13. Μιχάλης Μερακλής, ομότιμος καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών
14. Μανούσος Παραγιουδάκης, στρατηγός ε. α.
15. Λεωνίδας Καούνης, απόγονος  της οικογένειας Παύλου Βλαστού
16. Φάνης Κακριδής, ομότιμος καθηγητής του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων
17. Θεοχάρης Δετοράκης, ομότιμος καθηγητής του Πανεπιστημίου Κρήτης
18. Οδυσσέας Τσαγκαράκης, ομότιμος καθηγητής του Πανεπιστημίου Κρήτης
19. Αλέξης Πολίτης, ομότιμος καθηγητής του Πανεπιστημίου Κρήτης
20. Σταμάτης Φιλιππίδης, ομότιμος καθηγητής του Πανεπιστημίου Κρήτης
21. Σωκράτης Σκαρτσής, ομότιμος καθηγητής του Πανεπιστημίου Πατρών
22. Βικτωρία Θεοδώρου, ποιήτρια

Επιστημονική Επιτροπή

1.      Νικόλαος Παπαδογιαννάκης, ομότιμος καθηγητής του Πανεπιστημίου Κρήτης, πρόεδρος της Ιστορικής και Λαογραφικής Εταιρείας Ρεθύμνης

2.      Ερατοσθένης Καψωμένος, ομότιμος καθηγητής του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων

3.      Μιχάλης Κοπιδάκης, ομότιμος καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών

4.      Χριστόφορος Χαραλαμπάκης, καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών

5.      Μηνάς Αλ. Αλεξιάδης, καθηγητής Λαογραφίας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών

6.      Ελπινίκη Νικολουδάκη – Σουρή, καθηγήτρια του Πανεπιστημίου Κρήτης

7.      Ευάγγελος Αυδίκος, καθηγητής Λαογραφίας στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας

8.      Μανόλης Βαρβούνης, καθηγητής Λαογραφίας στο Πανεπιστήμιο Θράκης

9.      Χρυσούλα Χατζητάκη – Καψωμένου, καθηγήτρια του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης

10.  Κώστας Φουρναράκης, προϊστάμενος του Ιστορικού Αρχείου Κρήτης

11.  Ασπασία Παπαδάκη, προϊσταμένη του Ιστορικού Αρχείου Ρεθύμνης

12.  Γεώργιος Αικατερινίδης, δ.φ., επίτιμος διδάκτορας του Πανεπιστημίου Κρήτης, τ. διευθυντής Ερευνών του Κέντρου Λαογραφίας της Ακαδημίας Αθηνών

13.  Βασίλης Χαρωνίτης, δάσκαλος – συγγραφέας

Γραμματεία

1.      Βασίλης Τζουράς, φιλόλογος

2.      Μαρία Μανιουδάκη, φιλόλογος

3.      Κωνσταντίνα Αρετάκη, φιλόλογος

4.      Νανά Χαλκιαδάκη, φιλόλογος

5.      Ευθαλία Μπουκουβάλα, φιλόλογος και ψυχολόγος

6.      Αριστέα Βαμβακά, καθηγήτρια Γαλλικών

7.      Νίκος Δερεδάκης, δάσκαλος

8.      Μαρία Αγάθου, βιβλιοθηκονόμος στο Ιστορικό Αρχείο Κρήτης

9.      Περσεφόνη Καρανταγλή, επί πτυχίω φοιτήτρια του Πανεπιστημίου Κρήτης

10.  Νικόλαος Καρανάκης, επί πτυχίω φοιτητής του Πανεπιστημίου Κρήτης

                    

                                                    Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α

Παρασκευή 17  Οκτωβρίου 2014,  Ρέθυμνο, «Σπίτι του πολιτισμού»

17.00     Προσέλευση  Εγγραφή Συνέδρων

17.30     Καλωσόρισμα από τον Κώστα Μουτζούρη, πρόεδρο της Οργανωτικής

               Επιτροπής και πρόεδρο του Κέντρου Κρητικής Λογοτεχνίας

               Καλωσόρισμα – χαιρετισμός από τον Νίκο Παπαδογιαννάκη, πρόεδρο της Επιστημονικής     Επιτροπής και πρόεδρο της Ιστορικής και Λαγραφικής Εταιρείας Ρεθύμνης

               Καλωσόρισμα – χαιρετισμός από τον Κωνσταντίνο Φουρναράκη,

                προϊστάμενο του Ιστορικού Αρχείου Κρήτης

               Χαιρετισμοί εκπροσώπων Αρχών και Φορέων

               Κήρυξη της έναρξης του Συνεδρίου από τον Σταύρο Αρναουτάκη,

                περιφερειάρχη Κρήτης

                               Α   ΣΥΝΕΔΡΙΑ

            Πρόεδρος  :  Νίκος Παπαδογιαννάκης

18.10      Σωκράτης Σκαρτσής,  Η πραγματικότητα του προφορικού λόγου

18.30       Στέργιος Μανουράς,  Βιογραφικά και εργογραφικά του Παύλου Βλαστού

18.31      Ασπασία Παπαδάκη και Γιάννης Παπιομύτογλου,  Νέα τεκμήρια από τα

Κατάλοιπα του Παύλου Βλαστού

19.10        Λεωνίδας Καούνης,  Η διάσωση του Αρχείου του Παύλου Γ. Βλαστού

19.30     Συζήτηση

19.40. – 20.00 Διάλειμμα

                             Β    ΣΥΝΕΔΡΙΑ

           Πρόεδρος :  Γιώργος Μαργαρίτης

20.00   Ζαχαρένια Σημανδηράκη,  Παύλος Βλαστός : η ζωή το έργο του, το Αρχείο Του ( Νέα στοιχεία )

20.20        Κωνσταντίνος Φουρναράκης,  Οι κρητικές παραδόσεις της Συλλογής Παύλου Βλαστού

20.40        Εμμανουήλ Ανδρουλιδάκης, Η προσωπικότητα του ερευνητή Παύλου Βλαστού

21.00 – 21.20  Συζήτηση

Σάββατο 18 Οκτωβρίου 2014, Στρατιωτικό Μουσείο, Χρωμοναστήρι Ρεθύμνου

                                 Γ   ΣΥΝΕΔΡΙΑ

       Πρόεδρος :  Ελπινίκη Νικολουδάκη - Σουρή

9.00   Ιωάννης Βολανάκης,  Η περιοχή της Αμπαδιάς Αμαρίου στο έργο του Παύλου Βλαστού- Βοσκός στεφανώνεται Νεράιδα

9.20        Νάντια Μαχά – Μπιζούνη, Ο κόσμος των γυναικών της Κρήτης μέσα από το έργο του       Παύλου Βλαστού. Συμβολή στη μελέτη της γυναικείας κρητικής ενδυμασίας

9.40       Κωστής Ηλ. Παπαδάκης,  Δύο μαρτυρολόγια του Παύλου Βλαστού (Επισκόπου Ρεθύμνης Γερασίμου Περδικάρη και Ηγουμένου Ι. Μ. Ασωμάτων Αμαρίου Μελχισεδέκ)

10.0          Βασίλης Χαρωνίτης,  Ο Παύλος Βλαστός και οι αγώνες του για Ανεξιθρησκία

10.20   Συζήτηση

10.40    Διάλειμμα  -  Καφές

                Δ   ΣΥΝΕΔΡΙΑ

 Πρόεδρος : Μανόλης Βαρβούνης

11.10   Σταύρος Πλανάκης,  Ο Παύλος Βλαστός απέναντι στην τουρκοκρητική κοινότητα

11.30   Οδυσσέας Κουμαδωράκης,  Ο Παύλος Βλαστός και οι γητειές του κρητικού λαού

11.50    Αταλάντη Μιχελογιαννάκη – Καραβελάκη,  Αξίες και αρχές στα κρητικά δίστιχα της συλλογής του Βλαστού

12.10    Σπύρος Κατσαραπίδης,  Ρομαντικές απηχήσεις στο Βουκολικόν του

                     Παύλου Βλαστού

12.30        Ευγενία Περυσινάκη,  Επτά Ώραι :  Η ηλικία του Ανθρώπου. Τρία ποιήματα του Παύλου   Βλαστού και τα θεματικά παράλληλα στην Αρχαία Ελληνική Γραμματεία

12.50 – 1320    Συζήτηση

                        Ε   ΣΥΝΕΔΡΙΑ

          Πρόεδρος :  Οδυσσέας Τσαγγαράκης

18.0        Νίκος Παπαδογιαννάκης,  Το ιατροσόφιο του Παύλου Βλαστού

18.20      Μαριάννα Καβρουλάκη,  Σε αναζήτηση της ταυτότητας. Το Αρχείο του Παύλου Βλαστού ως πηγή πληροφοριών για τη γαστρονομία της Κρήτης

19.0            Αλεξάνδρα Ζερβού,  Το παραμύθι του Μελισσοστέφανου :  Αρχαίοι αντίλαλοι αυτοπροσωπογραφικά στοιχεία

19.20          Συζήτηση

19.40          Διάλειμμα

  ΣΤ    ΣΥΝΕΔΡΙΑ

         Πρόεδρος :  Σωκράτης Σκαρτής

20.0       Μανόλης Βαρβούνης,  Άσεμνα κρητικά λαογραφικά στο έργο του Παύλου Βλαστού

20.20    Ανδρέας Λενακάκης,  Ο Παύλος Βλαστός και οι απαρχές της επιστήμης της Λαογραφία στην Ελλάδα

20.40        Βούλα Επιτροπάκη, Το κοινό αίσθημα δικαίου και ο λαϊκός λόγος στη μαρτυρική κατάθεση του Παύλου Βλαστού μέσα από τα Πρακτικά της δίκης των φονέων του Λιάπη

21.00- 21.30    Συζήτηση

  Κυριακή, 19 Οκτωβρίου 2014,  Χανιά,  Πνευματικό Κέντρο

             Ζ      ΣΥΝΕΔΡΙΑ

Πρόεδρος  :   Αλεξάνδρα Ζερβού

10.30      Σταμάτης Αποστολάκης, Τα κρητικά τραγούδια στο Αρχείο του Βλαστού

10.50      Ελπινίκη Νικολουδάκη – Σουρή,  Η συμβολή του Παύλου Βλαστού στη Συλλογή Ασμάτων Κρητών περί Εξωτικών

11.10   Κώστας Μουτζούρης, Ο κόσμος της Κρήτης όπως παρουσιάζεται στα δίστιχα και  τις μαντινάδες της συλλογής του Παύλου Βλαστού

11.30    Συζήτηση

11.50         Διάλειμμα

                      Η    ΣΥΝΕΔΡΙΑ

           Πρόεδρος  :  Γιάννης Δημητρακάκης

12.10       Αντώνης Μιχελουδάκης,  Η συμβολή του Παύλου Βλαστού στην καταγραφή της ψαλτικής παράδοσης της Κρήτης

12.40          Ανδρέας Γιακουμάκης,  Το μουσικό έργο του Παύλου  Βλαστού.Μελοποιήσεις και καταγραφές εκκλησιαστικών ύμνων και τραγουδιών

13.10      Δημήτρης Σγουρός,  Σκοποί και τραγούδια της Κρήτης 1860 – 1910 σε καταγραφή Παύλου  Γ. Βλαστού και η μουσική τους προσέγγιση, απόδοση και ερμηνεία στην ομώνυμη δισκογραφική μας εργασία

13.40     Παρεμβάσεις  -  Συζήτηση

14.10 -  14.30    Απολογισμός    -- Αποχαιρετισμοί

ΑΡΙΣΤΟΦΑΝΟΥΣ - «Β Α Τ Ρ Α Χ Ο Ι» (Μια εκπληκτική παράσταση από τους μαθητές τού 1ου Γυμνασίου Ρεθύμνου)

ΑΡΙΣΤΟΦΑΝΟΥΣ

«Β Α Τ Ρ Α Χ Ο Ι»

(Μια εκπληκτική παράσταση από τους μαθητές τού 1^ου Γυμνασίου Ρεθύμνου)

     ΚΩΣΤΗ ΗΛ. ΠΑΠΑΔΑΚΗ

            www.ret-anadromes.blogspot.com

Αληθινή έκπληξη στάθηκε για όσους γονείς, φίλους, καθηγητές και μαθητές παρακολούθησαν τη σπαρταριστή και γεμάτη κοινωνικά μηνύματα κωμωδία τού Αριστοφάνη «Βάτραχοι», από τη Θεατρική Ομάδα τού 1^ου Γυμνασίου Ρεθύμνου, την Παρασκευή 27 Ιουνίου 2014, στην εσωτερική αυλή τού Σχολείου.

Η υπόθεση τού έργου έχει ως εξής: Ο Διόνυσος, προβληματισμένος από την έλλειψη ποιητών ικανών να διδάξουν ήθος στους Αθηναίους, αποφασίζει να κατέβει στον Άδη, με στόχο να φέρει στη γη τον Ευριπίδη. Μαζί του παίρνει τον δούλο του, τον Ξανθία. Κατά τη διάρκεια του ταξιδιού, θεός και δούλος θα αλλάξουν αρκετές φορές ρόλους, για να αποφύγουν κακοτοπιές, που όλες οδηγούν σε κωμικές παρεξηγήσεις. Φτάνοντας στον προορισμό τους, οι ταξιδιώτες θα γίνουν μάρτυρες μιας σύγκρουσης ανάμεσα στον Ευριπίδη και τον Αισχύλο, που μάχονται για τον θρόνο τής τραγωδίας στον Άδη. Ο Διόνυσος, θεός τού θεάτρου, ορίζεται ως κριτής. Η μάχη είναι αμφίρροπη. Η τελική απόφαση τού Διόνυσου θα ξαφνιάσει, αφού, αν και ξεκίνησε το ταξίδι του με σκοπό να επαναφέρει τον Ευριπίδη στη γη, φεύγει από τον Άδη παίρνοντας μαζί του τον Αισχύλο.

Η κωμωδία παρουσιάστηκε, για πρώτη φορά, στα Λήναια το 405 π.Χ και απέσπασε τα πρωτεία (το πρώτο, δηλαδή, βραβείο). Εκτός από την πρωτότυπη σύλληψη, τη φαντασία και την αναμφισβήτητη κωμική τους ποιότητα, οι «Βάτραχοι» αποτελούν και μία πρώτη «άτυπη» φιλολογική κριτική, εξαιτίας της ιδιότυπης αντιπαράθεσης που στήνει ο Αριστοφάνης μεταξύ των δύο τραγικών, που μεταφέρει στους θεατές πλούσια γραμματολογικά και κειμενικά στοιχεία από το αρχαίο θέατρο.

Πολύ έξυπνη η επιλογή τού έργου, ενώ άξια συγχαρητηρίων είναι και η ερμηνεία των μαθητών που έπαιξαν κυριολεκτικά συνεπαρμένοι σαν αληθινοί επαγγελματίες ηθοποιοί! Η ερασιτεχνική θεατρική ομάδα τού 1^ου Γυμνασίου χρόνια τώρα ανανεώνεται από νέα ταλέντα και παρουσιάζει συστηματικά σοβαρές επιτυχίες γνωστών θεατρικών συγγραφέων, με έργα παιδαγωγικού και κοινωνικού βάθους, από τη σύγχρονη ή την αρχαία εποχή, που μεταφέρουν με τη σειρά τους στα παιδιά εμπειρίες ζωής, τα ωριμάζουν πνευματικά και τα εισάγουν στη ζωή και τα προβλήματά της.

Η πολυμελής θεατρική ομάδα των παιδιών τού 1^ου Γυμνασίου ευτύχησε να δουλέψει με ένα εξαιρετικό κείμενο τού κορυφαίου κωμωδιογράφου τής αρχαιότητας, πολύ δυνατό, έξυπνο και ζωντανό. Τα παιδιά φάνηκε ότι αγάπησαν το έργο βαθιά και του έδωσαν ζωή από τη ζωή τους, πνοή και συναισθήματα από το συναισθήματά τους. Το έκαναν κυριολεκτικά να μιλήσει. Κάθε ηθοποιός είναι μια προσωπικότητα με τις εμπειρίες του και τα βιώματά του. Κάθε ρόλος φανερώνει ένα κομμάτι τού εαυτού μας, ξεκλειδώνει πράγματα από την ψυχή μας και τα φέρνει έξω στο φως. Και αυτό έκαναν και τα παιδιά που μετείχαν «ψυχή τε και σώματι» στα διαδραματιζόμενα, με μια σωστή όσο και εντυπωσιακά περίπλοκη και ρεαλιστική ανασύνταξη μέσα στον σκηνικό χώρο, μέσα από σόλο, ντουέτα, τρίο και ομαδικά μέρη σε μίαν αδιάκοπη διαδοχή κίνησης και ακινησίας, που μαζί με τα πλούσια σκηνικά, θύμιζε μιαν εξακολουθητική ροή οπτικοκινητικής ενέργειας. Το παίξιμο τους ιδιαίτερα τεχνικό, χαριτωμένο, με έντονα παιγνιώδη διάθεση, χάρισε στο πολυπληθές κοινό μιαν ιδιαίτερα ευχάριστη και ευφρόσυνη ατμόσφαιρα, για να απολαύσει, στη συνέχεια τής βραδιάς, και τον πλουσιότατο μπουφέ που ακολούθησε για τον αποχαιρετισμό των παιδιών τής Γ΄ Τάξης, τη μουσική, τον χορό και την παράλληλη προβολή εικόνων από τις πολλές όμορφες  και ενδιαφέρουσες δραστηριότητες και τού σχολείου.

Κεντρικός πυρήνας στον χώρο αυτόν τού θεάτρου η φιλόλογος Καθηγήτρια τού σχολείου κ. Ειρήνη Παπατριανταφύλλου, που με αληθινό μεράκι, έμπνευση και ευαισθησία τα τελευταία χρόνια ασχολείται, εμψυχώνει και καθοδηγεί τα παιδιά στη μύησή και καλλιέργεια των δυνατοτήτων τους στον σπουδαίο αυτόν χώρο τής θεατρικής τέχνης και της ζωής, γιατί άσκηση και στάση ζωής είναι, ασφαλώς, και το θεατρικό παιγνίδι. Με τη στάση της αυτήν η συνάδελφος- αλλά και το επιτελείο Καθηγητών που την πλαισίωσε- απέδειξαν περίτρανα ότι οι Καθηγητές στέκονται πάνω από τα σοβαρά προβλήματα των ημερών μας, προσφέροντας γενναιόδωρα από τον ελάχιστο ελεύθερο χρόνο τους ως αληθινοί λειτουργοί και μυσταγωγοί τής Παιδείας τού Έθνους.

Αξίζει για την ιστορία στο σημείο αυτό να σημειώσουμε τους μαθητές που συμμετείχαν στην παράσταση αυτήν, να τους συγχαρούμε έναν- έναν ξεχωριστά για το ταλέντο τους και να τους ευχηθούμε «καλή συνέχεια» στο Λύκειο, αλλά και τους λοιπούς Καθηγητές που συντέλεσαν στην υλοποίηση αυτής τής όμορφης θεατρικής βραδιάς και βέβαια τον ακούραστο Διευθυντή τού 1^ου Γυμνασίου κ. Μανόλη Ζαχαριουδάκη, τον κεντρικό μοχλό υποκινητή και συντονιστή τού όλου Προγράμματος.

Οι μαθητές, λοιπόν, με τη σειρά εμφάνισής τους είναι:

Παρουσιάστριες: Στυλιανή Τζανακάκη, Νεφέλη Γαλεράκη- Στεργίου

Ξανθίας: Σήφης Τζανιδάκης (που εντυπωσίασε το κοινό με το εξαιρετικό ταλέντο του)

Θεός Διόνυσος: Μαρία Αλεβυζάκη (μπράβο, επίσης, Μαρία, για το εντυπωσιακό ταλέντο σου)

Ηρακλής: Εμμανουήλ Νεοφώτιστος

Χάροντας: Ναταλία Ποθουλάκη

Χορός Βατράχων: Μαρία Αποστολάκη, Νεφέλη Γαλεράκη- Στεργίου, Χριστίνα Γεωργαλή, Χαρά Γραμματοπούλου, Δάφνη Δαράκη, Αικατερίνη Κλαψινάκη, Στυλιανή Λιμπιτάκη

Χορός Μυστών: Ανθή Μαμαγκάκη (Κορυφαία), Χαρά Γραμματοπούλου, Αικατερίνη Κλαψινάκη

Αιακός: Εμμανουήλ Σιαδαρέσης

Δούλες: Θάλεια Φωτάκη, Μαρία Σταυρουλάκη, Μαρία Αποστολάκη, Κωνσταντίνα Μακρυμανωλάκη

Ξενοδόχες: Δάφνη Δαράκη, Ιοκάστη Γάσπαρη, Ανδρονίκη Γερανιωτάκη, Μαρία Μυριοκεφαλιτάκη

Πλανόδιοι μικροπωλητές: Νεφέλη Γαλεράκη- Στεργίου, Στυλιανή Τζανακάκη

Ευριπίδης: Εύα Γαγάνη

Αισχύλος: Εύη Ουρανού

Πλούτωνας: Ελένη Τρουλινού

Και, τέλος, οι λοιποί καθηγητές που συνέβαλαν στο ανέβασμα τής προχθεσινής παράστασης:

Σκηνοθεσία: Ειρήνη Παπατριανταφύλλου, Μαρία Μιχάλη

Σκηνικά – κουστούμια: Αλέξανδρος Τσίντζος

Μουσική: Αικατερίνη Ψυχαράκη

Τεχνική υποστήριξη: Αντώνης Χαροκόπος

Ένα μεγάλο Μπράβο σε όλους!!

  

ΤΟΠΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ - ΠΥΛΕΣ ΤΩΝ ΒΕΝΕΤΣΙΑΝΙΚΩΝ ΤΕΙΧΩΝ ΤΟΥ ΡΕΘΥΜΝΟΥ ΠΟΥ ΕΔΩΣΑΝ ΤΟ ΟΝΟΜΑ ΤΟΥΣ ΣΕ ΣΥΝΟΙΚΙΕΣ

ΤΟΠΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ

ΠΥΛΕΣ ΤΩΝ ΒΕΝΕΤΣΙΑΝΙΚΩΝ ΤΕΙΧΩΝ ΤΟΥ ΡΕΘΥΜΝΟΥ ΠΟΥ ΕΔΩΣΑΝ ΤΟ ΟΝΟΜΑ ΤΟΥΣ  ΣΕ ΣΥΝΟΙΚΙΕΣ

ΚΩΣΤΗ ΗΛ. ΠΑΠΑΔΑΚΗ

www.ret-anadromes.blogspot.com

              Κατά τον Εμμανουήλ Λαμπρινάκη ο δήμος Ρεθύμνου κείται στο μέσον τής βόρειας παραλίας τής επαρχίας και αποτελείται από την ομώνυμη πόλη και τα προάστια. Η πρωτεύουσά του είναι το Ρέθυμνο, τειχισμένο με βενετικό φρούριο, που έχει τρεις πύλες ^. αυτήν τής Άμμου (Kum Kapi), τη Μεγάλη Πόρτα και την Καινούρια (Πόρτα) [=Yeni Kapi ή Μαρμαρόπορτα ή του Στρατώνος [Κισλά (τουρκ. kişla= στρατώνας)].

         Υπήρχε, βέβαια, και μία τέταρτη πύλη, η Πύλη Squero[1], στη δυτική πλευρά τού τείχους, όπου σήμερα ο περιφερειακός δρόμος, εντελώς, πάντως, δευτερεύουσα, που χρησιμοποιούνταν για στρατιωτικούς και μόνο λόγους.

                           1.  ΜΕΓΑΛΗ   ΠΟΡΤΑ

                      A΄ . E N E T O K R A T I A

        Πύλη Guora (συνοικία)

        Πρόκειται για τη δεύτερη[2] (μετά της Άμμος την Πόρτα) και πιο κεντρική καστρόπορτα τού Ρεθύμνου, τη σημερινή «Μεγάλη Πόρτα», που κτίστηκε κατά τα έτη 1566- 68 από τον Βενετό

Η Μεγάλη Πόρτα "εκ των έξω" (φ. Gerola)

Ρέκτορα τής πόλης Guora Giacomo, του οποίου και πήρε το όνομα (Πόρτα Guora). Ξεκινούσε από τη σημερινή πλατεία των Τεσσάρων Μαρτύρων με μεγαλόπρεπη πόρτα κάτω από τον προμαχώνα τής Santa Veneranda, του οποίου το μήκος εξαντλούσε, προχωρώντας από κάτω του με στοά είκοσι επτά, περίπου, μέτρων (εικ. 1). Ο προμαχώνας τής Santa Veneranda καταστράφηκε με το γκρέμισμα των τειχών της πόλης, το έτος 1902. Το άνοιγμα τής πύλης είναι 2.60 μ. και σχηματίζεται από λαξευμένους λίθους με λοξότμητες ακμές, που στο πάνω μέρος δημιουργούν ημικυκλικό τόξο. Πάνω από το τόξο υπήρχεεπιστήλιο, στο οποίο πατούσε γείσο και αέτωμα πάνω από αυτό, που στο τύμπανο του υπήρχε ανάγλυφο το λιοντάρι τού Αγίου Μάρκου (εικ. 2).

Αρχικά, η Μ. Πόρτα προβλεπόταν να κτιστεί στη δυτική πλευρά τού ίδι ου προμαχώνα, δηλαδή, στο νοτιότερο άκρο τής σημερινής οδού Νικηφόρου Φωκά (Μακρύ Στενό), αλλά κατασκευάστηκε τελικά εκεί, και έγινε η αρχή τής κεντρικότερης οδού τής πόλης, της σημερινής Εθνικής Αντιστάσεως[3].

Η Μεγάλη Πόρτα "εκ των έσω"

   

---

[1]  Έτσι, ονομαζόταν το μικρό ναυπηγείο (squero= μικρό ναυπηγείο), που βρισκόταν στο δυτικό άκρο τής πόλης, στη σημερινή Σωχώρα, κάπου μεταξύ προμαχώνα τού Καλλέργη και της Φορτέτσας [Ιωάννας Στεριώτου, Οι Βενετικές οχυρώσεις τού  Ρεθύμνου (1540-1646), Συμβολή στη φρουριακή αρχιτεκτονική τού 16ου και 17ου αιώνα, Αθήνα 1979, σχέδ. VII].

[2] Η τρίτη πύλη, η δυτικότερη, των νεότερων οχυρώσεων τής πόλης ήταν η αυτή τού Αγίου Αθανασίου ή Μαρμαρόπορτας, όπου και εδώ υπήρχε μικρός προμαχώνας, αυτός τού Αγίου Αθανασίου, από τον γειτονικό σε αυτόν ομώνυμο ναό.

[3] Ιορδάνη Ε. Δημακόπουλου, Τα σπίτια τού Ρεθέμνου, Αθήνα 2001² , σελ. 57.

ΤΑΞΙΔΙΩΤΙΚΕΣ ΕΝΤΥΠΩΣΕΙΣ: ΑΣΒΕΣΤΟ ΠΑΡΑΜΕΝΕΙ ΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΠΝΕΥΜΑ ΚΑΙ Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΣΤΙΣ ΕΛΛΗΝΟΦΩΝΕΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΚΑΤΩ ΙΤΑΛΙΑΣ

Ακράγαντας: Ναός Ομονοίας

ΤΑΞΙΔΙΩΤΙΚΕΣ ΕΝΤΥΠΩΣΕΙΣ

  

ΑΣΒΕΣΤΟ ΠΑΡΑΜΕΝΕΙ ΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΠΝΕΥΜΑ ΚΑΙ Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΣΤΙΣ ΕΛΛΗΝΟΦΩΝΕΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΚΑΤΩ ΙΤΑΛΙΑΣ

              ΚΩΣΤΗ ΗΛ. ΠΑΠΑΔΑΚΗ

Σε μια επίσκεψη στην Κάτω Ιταλία και τη Σικελία είναι πολλά αυτά που μπορούν να σε μαγέψουν τόσο για τη φυσική τους ομορφιά όσο και για την ιστορική και αρχαιολογική τους σημασία ^. ο Τάραντας, η μοναδική πόλη που ιδρύθηκε τον 8ο αιώνα π.Χ από τους Σπαρτιάτες, τα θρυλικά στενά τής Μεσσήνης, όπου η φοβερή Σκύλλα και Χάρυβδη των ομηρικών επών, το αρχαιολογικό Μουσείο τής Μεγάλης Ελλάδος, στο Ρήγιο, με τους ξακουστούς πολεμιστές τού Ριάτσε (που, κατά μία άποψη, φημολογούνται ως πρωτότυπο έργο τού μεγάλου Αθηναίου γλύπτη, ζωγράφου και αρχιτέκτονα Φειδία), η ιστορική "Κοιλάδα των Ναών" τού Ακράγαντα, με το εντυπωσιακότερο συγκρότημα αρχαίων ελληνικών ναών τής Σικελίας (Ήρας, Ομόνοιας, Ηρακλή και Ολυμπίου Διός), η αποικία των Κορινθίων Συρακούσες- πατρίδα τού μεγάλου μαθηματικού Αρχιμήδη- με τα ιστορικά τους λατομεία, το αρχαίο θέατρο, το υδραγωγείο, τον κολοσσιαίο βωμό τού Ιέρωνα, τις στοές των αιχμαλώτων και το νησάκι τής Ορτυγίας- το παλιό, δηλαδή, ιστορικό κέντρο τής πόλης- με τον αρχαίο ναό τού Απόλλωνα, την πλατεία τού Αρχιμήδη και την πλατεία duomo, με τον εντυπωσιακό καθεδρικό ναό, ενσωματωμένο στον αρχαίο ναό τής θεάς Αθηνάς. Επίσης, μπορείς να θαυμάσεις την πανέμορφη πόλη τής κοσμοπολίτικης Ταορμίνας με τα γραφικά πλακόστρωτα μεσαιωνικά της δρομάκια, τα χαρακτηριστικά κτίσματα και το επιβλητικό ελληνορωμαϊκό θέατρο, με την εκπληκτική-

Ελληνορωμαϊκο Θέατρο Ταορμίνας

λέγεται, μάλιστα, ότι είναι από τις μοναδικές στον κόσμο- θέα προς το Ιόνιο Πέλαγος. Και, τέλος, μπορείς να θαυμάσεις το Λέτσε, το άλλως και "Φλωρεντία τού Νότου" αποκαλούμενο, με την πιάτσα Sant  Oronzo, το περίφημο ρωμαϊκό αμφιθέατρό του και τη Santa  Croce με το αποκορύφωμα τού ρυθμού Μπαρόκ από πέτρα λετσέζε, καθώς και το μοναδικό για την ιδιόρρυθμη αρχιτεκτονική του Αλμπερομπέλλο, το περίφημο «χωριό των τρούλων», με τις χαρακτηριστικές κωνικές στέγες (trulli) των σπιτιών του.

Όλα αυτά περικλείνουν, βέβαια- και μάλιστα για τον έλληνα επισκέπτη- εξαιρετικά σπουδαίο ενδιαφέρον, αφού σηματοδοτούν έναν αρχαιότατο ελληνικό πολιτισμό, αυτόν της Μεγάλης Ελλάδας (και στα λατινικά Magna Graecia), έναν ιστορικό- γεωγραφικό όρο που αναφέρεται στις ελληνικές αποικίες τής Κάτω Ιταλίας και της Σικελίας στην αρχαϊκή και κλασική περίοδο. Η «Μεγάλη Ελλάδα» δεν είναι απλώς μια περιοχή, μια πολύ όμορφη περιοχή, είναι ένα μοναδικό ταξίδι στον χρόνο, μια επιστροφή στον κλασικό ελληνικό κόσμο, μια επιστροφή, ένα προσκύνημα στις βαθύτερες ελληνικές μας ρίζες!!...

Πύργοι στο Αλμπερομπέλλο

Πέραν, όμως, της προγραφείσας ιστορικής σηματοδότησης, μεγαλύτερη, τουλάχιστον για μας, έκπληξη- που, τώρα και δεκαετίες, πέραν των άλλων, ασχολούμαστε και με την ελληνική γλώσσα και την καταγραφή και επεξεργασία των κρητικών τοπωνυμίων- αποτέλεσε η «γλωσσική» σηματοδότηση τού χώρου, όπου ακόμα και σήμερα διατηρείται άσβεστο το ελληνικό πνεύμα, μαζί με την ελληνική γλώσσα, η οποία εξελισσόμενη διαφορετικά μέσα στις συνθήκες τής γείτονος Ιταλίας έδωσε μίαν άλλη διάλεκτο, μοναδική στον κόσμο, τα λεγόμενα «Γκρεκάνικα» (στην Καλαβρία) ή «Γκρίκο» (στην Απουλία). Τα Γκρεκάνικα ή Γκρίκο, όπως είναι γνωστά τα κατωιταλιώτικα ελληνικά ιδιώματα, μιλιούνται από τις ελληνόφωνες κοινότητες των Γκρεκάνων στις δύο παραπάνω περιοχές. Ειδικότερα, στην ελληνόφωνη περιοχή Σαλέντο τής Απουλίας (που ακούγεται ως Grecια Salentina), κοντά στην πόλη τού Λέτσε, βρίσκονται σήμερα εννέα μικρές πόλεις (Καλημέρα, Μαρτάνο, Καστρινιάνο ντε Γκρέτσι, Κοριλιάνο ντ' Οτράντο, Μαλπινιάνο, Σολέτο, Στερνάτια, Ζολίνο, Μαρτινιάνο), με συνολικό πληθυσμό 40.000 ατόμων, ενώ στην Καλαβρία βρίσκονται εννέα χωριά, στην περιοχή Μπόβα, αλλά ο γκρεκάνικος πληθυσμός εκεί είναι σημαντικά μικρότερος. Από μιαν ιδιοτροπία τής Ιστορίας και της γεωγραφίας στην καρδιά τής πάλαι ποτέ Μεγάλης Ελλάδας απέμειναν, στις μέρες μας, αυτές οι  δύο ελληνόφωνες νησίδες. Μοναδικός θησαυρός τους είναι η γλώσσα τους. Αν χάσουν την ιδιαίτερη αυτή διάλεκτο και αρχίσουν να ομιλούν, για παράδειγμα, τη νεοελληνική, θα αποτελέσουν, οπωσδήποτε, ένα τουριστικό αξιοθέατο στην Κάτω Ιταλία, χωρίς, όμως, ρίζες, ιστορία, παρελθόν και μέλλον.

            Δεν είναι, αλήθεια, μικρό πράγμα να ακούσεις από τον Πρόεδρο των ελληνόφωνων χωριών στο Σαλέντο- όπου τo βράδυ τής προτελευταίας ημέρας τής εκδρομής μας απολαύσαμε ένα εξαίσιο δείπνο σε παραδοσιακή ταβέρνα με ζωντανή τοπική ελληνική μουσική- να σου λέγει γεμάτος ελληνική περηφάνια και με όλη τη δύναμη της ψυχής του στην «Γκρίκο» διάλεκτο: «Είμαστε Έλληνες, γιατί έχομε το ίντιο αίμα τσε την ίδια γκλώσσα με σας τσε θέλουμε να μείνουμε Έλληνες. Θέλουμε να διατηρήσουμε τη γκλώσσα μας», ενώ, ταυτόχρονα, απεύθυνε  δραματική έκκληση συμπαράστασης προς κάθε αρμόδια Αρχή της μητέρας Ελλάδας. Ο ίδιος είναι δάσκαλος των ελληνικών (Γκρίκο) στο Σαλέντο και σπούδασε, όπως μας είπε, στο Παιδαγωγικό τμήμα τού Πανεπιστημίου Ιωαννίνων. Ο τρόπος που μιλάει δείχνει την αγωνιώδη προσπάθειά του  για τη διατήρηση τής γρεκάνικης γλώσσας και την ικανοποίησή του γι’ αυτό. Και ακόμα, μια βαθιά συνειδητή περηφάνια για την ελληνική καταγωγή του, μαζί με μια άδολη συμπάθεια για τους Έλληνες, με τους οποίους υπάρχει μια μακραίωνη σύνδεση. Και ύστερα από αυτά διερωτώμαι: ποιος, αλήθεια, έχει το δικαίωμα να μείνει αδιάφορος μπροστά σε  ένα τέτοιο αγωνιώδες μήνυμα; Και όταν, ακόμα, όπως μας είπαν εκείνη την ίδια βραδιά, στην ίδια περιοχή τού Σαλέντο, οι κάτοικοι των ελληνόφωνων χωριών τής Κάτω Ιταλίας, υποδέχονται και σήμερα τους Έλληνες με εξαιρετικά αισθήματα φιλίας, εγκαρδιότητας και αγάπης, απευθύνοντάς τους τη μεγαλειώδη και μοναδική φράση: «Είσαι Γκρίκο ; Έμπα στο σπίτι μου να μπει ο ήλιος»!

Οι ενέργειες των Γκρεκάνων περιλαμβάνουν διαβήματα στις αρχές, αδελφοποιήσεις με διάφορους δήμους τής Ελλάδας, εκτύπωση τής πρώτης γκρεκάνικης γραμματικής, έκδοση μικρών εφημερίδων και περιοδικών, εκκλήσεις σε ξένους οργανισμούς, δημιουργία πολιτιστικών συλλόγων με ελληνικά ονόματα, οργάνωση διεθνών συνεδρίων (ώστε να ανταλαγούν απόψεις από τους ειδικούς επιστήμονες, όπως γλωσσολόγους, λαογράφους, εθνολόγους, ιστορικούς, αρχαιολόγους κ.ά.), ακόμη και την έκδοση μιας πλούσιας ποιητικής συλλογής, με περισσότερα από 100 ποιήματα, 30 σύγχρονων ποιητών, από τις περιοχές αυτές, γεγονός το οποίο αποδεικνύει ότι η σύγχρονη ελληνόφωνη ποίηση τής Κάτω Ιταλίας συνεχίζει τη μεγάλη λυρική παράδοση τής αρχαιότητας.

Για την ιστορία τής εν λόγω πληθυσμιακής μειονότητας και του γλωσσικού ιδιώματός της, οι ίδιοι οι κάτοικοι των ελληνόφωνων, όπως ονομάζονται, χωριών τής Κάτω Ιταλίας πιστεύουν ότι, παρά τις προσμίξεις και τα νεότερα γλωσσικά δάνεια, ο βασικός πυρήνας τους αποτελείται από απόγονους των Ελλήνων τής Μεγάλης Ελλάδας τού B' αρχαιοελληνικού

Αρχοντικό στην Κατάνη

αποικισμού και ότι δεν έχουν καμιά σχέση με τους νεότερους Έλληνες πρόσφυγες, που κατέφυγαν εκεί σε νεότερες ιστορικές μεταναστεύσεις (εικονομαχία, πτώση Βυζαντινής Αυτοκρατορίας κ.λπ), «που τους χάλασαν τη γλώσσα», όπως υποστηρίζουν χαρακτηριστικά οι εντόπιοι «λόγιοι». Χρησιμοποιούν τη λέξη Griko (λατιν. Graecus), η οποία δεν χρησιμοποιείται στην Ελλάδα και γράφουν τις ελληνικές λέξεις με λατινικούς χαρακτήρες, διατηρώντας, συνήθως, την καθαρή, την αρχαία τους μορφή (ευκολότερα δηλαδή ο ελληνόφωνος τής Κάτω Ιταλίας αντιλαμβάνεται την αρχαία ελληνική λέξη «παιδία» από το  νεοελληνικό «παιδιά», πράγμα, ασφαλώς, που φανερώνει την άμεση από την αρχαία ελληνική γλώσσα προέλευση τού γλωσσικού ιδιώματός του).

Σύμφωνα με τη θεωρία τού Giuseppe Morosi, τα ελληνοϊταλικά ιδιώματα αποτελούν επιβιώσεις τής αρχαιοελληνικής διαλέκτου (δωρικής), που μιλιούνταν στη νότια Ιταλία ήδη από την εποχή τού αποικισμού τής Μεγάλης Ελλάδας (8ου αι. π. Χ.) και η οποία διατηρήθηκε φθαρμένη ως τη σύγχρονη εποχή, μέσα από τη συμβίωσή της με τη λατινική γλώσσα, χάρη στην ανανέωσή της από μετέπειτα μεταναστεύσεις ελληνικών πληθυσμών. Ο σύγχρονος γλωσσολόγος ερευνητής Αναστά­σιος Καραναστάσης, ο οποίος, με εντολή της Ακα­δημίας Αθηνών, μελετά επί πολλά χρόνια την γκρεκάνικη διάλεκτο, στηρίζει και ισχυροποιεί τη θεω­ρία τού συμπατριώτη μας γλωσσολόγου Γ. Χατζιδάκι περί μιας αδιάλειπτης συνέχειας τού γκρεκάνικου γλωσσικού ιδιώματος από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα με μια σειρά γλωσσικών παρατηρήσεων. Το γλωσσικό ιδίωμα των ελληνοφώνων τής Κάτω Ιταλίας έχει, περαιτέρω, προσλά­βει με το πέρασμα τού χρόνου έναν μελωδικό τόνο, και θυμίζει αμυδρά την κυ­πριακή ή την κρητική διάλεκτο.

Στις μέρες μας τα ελληνικά της Κάτω Ιταλίας βρίκονται σε κίνδυνο εξαφάνισης, αφού οι νεότερες γενιές δεν τα μαθαίνουν, όπως παλαιότερα, γιατί τα θεωρούν, επηρεασμένοι και από την τηλεόραση και τα άλλα μέσα επικοινωνίας, ως επαρχιακή γλώσσα που τη μιλούν μόνον οι χωρικοί. Στην επιβίωσή τους δεν βοηθάει ούτε το γεγονός ότι το επίσημο ιταλικό κράτος τα έχει αναγνωρίσει ως μειονοτική γλώσσα και, κατά το δυνατόν, τα προστατεύει, όπως και αυτό το ίδιο το ελληνικό πνεύμα, αντίθετα με όσα πράττει η γείτων Τουρκία, που μόνιμη επιδίωξή της έχει τάξει την εξαφάνιση από την επικράτειά της κάθε ίχνους ελληνικής παρουσίας.

Στην Απουλία, τα Ελληνικά δεν χρησιμοποιούνται στα νηπιαγωγεία, παρά το γεγονός ότι οι τοπικοί κανονισμοί επιτρέπουν στους γονείς να ζητούν και σ' αυτά τη χρήση τής ελληνικής γλώσσας. Στα δημοτικά σχολεία, η κατάσταση διαφέρει από κοινότητα σε κοινότητα. Σε δύο πόλεις τα Ελληνικά διδάσκονται από το 1978, επίσημα, σε πειραματική βάση, για 15 ώρες τη βδομάδα, από την πρώτη τάξη και για όλο τον κύκλο τού δημοτικού σχολείου. Στην Καλαβρία, τα Ελληνικά χρησιμοποιούνται σποραδικά στα νηπιαγωγεία, συνήθως με πρωτοβουλία των γονιών των παιδιών.

Το ελληνικό κράτος τα τελευταία χρόνια δείχνει, ευτυχώς, μιαν ευαισθησία για τη διατήρηση αυτού του ιδιαίτερου γλωσσικού ιδιώματος και έχουν εκπονηθεί εκπαιδευτικά προγράμματα κυρίως για τη διδασκαλία τής νεοελληνικής γλώσσας. Το πρόβλημα είναι ότι οι δάσκαλοι οι οποίοι στάλθηκαν από την Ελλάδα (έξι στην Απουλία και τέσσερις στην Καλαβρία), διδάσκουν στα παιδιά κυρίως νέα ελληνικά, ενώ το μάθημα πρέπει να γίνεται και στο ελληνόφωνο ιδίωμα, για να διασωθεί. Στο Πανεπιστήμιο του Λέτσε υπάρχει εκτός από την έδρα Ελληνικής Φιλολογίας και Τμήμα για τα Γκρίκο, ώστε οι διδάσκοντες να γνωρίζουν και τις δύο γλώσσες.

Ο λαϊκός, περαιτέρω, πολιτισμός των Γκρεκάνων είναι εξαιρετικά πλούσιος. Τμήμα τού πολιτισμού τους είναι και τα τραγούδια τους (καθαρά ελληνικά τραγούδια, κυρίως μοιρολόγια, νανουρίσματα τραγούδια της δουλειάς και της αγάπης, καθώς και θρησκευτικά), τα οποία έχουν άμεση σύνδεση με την ελληνική γλώσσα και ιστορία. Χάρη στα τραγούδια, η

Γκρεκάνικη Μουσική και Χορός στο Σαλέντο

ελληνική γλώσσα μεταφέρθηκε στους αιώνες και επιβιώνει μέχρι και σήμερα. Απολαύσαμε κοντά τους μοναδικά γκρεκάνικα τραγούδια και πολλούς χορούς με πιο χαρακτηριστικό απ’ όλους, τη γνωστή ταραντέλα. Ο ρυθμός τής τελευταίας είναι εξαιρετικά γρήγορος και η χορεύτρια κινείται ακατάπαυστα και ξέφρενα, σύμφωνα με τοπικές παραδόσεις με τις οποίες ο χορός αυτός και έχει συνδεθεί. Παραδοσιακά τους όργανα είναι, κυρίως, το ακορντεόν, το ταμπουρέλλο (ντέφι) και η τσαμπούνα. Καθώς ακούς αυτούς τους μουσικούς να τραγουδούν μπορείς να διακρίνεις στον τόνο τής φωνής τους το πάθος τους να σώσουν και να διατηρήσουν ως κόρην οφθαλμού την πολιτιστική τους ταυτότητα και κληρονομιά.