Βλασίας Μιχαηλίδου- Τριπολιτάκη * * * Θρυαλλίδα ψυχής

 

Βλασίας Μιχαηλίδου- Τριπολιτάκη

Θρυαλλίδα ψυχής

[Εκδόσεις ΔΙΑΝΟΙΑ, Αθήνα 2025, σχ. 8ο (21 Χ 14), σσ. 160]

   Κωστής  Ηλ. Παπαδάκης

  www.ret-anadromes.blogspot.com

 

         Η κ. Βλασία Μιχαηλίδου- Τριπολιτάκη, φιλόλογος, με μεταπτυχιακό τίτλο στην Αρχαία Ιστορία και πιστοποιητικό εξειδίκευσης στην εκπαίδευση ατόμων με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες, είναι γνωστή στο αναγνωστικό κοινό του Ρεθύμνου τόσο από τη γενικότερη αρθρογραφία της στις τοπικές εφημερίδες, όσο και από τη στήλη της, για χρόνια, στις εφημερίδες «Κρητική Επιθεώρηση» και «Ρέθεμνος», υπό τον τίτλο «Λόγια της καρδιάς», στην οποία κατέθετε σκέψεις, ερωτήματα και προβληματισμούς σε μείζονα κοινωνικά θέματα. Με ιδιαίτερο, στη συνέχεια, ενδιαφέρον το αναγνωστικό κοινό του Ρεθύμνου αγκάλιασε και το πρώτο της βιβλίο, με τον πρωτότυπο τίτλο: «Η ζωή στην εντατική» (β΄ έκδοση: «Εκεί που θα πας… θα έρθω»), ενώ σχετικό με την εξειδίκευσή της στον χώρο της ειδικής αγωγής είναι το δεύτερο βιβλίο της, με τον συναισθηματικά ευαίσθητο και έντονα αισθαντικό τίτλο: «Άγγιγμα στον κόσμο του αυτισμού» και για τον άγιο του οποίου φέρει το όνομά έγραψε το τρίτο της βιβλίο («Αγίων Αντάμωση στη Σεβάστεια»).

    Το βιβλίο της που παρουσιάζουμε με το σημείωμά μας αυτό, υπό τον εύστοχο και αποκαλυπτικό τίτλο: «Θρυαλλίδα Ψυχής», αφηγείται μιαν ιστορία πλούσια σε ηθικά και πνευματικά διδάγματα, πολλά από τα οποία αντλούνται από προσωπικά βιώματα της συγγραφέως. Πρόκειται για ένα ανάγνωσμα που διαβάζεται ευχάριστα και απευθύνεται σε νεότερες κυρίως ηλικίες, στα διαφέροντα των οποίων και εστιάζει θεματικά. Με λίγα λόγια, συνιστά ένα θαυμάσιο νεανικό ανάγνωσμα, που συνυφαίνει τη συγκίνηση με την πνευματική και θρησκευτική ανύψωση.

    Κεντρικός ήρωας είναι ο Χρίστος. Μεγαλώνει σε ένα βαθιά αντιχριστιανικό περιβάλλον, δίπλα στον βίαιο πατέρα του. Ωστόσο, διατηρεί ως ιερή παρακαταθήκη τις χριστιανικές αξίες της μητέρας του, που χάθηκε πρόωρα σε ένα τραγικό δυστύχημα, εξαιτίας ενός ασυνείδητου οδηγού. Τις αξίες αυτές, κληρονομιά της μάνας, όχι μόνο τις διατηρεί μέσα του ζωντανές, αλλά και τις καλλιεργεί συστηματικά και τις μεταλαμπαδεύει στους ανθρώπους γύρω του, αποτελώντας ένα φωτεινό παράδειγμα και πρότυπο προς μίμηση.

    Μεγαλώνοντας, ο Χρίστος δεν εγκατέλειψε ποτέ τις παρακαταθήκες της μάνας του· αντίθετα, τις έκανε οδηγό ζωής. Στα σχολικά του χρόνια και αργότερα στις πρώτες του σπουδές, οι αξίες αυτές τον στήριξαν στις δυσκολίες και τον κράτησαν μακριά από τις σκοτεινές επιρροές του περιβάλλοντός του.

     Έτσι, όταν ενηλικιώθηκε και ακολούθησε το υψηλό λειτούργημα του γιατρού, ήταν ήδη ώριμος να τις εφαρμόσει στην πράξη, όταν βρέθηκε αντιμέτωπος με ένα δυσβάσταχτο ηθικό δίλημμα^. να εγχειρίσει και να σώσει τον άνθρωπο που ευθυνόταν για τον θάνατο της μητέρας του. Σε αυτήν την κρίσιμη στιγμή, καθοριστικό ρόλο στη λήψη της απόφασής του διαδραμάτισαν οι σοφές υποδείξεις της αγαπημένης του Αφροδίτης, η οποία με περισσή ειλικρίνεια και θάρρος προτρέπει τον Χρίστο να συγχωρήσει τον φονιά της μητέρας του, υπερβαίνοντας το προσωπικό τραύμα και εκπληρώνοντας το χριστιανικό καθήκον της συγχώρησης. Μέσω αυτής της πράξης, καλείται να επιδείξει το ίδιο μεγαλείο ψυχής που διέκρινε και τον Άγιο Διονύσιο, ο οποίος, υπενθυμίζεται, συγχώρησε τον φονιά του αδελφού του.

    Οι παραινέσεις αυτές της Αφροδίτης φέρνουν στον νου τις ανάλογες συμβουλές της Σόνιας προς τον αγαπημένο της Ρασκόλνικοβ, στο αριστουργηματικό έργο «Έγκλημα και Τιμωρία» του μεγάλου Ρώσου μυθιστοριογράφου Φιοντόρ Ντοστογιέφσκι, όταν του έλεγε: «Να υποφέρεις και να εξαγοράσεις το κρίμα σου με τον πόνο». Και οι δύο γυναικείες μορφές βλέπουμε εδώ να γίνονται ηθικοί καθοδηγητές, φωνές συνείδησης, που οδηγούν τον αγαπημένο τους σε μια βαθύτερη σχέση με τον Θεό και σε μια πράξη πνευματικού μεγαλείου.

    Παντού στο βιβλίο παρεισφρέουν κεφάλαια θεολογίας και χριστιανικής διδασκαλίας που επιχειρούν μιαν εύκολη επικοινωνία με τη νεανική, κυρίως, σκέψη και την ακατασίγαστη δίψα της για αναζήτηση της σώζουσας αλήθειας. Στην αφήγηση των μαθητικών χρόνων του Χρίστου και των λοιπών ηρώων του διηγήματος, η συγγραφέας εντάσσει ένα εντυπωσιακότατο λεξιλόγιο αναφοράς στην τρέχουσα εποχή και σε όρους της σύγχρονης νεανικής ηλεκτρονικής ορολογίας (Snapchat, Instagram, Fortnite), επίσης στις θανάσιμες διαδικτυακές παγίδες που ναρκοθετούν την εφηβική ηλικία, ενώ γίνεται λόγος και για τους νέους του YOLO (= You Only Live Once), που συρρικνώνουν τις όποιες εσχατολογικές τους προσδοκίες σε ένα carpe diem (=άδραξε τη μέρα ή ζήσε τη στιγμή), λατινική φράση που υπαγορεύει την αδιαφορία για όλα τα άλλα εκτός από τις στιγμιαίες απολαύσεις. Η συγγραφέας, περαιτέρω, φαίνεται καλά ενημερωμένη και γύρω από τη ζωή των σύγχρονων εφήβων, τις διασκεδάσεις τους και τα προβλήματα της μαθητικής και κοινωνικής ζωής. Επομένως, δεν θα ήταν υπερβολή να ισχυριστούμε ότι το βιβλίο εντυπωσιάζει για το σπάνιο αυτό προνόμιό του^. να διέπεται από ένα απόλυτα σύγχρονο και μοντέρνο πνεύμα σκέψης και συμπεριφοράς των ηρώων του, λουσμένο, ωστόσο, από υγιείς χριστιανικές αντιλήψεις και από πλούσια μαθήματα χριστιανικής αγάπης και συγχωρητικότητας.

    Η γλώσσα του έργου καλλιεπής, εύστοχη και εξαιρετικά φροντισμένη, είναι πλούσια σε περιγραφικές εικόνες, γιορτινά και θρησκευτικά έθιμα τόσο της Ελλάδας, όσο και της Βορείου Ηπείρου και συχνά και σε βαθιές θεολογικές γνώσεις, με πλούσια βιβλικά και πατερικά παραθέματα. Εντυπωσιάζουν, επίσης, οι ενδελεχείς ιστορικές πληροφορίες της συγγραφέως για τη Βόρειο Ήπειρο, όπου ο πρωταγωνιστής του διηγήματος (θεωρώντας το ως ευλογία) είχε την ευκαιρία να σταδιοδρομήσει ως ιατρός με την αγαπημένη του Βορειοηπειρώτισσα σύζυγο, την Αφροδίτη. Μιλά για την εκεί ορθόδοξη Αρχιεπισκοπή, για τη γεωγραφία, την παιδεία, τη γλώσσα και τα έθιμα της ελληνικής μειονότητας αλλά και για τα γενικότερα προβλήματα της εκεί ελληνικής ομογένειας. Εδώ, αναδύεται σαφώς ένα υγιές πατριωτικό συναίσθημα, το οποίο δεν μπορεί να αποκρυβεί από τα μάτια του αναγνώστη.

Η εικόνα, τέλος, του εξώφυλλου είναι πράγματι μια σύνθεση με έντονο συμβολισμό. Ο συνδυασμός ενός σύγχρονου υπολογιστή με το κομποσκοίνι και την εικόνα του Χριστού δημιουργεί μια γέφυρα ανάμεσα στην τεχνολογία και την πνευματικότητα. Η παρουσία από την άλλη του λαούτου της Αφροδίτης προσθέτει την διάσταση της τέχνης και της μουσικής, που λειτουργεί ως καταπραϋντικό στοιχείο, ενώ το βιβλίο «Απειρόταν» φέρνει μέσα στην εικόνα την ιστορική και πολιτισμική διάσταση της Ηπείρου.

Όλα αυτά μαζί σχηματίζουν ένα πολυεπίπεδο εικαστικό μήνυμα: η παράδοση, η πίστη, η τέχνη και η σύγχρονη ζωή δεν βρίσκονται σε αντίθεση, αλλά μπορούν να συνυπάρξουν αρμονικά. Αν το δούμε εικαστικά, η ετερόκλητη φύση των αντικειμένων δεν λειτουργεί ως διάσπαση, αλλά ως συμπλήρωση· κάθε στοιχείο φωτίζει μια διαφορετική πτυχή της θεματικής του βιβλίου. Θα έλεγα, λοιπόν, ότι πρόθεση του εξωφύλλου είναι να δείξει αυτήν την πολυφωνία και να την μετατρέψει σε ενότητα, σε μια συμπερίληψη της όλης θεματικής του βιβλίου.